39 απαντήσεις για να ξέρετε τι θα μας ρωτήσει ο… Σπύρος

«Ωραίοι είμαστε, αλλά πόσοι είμαστε;». Ήρθε η ώρα να πάρουμε απάντηση σε
αυτό το ερώτημα. Την Κυριακή, από τις 8 το πρωί 150.000 απογραφείς σε όλη τη
χώρα θα βγουν στους δρόμους, θα κτυπούν κουδούνια, θα μπαίνουν στα σπίτια μας
και θα συμπληρώνουν με τις απαντήσεις μας τα ροζ ερωτηματολόγια της απογραφής.

Σύντομα θα μάθουμε, λοιπόν, πόσοι είμαστε. «Άλλωστε μας ενδιαφέρει να
μάθουμε πόσοι είμαστε, ο αριθμός. Τα στοιχεία που προκύπτουν από τις απογραφές
αποτελούν βασικό μέρος της ιστορικής μνήμης μιας χώρας. Διασφαλίζουν τη
συνέχεια της εικόνας που έχουμε για τους εαυτούς μας και της εικόνας που θα
έχουν για εμάς οι απόγονοί μας, όπως έχουμε και εμείς για τους προγόνους μας»,
εξηγεί ο γενικός γραμματέας της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος Νίκος
Καραβίτης.

Η απογραφή της Κυριακής θα είναι η 29η από συστάσεως του ελληνικού κράτους
και η επόμενη θα διεξαχθεί το 2011. Σε όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ η απογραφή
διεξάγεται τις χρονιές που λήγουν σε 1, προκειμένου τα στοιχεία που προκύπτουν
από αυτές τις απογραφές να είναι συγκρίσιμα μεταξύ τους. «Σκοπός της απογραφής
είναι η εξακρίβωση του πραγματικού αριθμού, δηλαδή του αριθμού των προσώπων
που βρίσκονται στη χώρα κατά τη διάρκεια της απογραφής. Επίσης η συγκέντρωση
στοιχείων για τη σύνθεση του πληθυσμού (φύλο, ηλικία, οικογενειακή κατάσταση
κ.λπ.), τα οικονομικά χαρακτηριστικά του, καθώς και η συγκέντρωση στοιχείων τα
οποία αναφέρονται στις κατοικίες, τις ανέσεις που διαθέτουν και ορισμένα άλλα
χαρακτηριστικά», εξηγεί ο κ. Καραβίτης.

1. Η διαδικασία της απογραφής θα διαρκέσει ολόκληρη την ημέρα; Μπορεί ο
απογραφέας να έρθει στο σπίτι μας απόγευμα ή και βράδυ;

Ερωτηματολόγια απογραφής. Είναι διατυπωμένα κατά τέτοιον τρόπο ώστε ο απογραφόμενος να μπορεί ν’ απαντά μ’ ευκολία

Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα που πραγματοποιείται η απογραφή σε μία μόνον
ημέρα. Σε όλες τις άλλες χώρες, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να αποστείλουν
το ερωτηματολόγιο με τις απαντήσεις μέσω του ταχυδρομείου, κατά τη διάρκεια
δέκα ή δεκαπέντε ημερών. Η διαδικασία της απογραφής λοιπόν θα διαρκέσει
ολόκληρη την ημέρα. Οι απογραφείς θα χτυπήσουν το κουδούνι του σπιτιού μας
κάποια στιγμή από τις οκτώ και μισή το πρωί μέχρι και τις δέκα το βράδυ. Κάθε
απογραφέας πρόκειται να επισκεφθεί από τριάντα έως σαράντα νοικοκυριά. Κάθε
συνέντευξη θα διαρκεί κατά μέσον όρο γύρω στα είκοσι με είκοσι πέντε λεπτά. Η
εργασία του θα διαρκέσει πολλές ώρες.

