Έρχονται καλύτερες ημέρες για τις μετοχές του Ίντερνετ

<

Καθώς οι τεχνολογικές μετοχές ανέβαιναν τα τελευταία χρόνια, την ίδια πορεία
ακολουθούσε και ο Χένρι Μπλότζετ. Ο 35χρονος μεταμορφώθηκε από δημοσιογράφος
σε έναν από τους σημαντικότερους αναλυτές του ιντερνετικού κλάδου της
χρηματιστηριακής αγοράς της Νέας Υόρκης και του Νάσντακ. Την ίδια ανοδική
πορεία ακολούθησαν και οι αποδοχές του. Στη συνέχεια, ωστόσο, οι τιμές των
τεχνολογικών μετοχών κατέρρευσαν. Ο Μπλότζετ δεν ακολούθησε την ίδια πορεία.
Οι τιμές των μετοχών που συνέστησε στους επενδυτές για τοποθετήσεις έχουν κατά
μέσο όρο χάσει 79% από τις αρχές του 2000 και πολλές από αυτές
διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο σε τιμές χαμηλότερες του ενός δολαρίου.
Ωστόσο, ο Μπλότζετ, ο βασικός αναλυτής του ιντερνετικού χρηματιστηριακού
κλάδου της επενδυτικής τράπεζας Μέριλ Λιντς, κρατά ακόμη το κεφάλι ψηλά.

«Τα πράγματα αλλάζουν», είπε την περασμένη εβδομάδα. «Τα τελευταία χρόνια η
αγορά έλεγε: μου αρέσουν εταιρείες που αναπτύσσονται γρήγορα αλλά χάνουν πολλά
χρήματα. Τώρα η αγορά λέει κάτι άλλο: θέλω να δω κέρδη. Ήταν πολύ δύσκολο να
προβλεφθεί αυτή η στροφή 180 μοιρών». Στην πραγματικότητα ο Μπλότζετ δεν
πρότεινε μετοχές που τα πήγαν πολύ χειρότερα από τις μετοχές που πρότειναν
άλλοι επενδυτές. Τον περασμένο Αύγουστο, μάλιστα, εμφανιζόταν εξαιρετικά
προσεκτικός στις συστάσεις του για αγορές μετοχών. Ωστόσο, ο λόγος για τον
οποίο ο Μπλότζετ και άλλοι αναλυτές ενεθάρρυναν τους επενδυτές να κτίσουν
θέσεις σε επίπεδα που τώρα παραδέχονται ότι ήταν αδικαιολόγητα, μπορεί να
εξηγήσει και το λόγο για τον οποίο κατέρρευσαν οι τιμές των τεχνολογικών
μετοχών.

Η κατάρρευση

Μόλις πριν από ένα χρόνο ο βασικός δείκτης του χρηματιστηρίου Νάσντακ στις
Ηνωμένες Πολιτείες, το βαρόμετρο της νέας οικονομίας, έφτασε στο μέγιστο
επίπεδο της ιστορίας του, στις 5.048,62 μονάδες. Την περασμένη Παρασκευή
έκλεισε στις 2.117 μονάδες, περίπου 58% χαμηλότερα σε σχέση με τον Μάρτιο του
2000. Το ξεπούλημα των τεχνολογικών μετοχών συνεχίστηκε την προηγούμενη
εβδομάδα, όπως συνεχίστηκαν και οι επιδράσεις από την πτώση των τιμών των
τεχνολογικών μετοχών. Ο Άλαν Γκρίνσπαν, πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας
των Ηνωμένων Πολιτειών, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα στο Κογκρέσο, τόνισε
ότι η πτώση του χρηματιστηρίου θέτει σε κίνδυνο την υγεία της οικονομίας,
καθώς οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές συνειδητοποιούν ότι χάνουν ένα μέρος
του πλούτου τους.

Κοιτάζοντας τώρα πίσω, στην εποχή της κορύφωσης, είναι ξεκάθαρο ότι οι τιμές
των τεχνολογικών μετοχών ανέβηκαν σε αστρονομικά επίπεδα λόγω κυρίως της
μεταδοτικής ευφορίας που κυριάρχησε στο χρηματιστήριο. Η ευφορία αυτή δεν
επηρέασε μόνο τους μικροεπενδυτές, αλλά και τους μεγάλους διεθνείς
επενδυτικούς οίκους, όπως η Μέριλ Λιντς. Και ο Μπλότζετ, του οποίου οι
συστάσεις αγοράς μετοχών έκαναν πολλούς επενδυτές πλούσιους ­ έστω και μέχρι
τον Μάρτιο του 2000 ­ βρισκόταν στο επίκεντρο αυτής της ευφορίας.

