Η δημιουργία της ισχυρής Ευρώπης

Πέρυσι, στη Σύνοδο της Λισαβώνας, συμφωνήσαμε να προωθήσουμε ένα ριζοσπαστικό
πρόγραμμα οικονομικής αναμόρφωσης της Ευρώπης. Ο στόχος μας ήταν φιλόδοξος: Να
εξασφαλίσουμε περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας για τους πολίτες μας,
αναδεικνύοντας την Ευρώπη ως την πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της
γνώσης έως το 2010.

Η Σύνοδος της Στοκχόλμης είναι η πρώτη ευκαιρία να αξιολογήσουμε την πρόοδό
μας. Όλοι οι ηγέτες των κυβερνήσεων της Ε.Ε. πρέπει να κριθούμε για το έργο
μας. Πρέπει να προβούμε σε ένα ψύχραιμο απολογισμό αυτών που έχει επιτύχει έως
τώρα η Ε.Ε., αλλά και να καταγράψουμε όλα τα βήματα που απαιτούνται γα να
κατακτηθεί ο στόχος μας. Απαιτείται δράση σε πολλούς τομείς για να
δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας, να εμπλουτίσουμε τις δεξιότητες των
εργαζομένων, να βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας σε
σχέση με άλλες αναπτυγμένες οικονομίες και να καταπολεμήσουμε το πρόβλημα του
κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτή η ατζέντα φέρει εξαιρετικά οφέλη, όχι μόνο για τα
σημερινά κράτη – μέλη της Ε.Ε. αλλά και για τους πολίτες όλης της Ευρώπης.
Προσβλέπουμε, επομένως, στο να ενώσουν τις δυνάμεις τους ισότιμα μαζί μας και
οι υποψήφιες χώρες σε αυτήν την κοινή προσπάθεια.

Η Ελλάδα και η Βρετανία έχουν κοινό ενδιαφέρον στις οικονομικές
μεταρρυθμίσεις. Και οι δύο επιθυμούμε να καταπολεμήσουμε την ανεργία,
καθιστώντας την Ευρώπη πιο ανταγωνιστική, και να προσελκύσουμε επενδύσεις σε
νέες θέσεις εργασίας. Και οι δύο επιδιώκουμε να εξασφαλίσουμε ευκαιρίες για
όλους τους πολίτες και κρίνουμε ότι η απασχόληση είναι η αποτελεσματικότερη
εγγύηση ενάντια στον κοινωνικό αποκλεισμό. Βεβαίως, υπάρχουν ορισμένες
διαφορές στη δομή των οικονομιών μας και την πρόοδο που έχουμε επιτελέσει στην
απελευθέρωση των αγορών και την ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων του Δημοσίου.
Ωστόσο, η οικονομική σύγκλιση γίνεται πραγματικότητα ­ όπως αποδεικνύεται από
την επιτυχία της Ελλάδας να εισέλθει στην ΟΝΕ ­ και σαφώς η εμπειρία της κάθε
χώρας μας μπορεί να ωφελήσει την άλλη. Αυτό φάνηκε στο διμερές συνέδριο στην
Ύδρα, το φθινόπωρο που πέρασε, όπου επικεντρωθήκαμε σε σημαντικά θέματα της
ατζέντας της Λισαβώνας, όπως η απασχόληση, η παιδεία, η κοινωνική ατζέντα και
η ανταγωνιστικότητα. Η ανταλλαγή εμπειριών για τις βέλτιστες πρακτικές και η
μέθοδος ανοικτού συντονισμού των πολιτικών είναι απαραίτητα εργαλεία για την
περαιτέρω πρόοδο.

Η πρόκληση της απασχόλησης

Αφετηρία μας είναι η ανάγκη να προσφέρουμε εργασία στους πολίτες μας. Δεν
μπορούν πλέον οι κυβερνήσεις να αντιμετωπίζουν την ανεργία μέσα από τη
διεύρυνση του δημόσιου τομέα ή την επιδότηση των θέσεων εργασίας. Σήμερα,
είναι όλο και περισσότερο οφθαλμοφανές ότι η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας
είναι το αποτέλεσμα της ανάπτυξης των επιχειρήσεων και της δυνατότητάς τους να
αξιοποιούν νέες τεχνολογίες και να τονώνουν την ανταγωνιστικότητά τους. Ο
ρόλος των κυβερνήσεων είναι να δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον στο οποίο
μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματικότητα και με αυτόν τον τρόπο να
αυξάνονται οι ευκαιρίες απασχόλησης.