2. Δηλαδή πρέπει να μείνουμε κλεισμένοι στο σπίτι μέχρι να έρθει ο
απογραφέας;

Σε καμία περίπτωση. Μόνο ένα ενήλικο μέλος της οικογένειας χρειάζεται να
μείνει στο σπίτι. Αν μέχρι το μεσημέρι δεν έχει έρθει ο απογραφέας, μπορείτε
να βγείτε έξω, για φαγητό π.χ., αν θέλετε, αρκεί να αφήσετε ένα σημείωμα στην
εξώπορτα που να λέει ότι θα επιστρέψετε σύντομα. Ο απογραφέας θα περάσει δύο
και τρεις φορές, αν χρειαστεί, από το διαμέρισμά σας μέχρι να σας βρει. Δεν
χρειάζεται να μείνει κανείς «φυλακισμένος» στο διαμέρισμά του για την
απογραφή.

3. Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι το άτομο που θα μας κτυπήσει την
πόρτα είναι απογραφέας και δεν είναι… κάποιος άλλος;

Κάθε ένας από τους απογραφείς θα φοράει στο πέτο ένα καρτελάκι, το οποίο δεν
μπορεί να πλαστογραφηθεί. Θα φέρει μαζί του επίσης ένα διοριστήριο (δελτίο
απογραφέα), το οποίο εκτός από τα στοιχεία του θα πιστοποιεί ότι προέρχεται
από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία. Στο ίδιο έγγραφο θα περιγράφεται η περιοχή
ευθύνης του. Επίσης ο απογραφέας είναι υποχρεωμένος να επιδεικνύει και την
αστυνομική του ταυτότητα, αν του ζητηθεί.

4. Πόσοι θα είναι οι απογραφείς που θα μας επισκεφθούν στο σπίτι;

Ο απογραφέας είναι πάντοτε ένας. Συνήθως νεαρής ηλικίας, χωρίς αυτό να
σημαίνει πως δεν υπάρχουν και μεγαλύτεροι. Πρόκειται για άτομα εξοικειωμένα με
τη χρήση της τεχνολογίας.

5. Στις ερωτήσεις απαντούν όλα τα μέλη της οικογένειας μαζί, ο ή η αρχηγός
της οικογένειας μόνος/η του/της;

Τις πληροφορίες πρέπει να τις δώσει ένα ενήλικο άτομο του νοικοκυριού, κατά
προτίμηση ο υπεύθυνος ή η υπεύθυνος. Σύμφωνα με το ισχύον Οικογενειακό Δίκαιο,
υπεύθυνος της οικογένειας μπορεί να είναι ή ο σύζυγος ή η σύζυγος. Τα
ερωτήματα είναι τέτοια ώστε θα πρέπει να είναι ενήλικο το άτομο για να τα
απαντήσει. Δεν είναι εύκολο για ένα παιδί να γνωρίζει πού κατοικούσε η
οικογένεια πριν από πέντε χρόνια ή να δώσει λεπτομέρειες για την απασχόληση
των γονέων του.

6. Το ερωτηματολόγιο είναι κατανοητό ή χρειάζεται περαιτέρω επεξήγηση;

Το ερωτηματολόγιο έχει διατυπωθεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε ο απογραφόμενος να
μπορεί να απαντά με ευκολία. Ο απογραφέας, ο οποίος επισκέπτεται τα
νοικοκυριά, θα συμπληρώνει το ερωτηματολόγιο σύμφωνα με τις απαντήσεις των
απογραφόμενων.

7. Μπορεί κανείς να απογραφεί στον επαγγελματικό του χώρο; Ο περιπτεράς,
π.χ., θα ανοίξει το περίπτερό του την Κυριακή ή όχι;

Έχει προηγηθεί μια απογραφή οικοδομών και κτιρίων. Μέσα από αυτήν εντοπίστηκαν
οι κατοικίες και οι κατοικούμενοι χώροι (μια βάρκα, μια σκηνή, ένα κοντέινερ
κ.λπ.). Απογράφηκε δηλαδή και ό,τι μπορεί να κατοικηθεί, αλλά δεν προορίζεται
από την κατασκευή του για κατοίκηση. Με βάση αυτά τα στοιχεία θα πάνε οι
απογραφείς και θα επισκεφθούν κατοικίες και κατοικούμενους χώρους. Μόνο αν
κάποιος έχει διαμορφώσει έναν χώρο στο κατάστημά του, όπου διαμένει κιόλας, θα
τον επισκεφθούν οι απογραφείς σε αυτό. Ο περιπτεράς ή θα μείνει σπίτι και θα
περιμένει τον απογραφέα ή θα αφήσει άλλο ενήλικο στο σπίτι και θα πάει στη
δουλειά του κανονικά.

