Για ένα δίκαιο και εγγυημένο Σύστημα Δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης

Τη δεκαετία του ’90, οι κυβερνήσεις της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, εφαρμόζοντας τη
γενικότερη συντηρητική πολιτική, προχώρησαν σε σκληρές νομοθετικές ρυθμίσεις,
περιορίζοντας στοιχειώδη ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων
και των συνταξιούχων. Παράλληλα όλο αυτό το διάστημα, αλλά και σήμερα, η Ν.Δ.
το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΕΒ καλλιεργούν, με τους μηχανισμούς τους, την κινδυνολογία
περί «ελλειμματικότητας» των Ασφαλιστικών Ταμείων, με στόχο να δημιουργήσουν
στην κοινή γνώμη την αίσθηση της «κρίσης» του ασφαλιστικού συστήματος και να
προετοιμάσουν το έδαφος για έναν δεύτερο κύκλο ριζικών αντιλαϊκών αλλαγών.
Αυτή όμως η εμφανιζόμενη «κρίση» είναι τεχνητή, που προκαλείται συνειδητά από
την ίδια την πολιτική του κράτους. Πρόκειται για κρίση που δημιουργεί το
κράτος με τη μη εκπλήρωση των ασφαλιστικών του υποχρεώσεων έναντι των
ασφαλιστικών ταμείων επί σειρά ετών, με τη δέσμευση και τη μετακύληση σε
τρίτους της κινητής τους περιουσίας, με την προκλητική εισφοροαπαλλαγή και
εισφοροδιαφυγή, με τις μακροχρόνιες πολιτικές παγώματος των μισθών και των
ημερομισθίων, με την έξαρση της ανεργίας λόγω της μακροχρόνιας
αντιαναπτυξιακής οικονομικής πολιτικής και με τη μαύρη εργασία των οικονομικών
μεταναστών.

Σήμερα η κυβέρνηση επιχειρεί μια νέα έφοδο στα ασφαλιστικά δικαιώματα των
πολιτών και στην οριστική κατεδάφιση της Δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης, παρ’
ότι το 82% των συνταξιούχων παίρνουν συντάξεις κάτω από το όριο της φτώχειας
και παρ’ ότι η ανεργία καλπάζει.

Αυτή η προετοιμαζόμενη νέα αντιλαϊκή επέλαση, με χειροτέρευση των προϋποθέσεων
για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και μείωση ενδεχομένως των
πενιχρών συντάξεων, αποτελεί έναν καλά μεθοδευμένο πολιτικό σχεδιασμό, με
στόχο αφ’ ενός την ουσιαστική κατάργηση των οικονομικών υποχρεώσεων του
κράτους και της μεγάλης εργοδοσίας προς τη Δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση, αφ’
ετέρου την εκβιαστική προσφυγή μεσομακροπρόθεσμα, των εργαζομένων και των
πολιτών γενικώς, στον μονόδρομο της ιδιωτικής ασφάλισης. Κατά συνέπεια οι
άνθρωποι της εργασίας, και της δημιουργίας καθώς και οι συνταξιούχοι,
ανεξάρτητα από πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές, έχουν κάθε λόγο, μέσα από
τη συσπείρωση και τον αγώνα τους, να ματαιώσουν τη νέα αφαίρεση των
ασφαλιστικών τους δικαιωμάτων και ταυτόχρονα να επιβάλλουν ένα άλλο
εναλλακτικό πρόγραμμα ώριμων διεκδικήσεων στα πλαίσια ενός Δικαίου και
Εγγυημένου Συστήματος Δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης.

Κατά την άποψή μας, ένα τέτοιο σύστημα εξ ορισμού προτάσσει τον άνθρωπο και
τις αξίες μιας οργανωμένης κοινωνίας αλληλεγγύης, στην κυριαρχία των σκληρών
δυνάμεων της αγοράς και στη στείρα εισπρακτική θεώρηση των ονομαστικών
οικονομικών μεγεθών. Ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να στοιχειοθετείται επάνω στις
ακόλουθες αρχές:

α) Η ασφάλιση είναι κοινωνικό αγαθό και ως εκ τούτου ο δημόσιος
χαρακτήρας της αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση. Αυτό σημαίνει την οικονομική και
θεσμική εγγύηση του κράτους για το Κοινωνικό Ασφαλιστικό Σύστημα.