Οι κυβερνήσεις οφείλουν να ρυθμίζουν τις αγορές και να προάγουν τον
ανταγωνισμό. Οι κυβερνήσεις έχουν την ευθύνη για την εκπαίδευση των πολιτών
και την απόκτηση των απαραίτητων δεξιοτήτων για ποιοτικές θέσεις εργασίας στην
οικονομία της γνώσης. Οι κυβερνήσεις πρέπει να οικοδομούν συνεκτικές κοινωνίες
που παρέχουν ευκαιρίες σε όλους ώστε να ενδυναμώνονται η ανάπτυξη και η
απασχόληση στο πλαίσιο ενός αυτοτροφοδοτούμενου «ενάρετου κύκλου». Οφείλουμε
με ενθαρρύνουμε την επιχειρηματικότητα μέσω διακριτικότερων, διαυγέστερων και
καλύτερων ρυθμιστικών κανόνων ­ και όχι της τυφλής απορρύθμισης, καθώς και
μέσω της έκθεσης των μονοπωλίων στον ανταγωνισμό, με την καταπολέμηση του
προστατευτισμού και την κατάργηση των φραγμών στο διεθνές εμπόριο. Οι
κυβερνήσεις μας πρέπει να είναι δεκτικές στις ανάγκες των πολιτών και των
επιχειρήσεων: με την παρακολούθηση και μέτρηση των επιπτώσεων των νέων
ρυθμίσεων και με τη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών, θέματα στα
οποία το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα ήδη έχουν αναπτύξει συνεργασία.

Οι μικρές επιχειρήσεις είναι ο κύριος μοχλός για τη δημιουργία νέων θέσεων
εργασίας και στις δύο χώρες μας. Ήδη σε αυτές οφείλονται τα δύο τρίτα όλων των
νέων θέσεων εργασίας στην Ευρώπη. Αυτό εξηγεί το λόγο για τον οποίο η Σύνοδος
Κορυφής της Φέιρα υιοθέτησε την Χάρτα των Μικρών Επιχειρήσεων, αποσκοπώντας
στη δημιουργία του ευνοϊκότερου δυνατού περιβάλλοντος για την καινοτομία και
την επιχειρηματικότητα. Για παράδειγμα, οι μικρές επιχειρήσεις θα
ανταγωνίζονται, θα επεκτείνονται και θα διευρύνουν το εργατικό τους δυναμικό
ταχύτερα αν αντιμετωπίζουν λιγότερες γραφειοκρατικές διαδικασίες ­ λιγότερα
έντυπα προς συμπλήρωση και λιγότερους άσκοπους κανονισμούς προς συμμόρφωση.
Επιβάλλεται, συνεπώς, οι κυβερνήσεις να φροντίσουν ώστε η δημιουργία νέων
επιχειρήσεων να είναι ευκολότερη, ταχύτερη και λιγότερο δαπανηρή. Απαιτούνται
κατά μέσον όρο τρεις μήνες για να αρχίσει να λειτουργεί μια νέα επιχείρηση
στην Ευρώπη, ενώ μόνο μια εβδομάδα στη Βόρειο Αμερική. Επιπλέον, στην Ευρώπη η
απαιτούμενη διαδικασία είναι πιο δαπανηρή και περισσότερη σύνθετη.

Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι απαρχαιωμένες γραφειοκρατικές διαδικασίες που
συσσωρεύουν πολλαπλές υποχρεώσεις προς πληθώρα αρχών δεν αποτρέπουν τους
επενδυτές από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Στην Στοκχόλμη πρέπει να
δεσμευτούμε ώστε η δημιουργία μιας νέας επιχείρησης να γίνεται ταχύτερα στην
Ευρώπη παρά οπουδήποτε αλλού στον κόσμο, σεβόμενοι παράλληλα την ανάγκη για
ένα αποτελεσματικό πλαίσιο για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων.