8. Η απογραφή φωτογραφίζει τον πραγματικό πληθυσμό της χώρας ποια ακριβώς
στιγμή;

Η απογραφή φωτογραφίζει τον πληθυσμό που βρίσκεται στην επικράτεια τα
μεσάνυκτα του Σαββάτου προς Κυριακή γενικά στον ελληνικό χώρο. Εάν, δηλαδή,
ένα μωράκι γεννηθεί στις δώδεκα παρά δέκα τα μεσάνυκτα του Σαββάτου προς
Κυριακή, τότε θα απογραφεί και θα συνυπολογιστεί στον πληθυσμό. Εάν γεννηθεί
μετά τα μεσάνυκτα δεν θα απογραφεί. Εάν κάποιος αποβιώσει το πρωί της Κυριακή
θα απογραφεί στους… ζώντες (αφού θα είναι ζωντανός τα μεσάνυκτα).

9. Εάν κάποιος πολίτης χρειαστεί να ταξιδέψει την Κυριακή τι πρέπει να
κάνει;

Εάν κάποιος ταξιδέψει για οποιοδήποτε προορισμό μετά τα μεσάνυκτα, θα
απογραφεί στον τόπο προορισμού. Εάν είναι σε πτήση που θα απογειωθεί μετά τα
μεσάνυκτα, πρέπει να τον δηλώσει κάποιο άλλο μέλος της οικογένειάς του στο
σπίτι του. Εάν ανήκει σε μονοπρόσωπο νοικοκυριό θα πρέπει να απογραφεί στο
αεροδρόμιο (ή στο λιμάνι αντίστοιχα), όπου θα υπάρχει συνεργείο απογραφής.

10. Αν κάποιος πολίτης διανυκτερεύσει στο σπίτι ενός φιλικού του προσώπου
τι πρέπει να κάνει το πρωί της Κυριακής;

Όποιος απογράφεται εκτός της συνήθους κατοικίας του θεωρείται προσωρινά
φιλοξενούμενος και αντίστοιχα προσωρινά απών από το νοικοκυριό του. Άρα,
λοιπόν, αν κάποιος διανυκτερεύσει εκτός της συνήθους κατοικίας του θα
παραμείνει στο σπίτι που τον φιλοξενεί μέχρι να απογραφεί.

11. Οι επιβάτες ενός τρένου ή ενός καραβιού που θα ταξιδεύουν τα μεσάνυκτα
τι πρέπει να κάνουν;

Σε ένα τρένο που εκτελεί δρομολόγιο από το εξωτερικό και θα μπει εντός των
ελληνικών συνόρων πριν από τα μεσάνυκτα ή σε ένα καράβι που θα ξεκινήσει από
ένα λιμάνι πριν από τα μεσάνυκτα, θα επιβιβαστεί απογραφέας και θα ταξιδέψει
μέχρι να καταγράψει όλα τα άτομα που ταξιδεύουν.

12. Εάν κάποιος μετανάστης βρίσκεται παρανόμως στη χώρα μας έχει να φοβηθεί
κάτι εάν απογραφεί;

Δεν θα ζητηθεί από κανέναν «πράσινη κάρτα», διαβατήριο ή χαρτιά νόμιμης
παραμονής, γιατί δεν είναι στη δικαιοδοσία της ΕΣΥΕ να ελέγξει τη νόμιμη ή μη
παραμονή τους στη χώρα μας. Εάν ζητηθεί κάποιο στοιχείο ταυτότητας ή
διαβατήριο θα είναι μόνο και μόνο για τη σωστή απογραφή του ονοματεπώνυμου του
απογραφόμενου.