«Όταν κάποιος εμφανίζεται να κάνει σωστές χρηματιστηριακές προβλέψεις, τότε
όλοι σπεύδουν να τον ακολουθήσουν», λέει ο Πίτερ Μπέρνστιν, ένας έμπειρος
αναλυτής που για πολλά χρόνια εργάστηκε σε επενδυτικούς οίκους.
Παρακολουθώντας το Ίντερνετ να δημιουργεί τεράστιες περιουσίες και να κάνει
αρκετούς πλούσιους μέσα σε λίγους μήνες, οι επενδυτές αναζητούσαν λόγους για
να προχωρήσουν σε αγορές και ηγέτες να ακολουθήσουν. Ο Μπλότζετ ήταν ένας από
αυτούς που ανέλαβαν το ρόλο το ηγέτη. «Τα καύσιμα ήταν έτοιμα και απλώς
περίμεναν το σπίρτο για να πάρουν φωτιά», προσθέτει ο Μπέρνστιν. Πράγματι, ένα
από τα παράδοξα του χρηματοπιστωτικού κόσμου ­ και πιθανόν μία από τις
εξηγήσεις για την ευφορία που επικράτησε στο αμερικανικό χρηματιστήριο τα
τελευταία χρόνια ­ είναι ότι ο Μπλότζετ ωφέλησε τον εργοδότη του, τη Μέριλ
Λιντς, κάνοντας λανθασμένες συστάσεις αγορών μετοχών και προβλέψεις κατά τη
διάρκεια του 2000. Για πολλούς βετεράνους της χρηματιστηριακής αγοράς ήταν
ξεκάθαρο ότι η κεφαλαιοποίηση των νέων εταιρειών του ιντερνετικού κλάδου είχε
φτάσει σε επίπεδα που άρμοζαν περισσότερο στην επιστημονική φαντασία και
λιγότερο στην οικονομική τους κατάσταση.

Τα οφέλη της υπερβολής

Ο Χένρι Μπλότζετ είναι ένας από τους ελάχιστους αναλυτές της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς που παραμένουν αισιόδοξοι για την πορεία των τιμών των ιντερνετικών μετοχών.

Ωστόσο, οι υπεραξίες που «έγραφαν» οι επενδυτές και οι επιχειρήσεις στο
χρηματιστήριο ήταν πραγματικές. Αν η Μέριλ Λιντς είχε έναν αναλυτή ο οποίος θα
διατύπωνε σενάρια καταστροφής δεν θα προσέλκυε πελάτες-εταιρείες του Ίντερνετ
που επιθυμούσαν την εισαγωγή τους στο χρηματιστήριο. Η συγκεκριμένη λειτουργία
είναι μία από τις πιο προσοδοφόρες της χρηματιστηριακής αγοράς των Ηνωμένων
Πολιτειών.

Παράλληλα, η εταιρεία, δεν ήθελε να αντιμετωπίσει τις μηνύσεις που θα γίνονταν
από επενδυτές που θα έχαναν τις περιουσίες τους όταν η φούσκα θα έσκαγε ­ και
ήταν δεδομένο ότι θα σκάσει.

Έτσι ο Μπλότζετ κατάφερε να εξυπηρετήσει και τον εργοδότη του, αλλά και τους
επενδυτές. Σταδιακά άρχισε να αλλάζει τις συστάσεις του από «αγορά» σε
προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο μεγάλων διακυμάνσεων. Στη συνέχεια άρχισε να
δίνει συστάσεις προς τους επενδυτές για τη σημαντική μείωση του μεριδίου των
ιντερνετικών μετοχών στο χαρτοφυλάκιό τους.

Ο ίδιος έγινε πρωτοσέλιδο στις οικονομικές εφημερίδες των Ηνωμένων Πολιτειών
όταν εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι 75 στις 100 επιχειρήσεις του ιντερνετικού
κλάδου θα χρεοκοπήσουν. «Δεν νομίζω ότι τορπιλίσαμε τη χρηματιστηριακή
ευφορία», λέει ο Μπλότζετ. «Είπα πολλές φορές ότι μέχρι τον ουρανό
αναπτύσσονται λίγα δέντρα, και σίγουρα όχι όλα».

Αυτές οι προειδοποιήσεις, ωστόσο, δεν κατάφεραν να γλιτώσουν τη Μέριλ Λιντς
από την οργή των επενδυτών που έχασαν περιουσίες αγοράζοντας μετοχές εταιρειών
που η επενδυτική τράπεζα είχε εισαγάγει, ως ανάδοχος, στο χρηματιστήριο.
Ορισμένοι από αυτούς έχουν προσφύγει στις αρχές του χρηματιστηρίου ζητώντας
την επιβολή κυρώσεων εναντίον της Μέριλ Λιντς.

Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι αναλυτές της Γουώλ Στρητ διαθέτουν
μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών στη χρηματοοικονομική επιστήμη, ο Μπλότζετ
είναι πτυχιούχος Ιστορίας του Πανεπιστημίου Γιέιλ. Τα όνειρά του για μια
καριέρα στη δημοσιογραφία δεν πήγαν πέρα από μια θέση συντάκτη στο περιοδικό
«Χάρπερ» και μια σειρά από αρνήσεις εκδοτών για την κυκλοφορία ενός βιβλίου
του που έγραψε κατά τη διάρκεια ενός χρόνου που πέρασε στην Ιαπωνία.

Έτσι, παρακολουθώντας ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στα χρηματιστηριακά θέματα,
έγινε αναλυτής του ιντερνετικού χρηματιστηριακού κλάδου σε μια μικρή
χρηματιστηριακή εταιρεία, τη Σι Άι Μπι Σι, Οπενχάιμερ. Τον Δεκέμβριο του 1998
κέρδισε την εκτίμηση του χρηματιστηριακού κόσμου προβλέποντας ότι η τιμή της
μετοχής του ιντερνετικού πολυκαταστήματος Άμαζον, από τα 240 δολάρια που
διαπραγματευόταν τότε θα ξεπερνούσε τα 400. Η πρόβλεψή του επαληθεύτηκε.
Ωστόσο, πολλές από τις προβλέψεις του διαψεύστηκαν από την κατάρρευση του
Νάσντακ. Ο ίδιος, όμως, παραμένει αισιόδοξος για την πορεία των τεχνολογικών μετοχών.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης