Η πτώση του τζίρου κρατά ψηλά τις προμήθειες

Υστερα από τη συνεχή μείωση των προμηθειών στις χρηματιστηριακές συναλλαγές
από το 1996 μέχρι το 1998, το 1999 παρατηρήθηκε απότομη αύξηση, λόγω της
μεγάλης ζήτησης για αγορές και πωλήσεις μετοχών από την πλευρά των επενδυτών.
Αυτό είχε ως συνέπεια την αύξηση της μέσης προμήθειας σε 0,52% από 0,48% το
1998 και από 0,53 το 1996 και το 1997. Το 2000 η μέση προμήθεια υπολογίζεται
σε 0,50%.

Η αύξηση της προμήθειας, ως αποτέλεσμα της μεγάλης ζήτησης για
χρηματιστηριακές υπηρεσίες το 1999, οδήγησε και σε αύξηση του περιθωρίου
κέρδους σε 51,7%, έναντι 45,53% το 1998.

Με βάση τον τζίρο στη Σοφοκλέους το 2000, τα κέρδη προ φόρων των
χρηματιστηριακών εταιρειών εμφανίζουν μείωση μεγαλύτερη από 50%. Οι
υπολογισμοί έχουν γίνει λαμβάνοντας υπόψη τα 69,2 τρισ. δραχμές του τζίρου
πέρσι και υποθέτοντας ότι η μέση προμήθεια στις συναλλαγές ήταν 0,50% και το
περιθώριο κέρδους 44%.

Σύμφωνα με χρηματιστηριακά στελέχη, το 2000 ­ κατά μέσο όρο ­ θα είναι
κερδοφόρο για τις χρηματιστηριακές εταιρείες. Διευκρινίζουν όμως ότι τα κέρδη
αυτά προκύπτουν κυρίως από τα έσοδα του πρώτου εξαμήνου, τα οποία ήταν
μεγαλύτερα από τις ζημιές που παρουσιάστηκαν κατά το δεύτερο εξάμηνο. Οι ίδιες
πηγές τόνιζαν ότι εάν συνεχιστεί η ίδια κατάσταση στη Σοφοκλέους, οι
χρηματιστηριακές εταιρείες θα παρουσιάσουν ζημιές. Μάλιστα, το μεγαλύτερο
πρόβλημα θα το έχουν οι μικρότερες και οι καινούργιες, καθώς δεν διαθέτουν
κεφαλαιοποιημένα κέρδη προηγουμένων ετών και πολλά ίδια κεφάλαια.

Κατά τη διάρκεια του 2000 οι τιμές των μετοχών και ο τζίρος μειώθηκαν
κατακόρυφα, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε ο αριθμός των χρηματιστηριακών εταιρειών.
Συγκεκριμένα, στο τέλος του 2000 λειτουργούσαν 90 χρηματιστηριακές εταιρείες,
έναντι 74 στα τέλη του 1999. Σύμφωνα με στοιχεία, τα κέρδη προ φόρων 74
χρηματιστηριακών εταιρειών το 1999 ανήλθαν σε 315 δισ. δραχμές, έναντι 60,3
δισ. δραχμών το 1998. Στην αύξηση των κερδών συνέβαλε η αύξηση των τιμών των
μετοχών και του τζίρου στο Χρηματιστήριο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση
του κύκλου εργασιών των χρηματιστηριακών εταιρειών, αλλά και της μέσης
προμήθειας που υπολογίζεται σε 0,52%, έναντι 0,48% το 1998.

Η κατακόρυφη πτώση της κερδοφορίας των χρηματιστηριακών εταιρειών το 2000
οφείλεται κυρίως στη μείωση του τζίρου στη Σοφοκλέους, στις πιέσεις για μείωση
της προμήθειας των χρηματιστηριακών συναλλαγών λόγω του ανταγωνισμού, αλλά και
στην αύξηση του αριθμού των χρηματιστηριακών εταιρειών. Με πιο απλά λόγια
μειώθηκε η «πίτα», αλλά αυξήθηκαν οι συμμετέχοντες. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι
στην Ελλάδα λειτουργούν, σε σύγκριση με τον τζίρο του ΧΑΑ, περισσότερες
χρηματιστηριακές εταιρείες απ’ ό,τι σε μεγάλες κεφαλαιαγορές στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΣΜΕΧΑ και της Federation of European Stock Exchanges,
όταν στην Ελλάδα λειτουργούσαν 86 χρηματιστηριακές εταιρείες, στη Γερμανία
υπήρχαν 46, στην Ισπανία 46, στην Πορτογαλία 46, στη Γαλλία 86 και στην Αγγλία
463. Όμως, ο τζίρος στην Αγγλία ήταν 60 τρισ. δραχμές, στη Γαλλία 42 τρισ.
δραχμές και στην Ισπανία 16 τρισ. δραχμές. Εκείνο τον μήνα (Σεπτέμβριος 2000)
στην Ελλάδα ο τζίρος ήταν 3 τρισ. δραχμές. Είναι λοιπόν εμφανές ότι ο
αναλογούν τζίρος (άρα κέρδη κ.λπ.) ανά χρηματιστηριακή στην Ελλάδα είναι
μικρότερος απ’ ό,τι στην Ευρώπη.

Επίσης, οφείλεται στις επενδύσεις που προχώρησαν οι χρηματιστηριακές
εταιρείες, οι οποίες ως επιχειρήσεις προχώρησαν σε αναπτυξιακά σχέδια ύστερα
από την κερδοφορία του 1999. Επένδυσαν σε κτίρια, εξοπλισμό (υπολογιστές,
τηλεφωνικά κέντρα κ.λπ.), ενώ ταυτόχρονα προχώρησαν σε προσλήψεις προσωπικού.

Στο μεταξύ, οι αποσβέσεις αλλά και στις αποδόσεις των επενδύσεων αυτών και των
ιδίων κεφαλαίων πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια μιας αρνητικής
χρηματιστηριακής συγκυρίας. Έτσι, μειώθηκε το περιθώριο κέρδους, λόγω των
αυξημένων εξόδων. Σε αυτό συνέβαλε και η μείωση των εσόδων από χρεόγραφα
(πτώση τιμών μετοχών). Επίσης, δεν πρέπει να υποβαθμιστεί το γεγονός ότι
χρηματιστηριακές εταιρείες προχώρησαν στη χρηματοδότηση των λεγόμενων κόκκινων
κωδικών. Ανεξαρτήτως εάν ο επενδυτής διατηρεί «αέρα» στο χαρτοφυλάκιό του, η
χρηματιστηριακή εταιρεία έχει καλύψει τη θέση του την ίδια ημέρα (με την αγορά
των μετοχών).