Τηλεόραση και Βουλή

Το κρίσιμο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο η ενημέρωση του πολίτη από την
τηλεόραση για τις εργασίες της Βουλής γίνεται όχι μόνο με τον καλύτερο τρόπο
αλλά και τον προσφορότερο. Δηλαδή με πληρότητα, αμεροληψία και
αποτελεσματικότητα.

Εξυπηρετούν αυτό τον «στόχο» οι ολοήμερες ή ακόμη περισσότερο οι πολυήμερες
«ζωντανές» μεταδόσεις;

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή:

Μετά την κατάρρευση της δικτατορίας δημιουργήθηκε μία πρακτική, σύμφωνα με την
οποία η τότε κρατική τηλεόραση μετέδιδε «ζωντανά» από τη Βουλή συζητήσεις σε
επίπεδο πολιτικών αρχηγών «προ ημερησίας διατάξεως», τη «συζήτηση για τον
προϋπολογισμό» και τις «προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης».

Η πρακτική αυτή είχε δύο πολύ σημαντικές και πολύ θετικές πλευρές:

Α. Μία «συμβολική». Μετά την πτώση της δικτατορίας, με τη «ζωντανή»
τηλεοπτική παρουσίαση ορισμένων συνεδριάσεων της Βουλής ήθελε να ενισχύσει την
«κουλτούρα» της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας στη χώρα και να δημιουργήσει μια
βαθύτερη και ουσιαστικότερη δημοκρατική συνείδηση. Και,

Β. να διευκολύνει τον τηλεοπτικό «πολιτικό διάλογο», δεδομένου ότι η
τότε κρατική τηλεόραση ήταν «κρατικό μονοπώλιο», δεν ήταν «ανοιχτή» στον
πολιτικό τηλεοπτικό διάλογο και έτσι οι «ζωντανές» μεταδόσεις από τη Βουλή
κάλυπταν, κατά κάποιον τρόπο, και αυτήν την έλλειψη του συνολικού πολιτικού
συστήματος.

Σήμερα, αφού έχουν περάσει από τότε περισσότερα από 25 χρόνια, σ’ ένα εντελώς
διαφορετικό τοπίο, η τυφλή επανάληψη μίας πρακτικής μιας άλλης εποχής
τουλάχιστον πρέπει να μας προβληματίσει.

Οι πολυήμερες ή μονοήμερες «ζωντανές» μεταδόσεις της Βουλής από την τηλεόραση,
με τον τεράστιο χρόνο παρακολούθησης που απαιτούν και σε συνδυασμό και με τον
όγκο πληροφοριών που περιέχουν και που η απορρόφησή τους δεν ανταποκρίνεται
στο καθημερινό πρόγραμμα ζωής ενός μέσου ενεργού πολίτη, καθίσταται τελικά
απρόσφορος τρόπος ενημέρωσης, για εκείνους που κατ’ εξοχήν θέλουν να
ενημερωθούν.

Επίσης, οι εργασίες της Βουλής, από τον χαρακτήρα τους, δεν είναι και δεν
πρέπει να είναι «πρόγραμμα» τηλεοπτικό, με αποτέλεσμα οι πολύωρες ζωντανές
μεταδόσεις, αδίκως πολλές φορές, να «μειώνουν» την εικόνα της Βουλής και το
πραγματικά σπουδαίο έργο που συντελείται.

Από πλευράς μέσου, δηλαδή τηλεόρασης, η συνταγματική υποχρέωση για πλήρη και
αμερόληπτη τηλεόραση πρέπει να γίνεται με τρόπους και μέσα που αντιστοιχούν
και αρμόζουν στο ίδιο το μέσο. Για παράδειγμα ­ αναφερόμενοι σ’ ένα άλλο μέσο
­ ας σκεφθούμε μία εφημερίδα που σε μία έκδοσή της από την αρχή μέχρι το τέλος
καταγράφει μία συζήτηση της Βουλής…

Το σίγουρο είναι ότι τόσο από πλευράς ειδικών όσο και από το ευρύ κοινό δεν
επιδοκιμάζεται πλέον η μονοήμερη ή πολυήμερη «ζωντανή» μετάδοση ως ο
καταλληλότερος και προσφορότερος τρόπος ενημερωτικής κάλυψης της Βουλής.

Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι αναγκαστικά διακόπτεται παραλλήλως το σύνολο
σχεδόν των υπόλοιπων προγραμμάτων, ακόμα και οι ειδήσεις.

Έτσι χάνεται, έστω και προσωρινά, αυτό που αδιαλείπτως πρέπει να αναζητείται.
Η άριστη ισορροπία μεταξύ ψυχαγωγίας – ενημέρωσης και επιμόρφωσης, λαμβάνοντας
υπόψη τις προσδοκίες και προτιμήσεις του κοινού αλλά και τον τηλεοπτικό
ανταγωνισμό.

«Ενημέρωση» σημαίνει αξιολόγηση, επιλογή, ιεράρχηση, εστίαση, δηλαδή με
κριτήριο τη δημοσιογραφική αξία μιας είδησης, που γίνεται με επαγγελματικά
κριτήρια, απόδοση με πληρότητα και αμεροληψία του «ουσιώδους» για τον αποδέκτη
της είδησης.

Το πρωτογενές υλικό επεξεργάζεται από τον ενδιάμεσο – ειδικό της πληροφόρησης,
που είναι ο δημοσιογράφος, και προσφέρεται στον τελικό αποδέκτη που είναι ο
πολίτης, που θέλει να ενημερωθεί.

Η «ενημέρωση» γίνεται από τα δελτία ειδήσεων, τις ενημερωτικές εκπομπές αλλά
και από «συνόψεις» ή επιλεγμένα αποσπάσματα, όταν πρόκειται για θέματα μεγάλης
σημασίας και μεγάλης διάρκειας.

Σε κανένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε άλλη δυτικοευρωπαϊκή χώρα οι
δημόσιες τηλεοράσεις δεν μεταδίδουν ολοήμερες ή πολυήμερες συζητήσεις των
κοινοβουλίων τους, οσοδήποτε σοβαρές και αν είναι.

Μάλιστα δεν υπάρχει γενική υποχρέωση (ούτε στο κανονιστικό πλαίσιο της χώρας
μας) για απευθείας μετάδοση ή αναμετάδοση των συζητήσεων στο κοινοβούλιο.

Παρόμοια υποχρέωση θα ήταν, πράγματι, εναντίον της αρχής της προγραμματικής
αυτονομίας των δημοσίων τηλεοράσεων που αναγνωρίζει το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Ίσως ήρθε ο καιρός να σκεφθούμε μία αναθεώρηση του τρόπου παρουσίασης των
εργασιών της Βουλής από την τηλεόραση με πρωτοβουλία του προέδρου της σε
συνεννόηση με τα κόμματα και την ανεξάρτητη αρχή του ΕΣΡ.

Ο Παναγιώτης Δ. Παναγιώτου είναι πρόεδρος του Δ.Σ. και διευθύνων
σύμβουλος της ΕΡΤ Α.Ε.