Οι επιχειρηματίες, επίσης, απαιτούν ευχερέστερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Έλλειψη κεφαλαίων επιχειρηματικής συμμετοχής καθυστερεί αλλαγές και αποτρέπει
την εισαγωγή νέας τεχνολογίας. Η ανάπτυξη περιφερειακών ή εθνικών εταιρειών
επιχειρηματικών συμμετοχών είναι ένας τρόπος επίλυσης του προβλήματος. Η
Ευρώπη πρέπει να προσφέρει μια ενοποιημένη κεφαλαιαγορά, ικανή να προσφέρει τα
κεφάλαια που χρειάζονται επιτυχημένες επιχειρήσεις για να επενδύουν και να
αναπτύσσονται.

Οι επιχειρήσεις, επίσης, χρειάζονται επενδύσεις για να ανταποκριθούν στην
πρόκληση της νέας τεχνολογίας. Η σχέση μεταξύ καινοτομίας, έρευνας και
επιχειρηματικότητας είναι ζωτικό στοιχείο της Νέας Οικονομίας. Εκτός των
άλλων, είναι και το κλειδί για υψηλότερους ρυθμούς αύξησης της
παραγωγικότητας. Η έλευση του Διαδικτύου και του ηλεκτρονικού επιχειρείν δίδει
νέες ευκαιρίες για διεκδίκηση παραγγελιών οπουδήποτε στην Ευρώπη. Η παρατήρηση
αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για απομακρυσμένες περιοχές και νησιά: Είτε ζει
κάποιος στο Αιγαίο είτε στις Σκωτικές Εβρίδες, η πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά
δεν είναι μακρύτερα από το κλικ του ποντικιού του ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Προς μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη

Η ανταγωνιστικότητα είναι ζωτικής σημασίας για την ευημερία. Συνεπώς, υπάρχει
η ανάγκη να ανοίξουν και να απελευθερωθούν τομείς της οικονομίας που
παραδοσιακά θεωρούνταν μονοπώλια. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το φυσικό
αέριο, οι τηλεπικοινωνίες και οι μεταφορές είναι τομείς, όπου περισσότερος
ανταγωνισμός μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής του συνόλου των προϊόντων
και υπηρεσιών που παράγουν οι επιχειρήσεις. Η συνεχιζόμενη επέκταση των
κανόνων ανταγωνισμού στους τομείς αυτούς, οι ιδιωτικοποιήσεις και οι κανόνες
διαφάνειας είναι απαραίτητα βήματα στο μακροπρόθεσμο έργο τού να καταστήσουμε
τις οικονομίες μας περισσότερο ανταγωνιστικές.

Η διαδικασία ανοίγματος των αγορών δεν είναι εύκολη και πρέπει να γίνεται με
μεγάλη προσοχή τόσο για τον καταναλωτή όσο και τους εργαζόμενους σε αυτούς
τους κλάδους της οικονομίας. Πάντως, μακροπρόθεσμα θα υπάρχουν πραγματικά
οφέλη τόσο για τον καταναλωτή όσο και για τις επιχειρήσεις: ευρύτερο πεδίο
επιλογής, χαμηλότερες τιμές και βελτιωμένες υπηρεσίες. Επίσης, υπάρχουν
δυνητικά οφέλη για εργαζόμενους, καθώς νέοι επενδυτές εισέρχονται σε τομείς
που πριν ήταν κλειστοί, δημιουργώντας νέες επιχειρήσεις, προσδίδοντας ώθηση
στην ανάπτυξη και ευκαιρίες για νέες θέσεις εργασίας.

Παιδεία, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή

Οι κυβερνήσεις διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο σε άλλους δύο τομείς: την παιδεία
και την κοινωνική συνοχή. Η διασύνδεση μεταξύ παιδείας και απασχόλησης στην
οικονομία της γνώσης είναι σαφής: τα εκπαιδευτικά συστήματα στην Ευρώπη πρέπει
να διαμορφώνουν πολίτες με τις δεξιότητες που απαιτούν οι ποιοτικές θέσεις
εργασίας στο νέο περιβάλλον. Σήμερα περισσότερο παρά ποτέ, η παιδεία είναι
προϋπόθεση για αυξημένη παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα και μισθολογική
αναβάθμιση.

