Αθώα η παγκοσμιοποίηση

Οι πιο αποτελεσματικές επιθέσεις εναντίον της παγκοσμιοποίησης δεν έχουν
συνήθως οικονομική αλλά κοινωνική, ηθική και, πάνω από όλα, πολιτιστική βάση.

Σιάτλ 1999. Τα επιχειρήματα κατά της παγκοσμιοποίησης αναδύθηκαν εν μέσω αυτών ακριβώς των ταραχών

Τα επιχειρήματα κατά της παγκοσμιοποίησης αναδύθηκαν εν μέσω των ταραχών που
σημειώθηκαν στο Σιάτλ το 1999· επανέκαμψαν (πιο πρόσφατα) στο Νταβός, την
Μπανγκόκ και την Πράγα· και διατείνονται ότι:

Η έκλειψη των εθνικών συνόρων και η εγκαθίδρυση ενός κόσμου ενοποιό στοιχείο
του οποίου θα είναι οι αγορές, θα καταφέρουν ένα μοιραίο πλήγμα στις τοπικές
και εθνικές κουλτούρες και στις παραδόσεις, τα έθιμα, τους μύθους και ό,τι
άλλο προσδιορίζει την πολιτιστική ταυτότητα κάθε χώρας ή περιοχής.

Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου δεν μπορεί να αντισταθεί στην
εισβολή πολιτισμικών προϊόντων από τις ανεπτυγμένες χώρες ­ ή μάλλον από την
υπερδύναμη, τις ΗΠΑ ­ η κουλτούρα της Βόρειας Αμερικής θα κατορθώσει τελικά να
επιβληθεί, οδηγώντας τον κόσμο σε τυποποίηση και την πλούσια πολιτιστική του
παράδοση σε εξαφάνιση. Και εν τούτοις, ο φόβος μιας «αμερικανοποίησης» του
πλανήτη περισσότερο ιδεολογική παράνοια μπορεί να χαρακτηριστεί παρά
πραγματικότητα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την παγκοσμιοποίηση τα Αγγλικά
έχουν γίνει η «επίσημη» γλώσσα της εποχής μας, όπως ήταν τα Λατινικά τον
Μεσαίωνα. Σημαίνει όμως αυτό ότι τα Αγγλικά αναπτύσσονται εις βάρος των άλλων
μεγάλων γλωσσών; Όχι. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Στην αρχαιότητα, τα Λατινικά δεν «εξόντωσαν» τα Ελληνικά· αντίθετα, η
καλλιτεχνική πρωτοτυπία και το πνευματικό βάθος της ελληνικής κουλτούρας
διαπότισαν τον ρωμαϊκό πολιτισμό και, μέσω αυτού, τα έπη του Ομήρου και οι
έργα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η παγκοσμιοποίηση δεν θα καταδικάσει τις τοπικές κουλτούρες σε μαρασμό·
αντίθετα με ό,τι πιστεύουν οι πολέμιοι της παγκοσμιοποίησης, δεν είναι εύκολο
να χαθεί τελείως ένας πολιτισμός ­ όσο μικρός και αν είναι ­ εφόσον υπάρχει
πίσω του μία πλούσια παράδοση και άνθρωποι που την τιμούν, ακόμα και κρυφά.

Και σήμερα, χάρη στην αποδυνάμωση του έθνους-κράτους, βλέπουμε ξεχασμένες,
περιθωριοποιημένες και φιμωμένες τοπικές κουλτούρες να αναδύονται εκ νέου ­
και με δυναμισμό ­ στην επιφάνεια αυτού του παγκοσμιοποιημένου πλανήτη.

Ο Mario Vargas Llosa είναι συγγραφέας. Το άρθρο του δημοσιεύτηκε στο
περιοδικό «New Statesman».