β) Η κάλυψη των δαπανών της κοινωνικής ασφάλισης συντελείται ισότιμα
από το κράτος, τους εργαζομένους και την εργοδοσία.

γ) Η ισχύς του ασφαλιστικού συστήματος είναι αυτοδίκαια, καθολική και
υποχρεωτική για όλους τους πολίτες, εργαζομένους, εργοδότες, συνταξιούχους και
ανέργους, με ελάχιστο όρο την αξιοπρεπή διαβίωση, και την πλήρη, ίση, ποιοτικά
αναβαθμισμένη υγειονομική περίθαλψη.

δ) Αυτό το προτεινόμενο από εμάς σύστημα δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης
εξαρτά απόλυτα την επιτυχία του στη στήριξη από συγκεκριμένες γενικότερες
πολιτικές που είναι διαφορετικές από αυτές που εφαρμόζονταν τη δεκαετία του
’90 στη χώρα μας. Πολιτικές οι οποίες είναι συγχρόνως και αναγκαίες για μία
παραγωγική αναπτυξιακή πορεία της χώρας, που θα συνδέεται με τη σταδιακή
δημιουργία θέσεων απασχόλησης, η οποία θα απαντά αποτελεσματικά και στα
ψευδεπίγραφα επιχειρήματα περί «εγγενούς κρίσης» της Κοινωνικής Ασφάλισης.

Η αύξηση των κοινωνικών δαπανών του κράτους, οι οποίες είναι σήμερα ιδιαίτερα
χαμηλές, τοποθετώντας τη χώρα μας αναλογικά στη δωδέκατη θέση στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, πέρα από τη γενικότερη έμμεση αναπτυξιακή επίδραση, μπορεί να
εξασφαλίσει τους πόρους για την καταβολή των υποχρεώσεων του Δημοσίου προς το
ασφαλιστικό σύστημα. Είναι χαρακτηριστικό πως η συμμετοχή σήμερα του κράτους
στην κοινωνική ασφάλιση κινείται στο χαμηλότερο για την Ε.Ε. ποσοστό 2% του
κοινωνικού προϋπολογισμού και υπολείπεται των συμφωνημένων κατά τετρακόσια
δισ. ετησίως. Είναι γνωστό ότι μόνο προς το ΙΚΑ το Δημόσιο οφείλει μέχρι
σήμερα ποσό άνω των τριών τρισεκατομμυρίων δραχμών, ευθυνόμενο έτσι σε μεγάλο
βαθμό για την αιμορραγία του ασφαλιστικού συστήματος και για τα διαχειριστικά
του προβλήματα.

Τα χρήματα για την αύξηση των κρατικών κοινωνικών δαπανών θα μπορούν να
προέλθουν από τη δίκαιη αναδιανομή του υπάρχοντος εθνικού εισοδήματος και από
τα έσοδα που θα εισρέουν στον κρατικό προϋπολογισμό τόσο από την αύξηση του
ΑΕΠ, όσο και από την ουσιαστική πάταξη της φοροδιαφυγής. Η τελευταία μπορεί να
επιτευχθεί με ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές στο φορολογικό σύστημα και με την
καθιέρωση του κοινωνικού ελέγχου στη λειτουργία και τον έλεγχο του φορολογικού
συστήματος, μέσα από τη θεσμοθέτηση των συγκρουόμενων φορολογικών συμφερόντων.

Βεβαίως για να γίνουν τα παραπάνω, που είναι ρεαλιστικά, χρειάζεται πολιτική
βούληση και μία τελείως διαφορετική οικονομική και κοινωνική αντίληψη και
πολιτική, που να ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο και όχι για τους ολίγους και
τους αριθμούς. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει με τις νεοφιλελεύθερες
κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. Γι’ αυτό χρειάζεται ο τρίτος προοδευτικός
ισχυρός πόλος εξουσίας, για τη συγκρότηση του οποίου θα αγωνιστούμε
συστηματικά και υπεύθυνα. Η υλοποίησή του αποτελεί ιστορική αναγκαιότητα και
απαίτηση των απροστάτευτων πολιτών, που υφίστανται τις συνέπειες της ανάλγητης
νεοφιλελεύθερης πολιτικής.

Ο Δημήτρης Τσοβόλας είναι πρόεδρος του ΔΗΚΚΙ.