13. Εάν κάποιος επιθυμεί να μην ανοίξει την πόρτα του στον απογραφέα και
δεν απογραφεί τελικά, τι κυρώσεις θα έχει;

Το Νομοθετικό Διάταγμα του 1956 προβλέπει την υποχρεωτικότηκα της παροχής
στοιχείων. Ο νόμος προβλέπει ποινικές και χρηματικές κυρώσεις στους παραβάτες.
Συγκεκριμένα προβλέπεται πρόστιμο που θα φθάσει μέχρι και το ποσόν των 3
εκατομμυρίων δραχμών και το οποίο εάν επιβληθεί θα εισπραχθεί μέσω της
Εφορίας. Πάντως η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία δεν είχε προχωρήσει σε διώξεις
και επιβολή προστίμων σε όσους είχαν αρνηθεί να δώσουν στοιχεία στην τελευταία
απογραφή του 1991.

14. Πόσοι πληθυσμοί θα καταγραφούν στην απογραφή της Κυριακής;

Τρεις. Ο πραγματικός, δηλαδή όσοι βρίσκονται στη χώρα την ημέρα εκείνη. Ο
μόνιμος, δηλαδή ο πληθυσμός σύμφωνα με τον τόπο διαμονής. Και ο νόμιμος που
αφορά τους δημότες των δήμων (σύμφωνα πλέον και με τον «Καποδίστρια»).

15. Πόσο νόμιμες είναι οι απειλές των δήμων εκτός Αττικής, που λένε ότι
«εάν δεν απογραφείς στην πόλη σου δεν θα μπορούν τα παιδιά σου να εγγραφούν
στον παιδικό σταθμό, δεν θα μπορείς να ταφείς στο νεκροταφείο της πόλης σου
κ.λπ.»;

Πρόκειται για μια ακραία ενέργεια των δημάρχων, η οποία όμως έχει μία βάση και
είναι εν μέρει δικαιολογημένη. Τα κονδύλια δίδονται σύμφωνα με τον αριθμό των
δημοτών των δήμων. Έτσι εάν στον Δήμο Άργους, π.χ., οι δημότες φύγουν και πάνε
στα γύρω χωριά να απογραφούν, δεν θα αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα του
πληθυσμού, με αποτέλεσμα ο δήμος να μην πάρει από το κράτος τα κονδύλια που
πράγματι του αναλογούν για την κατασκευή σχολείων, νηπιαγωγείων, δημόσιων
έργων κ.λπ. Για αυτόν τον λόγο, οι δήμοι προτρέπουν τους δημότες τους να μην
απομακρύνονται από τους δήμους διαμονής τους.

16. Η αναγραφή του ονοματεπώνυμου δεν αποτελεί παραβίαση ευαίσθητων
προσωπικών δεδομένων;

Όχι, σε καμία περίπτωση. Το ονοματεπώνυμο αποσυνδέεται από ένα σημείο και μετά
από το ερωτηματολόγιο και η ύπαρξή του χρησιμεύει μόνο για την οργάνωση της
απογραφής.

17. Η οποία ποια είναι ακριβώς;

Η απογραφή σχεδιάστηκε κατά το αποκεντρωτικό σύστημα. Σύμφωνα με αυτό, σε κάθε
νομό την ανώτατη εποπτεία ασκεί ο επόπτης απογραφής. Η παρακολούθηση των
προπαρασκευαστικών και εκτελεστικών εργασιών εντός του νομού ασκείται από τη
Νομαρχιακή Ομάδα Εργασίας και τον επόπτη απογραφής. Περαιτέρω, κάθε Εποπτεία
διαιρείται σε απογραφικούς τομείς (κάθε ένας από αυτούς περιλαμβάνει 550
κατοικίες) και κάθε τομέας σε απογραφικά τμήματα (περί τα 15 τμήματα κάθε
τομέας, και κάθε τμήμα 30-35 κατοικούμενες κατοικίες).

18. Πώς θα αποδεικνύουν οι πολίτες ότι έχουν απογραφεί;

Κάθε απογραφόμενος εφοδιάζεται με ατομικό βεβαιωτικό σημείωμα απογραφής, το
οποίο παίρνουν μόνον οι παρόντες. Αν υπάρξουν δέκα εκατομμύρια πραγματικά
σημειώματα, αυτό δηλώνει ότι αυτός είναι ο πληθυσμός της χώρας.

19 . Εάν ο απογραφούμενος δεν ομιλεί καλώς την ελληνική γλώσσα;

Έχει προβλεφθεί και σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδοί-διερμηνείς διαφορετικών
γλωσσών θα συνοδεύουν τους απογραφείς.

20. Με ποια κριτήρια καθορίστηκε το ερωτηματολόγιο;

Τα ερωτήματα καλύπτουν πρωτίστως τις ανάγκες της χώρας και κατόπιν τις
διεθνείς υποχρεώσεις της.

21. Ποιος συνέγραψε τις ερωτήσεις;

Καθηγητές Πανεπιστημίου.

22. Τι διαφορετικό έχει το φετινό ερωτηματολόγιο από το προηγούμενο;

Η μορφή του ερωτηματολογίου είναι τελείως διαφορετική. Είναι έτσι δομημένο,
ώστε να μπορούν οι απαντήσεις να υποστούν επεξεργασία από ηλεκτρονικό
υπολογιστή. Περιλαμβάνουν ειδικά κουτάκια που θα συμπληρωθούν από τον
απογραφέα με μολύβι.

23. Περιλαμβάνεται ερώτηση για το θρήσκευμα;

Δεν περιλαμβάνεται καμία απολύτως ερώτηση, η οποία θα μπορούσε να
«κατηγορηθεί» ότι εισέρχεται σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα του πολίτη. Δεν
περιλαμβάνεται ερώτηση για το θρήσκευμα.

24. Ποια άλλη ερώτηση έχει αφαιρεθεί σε σχέση με την απογραφή του 1991;

Το πώς μεταβαίνει ο απογραφόμενος στη δουλειά του. Στην απογραφή του 1991
μόνιμος κάτοικος Πατρών είχε δηλώσει ότι πηγαίνει κάθε μέρα στη δουλειά του με
το… μετρό (ένα μέσο μεταφοράς που, ως γνωστόν, διαθέτει μόνον η Αθήνα).

25. Σε ποιον θα είναι διαθέσιμα τα στοιχεία της απογραφής, αφού εκδοθούν;

Σε όλους τους Έλληνες πολίτες, σε πανεπιστημονικούς φορείς, στον Τύπο, σε
όποιον τα ζητήσει τέλος πάντων.

26. Θα ερωτηθούν τυχόν καταδίκες ή ερωτήσεις σχετικά με το ποινικό μητρώο
του απογραφόμενου;

Όχι, καμία ερώτηση για καταδίκες, ασθένειες, κοινωνικά επιδόματα κ.λπ.

27. Τι αμοιβή θα πάρουν οι απογραφείς;

Πεντακόσιες δραχμές (καθαρά) για την απογραφή κάθε κατοικίας και 350 δραχμές
για κάθε απογραφόμενο άτομο.

28. Όποιος βρίσκεται στο εξωτερικό εκείνη την ημέρα τι πρέπει να κάνει;

Δεν είναι υποχρεωτικό να κάνει το παραμικρό. Είναι προαιρετικό να επισκεφθεί
την ελληνική πρεσβεία ή το ελληνικό προξενείο και να συμπληρώσει ένα ειδικό
έντυπο απογραφής που θα βρίσκεται εκεί.

29. Όσοι υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία τι πρέπει να κάνουν εκείνη
την ημέρα; Οι οικογένειές τους πρέπει να τους «δηλώσουν» στην απογραφή;

Όποιος υπηρετεί τη στρατιωτική θητεία του εντός της Ελλάδας απογράφεται εντός
του στρατοπέδου, σε ειδικό απογραφικό ομαδικό δελτίο, με ευθύνη του
αξιωματικού υπηρεσίας ή του διοικητή του. Για την οικογένειά του δεν αποτελεί
μέλος του νοικοκυριού. Δεν πρέπει να τον δηλώσουν. Εάν το βράδυ του Σαββάτου
δεν κοιμηθεί εντός του στρατοπέδου του και ως εξοδούχος κοιμηθεί σε σπίτι, θα
απογραφεί εκεί ως «προσωρινά φιλοξενούμενο άτομο».

