ΠΡΟΣΩΠΑ Θαυμαστής του Πούτιν

Ο τελευταίος πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης γιορτάζει σήμερα τα 70ά
γενέθλιά του· και επιχειρεί να επιστρέψει στο πολιτικό προσκήνιο ­ τούτη τη
φορά μέσω του Πούτιν.

Μιχαήλ Γκορμπατσώφ. Για τους Ρώσους παραμένει ο κύριος υπεύθυνος για την κατάσταση της χώρας

Οι Ρώσοι τον κράτησαν στην απομόνωση για χρόνια θεωρώντας τον υπεύθυνο για την
κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά ίσως τώρα αρχίζουν να τον συγχωρούν:
«Καλά γενέθλια Μιχαήλ Σεργκέγεβιτς», έγραφαν πανό που αναρτήθηκαν αυτή την
εβδομάδα σε δρόμους της Μόσχας και η τηλεόραση κάλυψε δεξίωση που έγινε προς
τιμήν του στο ξενοδοχείο «Ρωσία», δύο βήματα από το Κρεμλίνο. Ίσως πάλι να μην
είναι οι πολίτες, αλλά ο Πούτιν και το Κρεμλίνο που καλλιεργούν την
αποκατάσταση του τελευταίου σοβιετικού ηγέτη. Στο κάτω-κάτω, κάπως έπρεπε να
ανταποδώσει ο πρόεδρος τα συγχαρητήρια που του δίνει ο Γκορμπατσώφ επειδή
«ενισχύει το κράτος» και… «προστατεύει την ελευθεροτυπία», την οποία στην
πραγματικότητα αμφισβητεί εμπράκτως και κατ’ εξακολούθηση.

Η συμπάθεια στο πρόσωπό του που προκάλεσε ο θάνατος από λευχαιμία της συζύγου
του, της Ραΐσα, τον Σεπτέμβριο του 1999, δεν ήταν αρκετή για να κάνει τους
Ρώσους να πάψουν να τον θεωρούν κύριο υπεύθυνο για τη σημερινή κατάσταση της
χώρας, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι τον Γέλτσιν, όπως έδειξε πρόσφατη
σφυγμομέτρηση. «Είναι καταδικασμένος στη μοναξιά, όπως κάθε μεταρρυθμιστής που
άλλαξε τον κόσμο», έγραφε την Τρίτη στη «Μοσκόφσκιε Νόβοστι» ο πρώην
εκπρόσωπός του Αντρέι Γκρατσόφ. «Οι κομμουνιστές τον μισούν γιατί τον θεωρούν
προδότη και οι φιλελεύθεροι είναι επιφυλακτικοί απέναντί του εξαιτίας των
δισταγμών του και της αμφισημίας των θέσεών του», λέει στο Γαλλικό Πρακτορείο
ο πολιτικός αναλυτής Εβγκένι Βολκ.

Επικεφαλής ιδρύματος πολιτικών ερευνών που φέρει το όνομά του, ο Γκορμπατσώφ
επιμένει στον «σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο» και έχει ιδρύσει ένα
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, το οποίο παραμένει σε εμβρυακή κατάσταση. «Οι
κομμουνιστές θέλουν να μας πάνε πίσω και οι φιλελεύθεροι δεν έχουν καμιά
ελπίδα έπειτα απ’ αυτά τα χρόνια του άγριου καπιταλισμού: το στοίχημα σήμερα
είναι η σοσιαλδημοκρατία, με την ιδιωτική ιδιοκτησία, την ελευθερία, την
αγορά, αλλά και τη ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους και μια κοινωνική
πολιτική», δήλωσε τις προάλλες. Αυτή είναι η θέση και του Πούτιν, υποστήριξε,
χάνοντας έτσι την ευκαιρία να αναδειχθεί σε ηθική αρχή της χώρας και εγγυητή
των ελευθεριών που απειλεί ο νυν πρόεδρος. «Η υποστήριξη του Γκορμπατσώφ, ο
οποίος άνοιξε τις πόρτες και τα παράθυρα της Σοβιετικής Ένωσης, προς τον
Πούτιν, ο οποίος τα μισοκλείνει και πάλι σε μια αντίστροφη “περεστρόικα”,
μοιάζει παράδοξη, αλλά είναι πολύ λογική», λέει ο αρθρογράφος Αλεξάντερ
Καμπάκοφ· σύμφωνα με τον ίδιο «ο Γκορμπατσώφ και ο Πούτιν μοιράζονται μια
βολονταριστική και πολύ σοβιετική αντίληψη για την ιδανική κοινωνία».