Η ψηφιακή κοινωνία πρέπει να είναι μια κοινωνία συνοχής, μια κοινωνία για
όλους. Η ανάγκη προσαρμογής των δεξιοτήτων των πολιτών δεν περιορίζεται στους
νέους. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να
επικαιροποιούν και αναβαθμίζουν τις δεξιότητές τους για να ανταποκρίνονται
στις απαιτήσεις των νέων ευκαιριών εργασίας. Για να γίνει αυτό επιτυχώς, ο
επιχειρηματικός κόσμος πρέπει να εντοπίσει την κατάρτιση και τις εκπαιδευτικές
δεξιότητες που χρειάζεται η ευρωπαϊκή οικονομία της γνώσης, ενώ οι
κυβερνήσεις, με τη σειρά τους, πρέπει να προσφέρουν τις κατάλληλες ευκαιρίες
για διά βίου εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση για όλους τους πολίτες.

Υψηλά επίπεδα συμμετοχής στην αγορά εργασίας από γυναίκες και εργαζόμενους
μεγαλύτερης ηλικίας εκτονώνουν τις δημοσιονομικές πιέσεις που δημιουργεί ο
γηράσκων ευρωπαϊκός πληθυσμός. Πρέπει να εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας στο
περιβάλλον εργασίας, τις υποστηρικτικές κοινωνικές δομές και τα κίνητρα που
αυξάνουν την πιθανότητα η επιλογή μεταξύ εργασίας από τη μια μεριά και πρόωρης
συνταξιοδότησης ή αποχής από την εργασία από την άλλη, να κλίνει προς την
κατεύθυνση της εργασίας και της συνεισφοράς στο παραγωγικό δυναμικό των
οικονομιών μας.

Οι κυβερνήσεις πρέπει, επίσης, να επιβεβαιώσουν ότι ο εκσυγχρονισμός και η
αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής οικονομίας αφορά όλους τους πολίτες. Οι κοινωνικές
πολιτικές πρέπει να είναι σε θέση να εγγυηθούν ότι κανείς δεν αποκλείεται και
ότι έχουν μερίδιο στο μέλλον ακόμα και αυτοί που αισθάνονται απειλημένοι από
τις αλλαγές. Πρέπει να εργαστούμε σκληρά για να πείσουμε τους πολίτες ότι η
προώθηση της ανταγωνιστικότητας θα αποδεσμεύσει το δυναμικό και τις ικανότητες
των πολιτών, θα τους δώσει μια καλύτερη ποιότητα ζωής και τις ευρύτερες
εκπαιδευτικές ευκαιρίες για το μέλλον. Και, πάνω από όλα, ότι θα τους
εξοπλίσει με τις δεξιότητες που χρειάζονται για το περιβάλλον εργασίας του
21ου αιώνα, δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας και καταφέρνοντας ένα
καίριο πλήγμα στη μακροχρόνια διαρθρωτική ανεργία.

Η πρόκληση της διεύρυνσης

Τα οφέλη από μια ευρωπαϊκή ανταγωνιστική οικονομία δεν περιορίζονται στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι αναπόσπαστο τμήμα της προσφοράς της Ε.Ε. προς τις χώρες
της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Η
διαδικασία της διεύρυνσης είναι απαραίτητη, όχι μόνο για την πολιτική
σταθερότητα στην Ευρώπη αλλά και για την ευημερία του λαού της Ευρώπης.

Η Ε.Ε. μπορεί να δείξει το δρόμο, αλλά η κατάκτηση μιας δυναμικής ευρωπαϊκής
οικονομίας της γνώσης είναι το ίδιο κεντρική για τη μελλοντική ευημερία της
υπόλοιπης Ευρώπης όσο είναι και για τα σημερινά κράτη – μέλη. Πολλές από τις
χώρες αυτές έχουν σημειώσει μεγάλα βήματα προς την κατεύθυνση των οικονομικών
μεταρρυθμίσεων, μια εμπειρία η οποία είναι χρήσιμη για όλους.

Θέλουμε να δούμε τις υποψήφιες χώρες να συμμετέχουν ισότιμα στο γιγαντιαίο
έργο τού να καταστήσουμε την Ευρώπη μια πραγματικά ανταγωνιστική δύναμη στην
παγκόσμια οικονομία, μια δύναμη που να εγγυάται τη μελλοντική ευημερία των
λαών της.

Η Ευρώπη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεσμευόμαστε να φθάσουμε με
επιτυχία στον προορισμό μας του 2010.