Η φούσκα του Νάσντακ

Το Σάββατο, το αμερικανικό χρηματιστήριο Νάσντακ έκλεισε δώδεκα μήνες από
τότε που πραγματοποίησε ιστορικό ρεκόρ. Μόνο που κανένας δεν είχε τη διάθεση
να γιορτάσει την επέτειο. Το τελευταίο δωδεκάμηνο οι τιμές των μετοχών στο
Νάσντακ ­ περιλαμβάνει κυρίως εταιρείες του τεχνολογικού κλάδου και του
Ίντερνετ ­ κατέρρευσαν…

Μαύρη επέτειος. Δώδεκα μήνες μετά την επίτευξη ιστορικού ρεκόρ, οι επενδυτές και οι χρηματιστές του Νάσντακ δεν έχουν λόγους για να γιορτάσουν την επέτειο

Από το ιστορικό ρεκόρ του προηγούμενου Μαρτίου ο βασικός δείκτης του Νάσντακ
έχει χάσει 59%. Πρόκειται για την έκρηξη της τεχνολογικής φούσκας, που όταν
φούσκωνε είχε μετατρέψει το συγκεκριμένο χρηματιστήριο σε μηχανή υπεραξιών και
επενδυτικής ευφορίας. Ακριβώς πριν από δώδεκα μήνες ο βασικός δείκτης του
Νάσντακ είχε κλείσει στις 5.048 μονάδες. Επρόκειτο για το 16ο ιστορικό ρεκόρ
του 2000. Αλλά και το τελευταίο. Το ρεκόρ εκείνο ήταν η συνέχεια μιας έντονα
ανοδικής πορείας των τεχνολογικών μετοχών, αφού μόνο το 1999 η απόδοση του
Νάσντακ έφθασε το 86%. Την περασμένη Παρασκευή, ο ίδιος δείκτης έκλεισε στις
2.052 μονάδες καταγράφοντας απώλειες 5,35%. Οι επενδυτές που άλλοτε ήταν
«καρφωμένοι» στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, παρακολουθώντας την πορεία των
χαρτοφυλακίων τους, αποφεύγουν σήμερα να κάνουν το ίδιο.

Οι αιτίες

Τους τελευταίους δώδεκα μήνες άλλαξαν πολλά. Η τότε πανίσχυρη αμερικανική
οικονομία μπήκε σε φάση ομαλής προσγείωσης τραβώντας μαζί της σε χαμηλότερο
ύψος και την επενδυτική ευφορία. Η αισιοδοξία για τις προοπτικές των εταιρειών
του τεχνολογικού κλάδου έδωσε τη θέση της στους φόβους για το μέλλον των ίδιων
εταιρειών. Τα αποτελέσματα των τεχνολογικών εταιρειών και το ύψος των
επιτοκίων, που κάποτε δεν είχαν σχεδόν καμιά σημασία για τους επενδυτές, τώρα
παίζουν σημαντικό ρόλο. ‘Όσοι υποστήριζαν ότι τα τελευταία χρόνια το Νάσντακ
αποτελούσε απλώς μια χρηματιστηριακή φούσκα, κατηγορήθηκαν ότι δεν κατανοούσαν
τους κανόνες της «νέας οικονομίας», που δημιούργησε το Ίντερνετ. Τώρα, σχεδόν
όλοι οι επενδυτές εύχονται να τους είχαν ακούσει με περισσότερη προσοχή.

«Η επενδυτική ευφορία μπορεί να διαρκέσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα»,
τόνισε μιλώντας στο διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο Σι Εν Εν (CNN) ο Μαρκ Κλε,
επικεφαλής του τμήματος τεχνολογικών μετοχών μεγάλου αμερικανικού
χρηματιστηριακού οίκου. «Στο τέλος τα πράγματα επιστρέφουν στις πραγματικές
τους διαστάσεις. Τους τελευταίους μήνες το Νάσντακ προσγειώθηκε στην
πραγματικότητα. Μεγάλες εταιρείες του τεχνολογικού κλάδου, όπως η Μάικροσοφτ,
η Ιντέλ, η Όρακλ και η Σαν Μαϊκροσίστεμς προειδοποίησαν ότι οι πωλήσεις και τα
κέρδη τους θα είναι πολύ κατώτερα των προβλέψεων το 2001.

Οι ρυθμοί

‘Όταν οι τιμές των μετοχών στο Νάσντακ κορυφώθηκαν, η αμερικανική οικονομία
αναπτυσσόταν με ρυθμούς που έφθαναν το 5,4%. Τώρα, οι οικονομολόγοι προβλέπουν
ότι οι ρυθμοί αύξησης του αμερικανικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος θα είναι
σχεδόν μηδενικοί. Όταν οι τιμές των μετοχών στο Νάσντακ κορυφώθηκαν, η
Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών προχωρούσε σε αυξήσεις των
επιτοκίων, προκειμένου να αποτρέψει τον κίνδυνο υπερθέρμανσης της οικονομίας.
Τώρα, η κεντρική αμερικανική τράπεζα μειώνει τα επιτόκια για να προστατεύσει
την οικονομία από τον κίνδυνο ύφεσης.

Ωστόσο, οι μεταβολές στα οικονομικά και τα επιχειρηματικά δεδομένα δεν λένε
όλη την ιστορία για την κατάρρευση του Νάσντακ. Η μανία που οδήγησε τις
αποτιμήσεις των τεχνολογικών μετοχών στη στρατόσφαιρα έχει να κάνει και με το
επενδυτικό κλίμα. Όπως και στην περίπτωση της επενδυτικής μανίας της τουλίπας
στην Ολλανδία του 1600 και τον τεχνολογικό παροξυσμό των αρχών του 2000, οι
αγορές αποσυνδέθηκαν από την πραγματικότητα. Και ήταν αναπόφευκτο να ξυπνήσουν
από το όνειρό τους, όταν εξελίχθηκε σε εφιάλτη.