30. Όσοι βρίσκονται εντός νοσοκομείων, ξενοδοχείων, φυλακών, μοναστηριών,
γηροκομείων κ.λπ. τι πρέπει να κάνουν; Οι συγγενείς τους τι πρέπει να κάνουν;

Οι συγγενείς δεν τους «δηλώνουν». Οι ίδιοι απογράφονται σε δελτίο απογραφής
συλλογικής κατοικίας. Με αυτό το δελτίο και με ευθύνη του διοικητή, διευθυντή
κ.λπ. θα απογραφούν όλοι όσοι διανυκτερεύσουν Σάββατο προς Κυριακή σε
συλλογικές κατοικίες, ξενοδοχεία και παρόμοια καταλύματα, νοσοκομεία ή
κλινικές, βρεφοκομεία, ορφανοτροφεία, γηροκομεία, σανατόρια, ψυχιατρεία,
μοναστήρια, φυλακές ή αναμορφωτήρια, στρατώνες και καταυλισμούς προσφύγων.

31. Όσοι τελικά δεν απογραφούν για κάποιο λόγο την Κυριακή τι πρέπει να
κάνουν;

Δευτέρα και Τρίτη θα λειτουργούν στα δύο κτίρια της ΕΣΥΕ, στην οδό Λυκούργου
14-16 και στην οδό Αγησιλάου 43-35, απογραφικά συνεργεία. Θα απογραφούν εκεί.

32. Και όσοι δεν μένουν στην Αθήνα;

Όσοι δεν μένουν στην Αθήνα μπορούν να απευθυνθούν σε τμήματα της ΕΛ.ΑΣ., στα
οποία θα υπάρχει ανακοίνωση ότι γίνεται απογραφή, ή σε δημοτικά καταστήματα.

33. Θα υπάρξει κινητοποίηση της Τροχαίας ή της Αστυνομίας την ημέρα εκείνη;

Ναι, για τον φόβο μεγάλης εξόδου εκτός της Αθήνας. Θα υπάρξει και μονοδρόμηση
τμημάτων των Εθνικών Οδών Αθηνών – Λαμίας και Αθηνών – Κορίνθου.

34. Τι άλλο θα γίνει την Κυριακή;

Οι απογραφείς θα μοιράσουν και ένα έντυπο του Εθνικού Οργανισμού
Μεταμοσχεύσεων σε κάθε σπίτι. Σε αυτό θα δηλώσουν όσοι επιθυμούν να γίνουν
δωρητές σώματος.

35. Εντάσσεται αυτό το έγγραφο στην απογραφή;

Σε καμία περίπτωση. Δεν θα το πάρουν οι απογραφείς συμπληρωμένο. Δεν είναι καν
υποχρεωτική η συμπλήρωσή του. Είναι μια προσπάθεια διάδοσης της ιδέας του
δωρητή σώματος.

36. Πότε θα έχουμε μια πρώτη εκτίμηση για τον πληθυσμό της χώρας;

Το Σαββατοκύριακο 24ης – 25ης Μαρτίου.

37. Ποιος θα έχει πρόσβαση στα στοιχεία της απογραφής;

Ό,τι δηλώσει ο πολίτης είναι απολύτως εμπιστευτικό και βάσει του νόμου
απαγορεύεται να δοθεί σε οποιονδήποτε τρίτο.

38. Δηλαδή, αν δηλώσω το κτήμα που έχω αποκρύψει από την Εφορία δεν έχω να
φοβηθώ τίποτα;

Τίποτα απολύτως. Δεν υπάρχει περίπτωση να έχει την οποιαδήποτε πρόσβαση στα
αρχεία τής απογραφής ούτε η Εφορία ούτε η Αστυνομία ούτε η ΕΥΠ ούτε ιδιωτικές
εταιρείες, ουδείς.

39. Και τότε τι γίνονται τα στοιχεία;

Χρησιμοποιούνται προκειμένου να καταρτισθούν μόνον οι στατιστικοί πίνακες. Οι
στατιστικοί πίνακες περιλαμβάνουν απλώς αριθμούς. Μόνο νούμερα και ποσοστά.