Η αποσταθεροποίηση συνεχίζεται

Ύστερα από μία βόλτα στην Ακρόπολη, ο Ζιβαντίν Γιοβάνοβιτς, μία από τις
ιστορικές προσωπικότητες της Γιουγκοσλαβίας, αντιπρόεδρος σήμερα του
Σοσιαλιστικού Κόμματος, βουλευτής και για πολλά χρόνια υπουργός Εξωτερικών του
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, μιλάει στα «ΝΕΑ» για τη χώρα του και τα Βαλκάνια.
Καλεσμένος του ΚΚΕ και αφού παρακολούθησε στη Θεσσαλονίκη συνέδριο για τις
επιπτώσεις από τις βόμβες ουρανίου, ο κ. Γιοβάνοβιτς θα συναντήσει, σήμερα και
αύριο, πολλούς πολιτικούς, μεταξύ των οποίων τον Παρασκευά Αυγερινό και τον
Κάρολο Παπούλια από το ΠΑΣΟΚ, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη από τη Ν.Δ., την Αλέκα
Παπαρήγα από το ΚΚΕ, τον Νίκο Κωνσταντόπουλο από τον ΣΥΝ, τον Δημήτρη Τσοβόλα
από το ΔΗΚΚΙ, εκπροσώπους φιλειρηνικών κινήσεων, πρώην υπουργούς, όπως τον
Γεώργιο Αλέξανδρο Μαγκάκη και εκπροσώπους της Εκκλησίας. Ανήσυχος για το
συνεχιζόμενο μοίρασμα και την αστάθεια στα Βαλκάνια, επισημαίνει ότι πρέπει να
προσέξει και η Ελλάδα γιατί πολλοί κίνδυνοι ελλοχεύουν. Μιλάει για τα λάθη των
σοσιαλιστών στις εκλογές, τον Μπους και την Ελλάδα.

Ζιβαντίν Γιοβάνοβιτς: «Θα ήταν καλό για όλες τις χώρες των Βαλκανίων αν άλλαζε η πολιτική με τη διοίκηση του Μπους»

ΕΡ.: Πέρασαν τόσα χρόνια πολέμων στα Βαλκάνια. Πιστεύετε ότι ξεπεράστηκαν
τουλάχιστον οι κίνδυνοι;

ΑΠ.: Θα αστειεύεστε ασφαλώς… Συνεχίζεται η αποσταθεροποίηση. Είναι ένας
πραγματικός κίνδυνος που δεν πρέπει κανείς να ξεχάσει, ούτε η Ελλάδα.
Συνεχίζουν οι χωριστικές κινήσεις, οι προσπάθειες να φτιαχτούν
κράτη-μαριονέτες, όπως το Μαυροβούνιο… Βλέπετε τις κινήσεις των Αλβανών…

ΕΡ.: Δεν σταμάτησε, λέτε, το μοίρασμα…

ΑΠ.: Άνοιξαν πολλά προβλήματα στα Βαλκάνια. Και δύο χρόνια μετά τους
βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ δεν βλέπω να υποχωρεί η τρομοκρατία. Έχουν μαζευτεί
τόσα στρατεύματα. Γιατί να ελπίζω λοιπόν ότι δεν θα ξανάχουμε προβλήματα; Δεν
βλέπετε τι γίνεται στο Κόσοβο και στα Μετόχια;

Έπειτα, υπάρχουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα. Δείτε τι γίνεται στο παιχνίδι
των τηλεπικοινωνιών… Υπάρχουν ισχυρά συμφέροντα που βολεύονται με μία
περαιτέρω αποσταθεροποίηση. Η εισβολή του ΝΑΤΟ δεν έλυσε προβλήματα,
δημιούργησε νέα, και αντικειμενικά είναι χειρότερη η κατάσταση. Δεν μιλώ για
τους νεκρούς μας… Μιλάω για το αβέβαιο αύριο.

ΕΡ.: Κατηγορείτε το ΝΑΤΟ γι’ αυτήν την κατάσταση. Εσείς δεν κάνατε λάθη;

ΑΠ.: Ως μέλος της κυβέρνησης που ήμουν, πάλευα για ό,τι καλύτερο για την
πατρίδα μου, τον λαό μου. Δύσκολο να είμαι αντικειμενικός. Όμως, υπάρχει
μεγάλη προσπάθεια να ξεχαστούν τα εγκλήματα του ΝΑΤΟ και να κατηγορήσουν
εμάς… Αλλά ψάξτε την αρθρογραφία του αμερικανικού Τύπου, τι έλεγαν οι
Αμερικανοί συγγραφείς. Υπάρχουν δημοσιεύματα που έλεγαν για το …τέλειο
έγκλημα του ΝΑΤΟ. Εμείς παλέψαμε κατά μίας ανηθικότητας, όχι μόνον για την
πατρίδα μας. Εκείνη την ώρα αισθανόμασταν ότι αγωνιζόμασταν για κάτι που είναι
δίκιο. Είπαμε στην Υφήλιο ότι δεν είναι ηθικό να βομβαρδίζουν ανθρώπους,
εργοστάσια, περιουσίες. Υπερασπιστήκαμε την πατρίδα μας. Και αυτό για το ΝΑΤΟ
ήταν το λάθος μας! Δείτε τι έλεγε, προ ημερών, ο κ. Σολάνα… Δεν μπορούσε να
δικαιολογήσει τα εγκλήματα του ΝΑΤΟ. Και παραδέχθηκε ότι θέλησαν να μοιράσουν
τη Γιουγκοσλαβία!

ΕΡ.: Στις ΗΠΑ άλλαξε ο πρόεδρος. Πιστεύετε ότι θα αλλάξει κάτι με τη νέα
αμερικανική διοίκηση;

ΑΠ.: Οι σημερινοί δεν είναι φορτωμένοι προσωπικά με την επίθεση του ΝΑΤΟ, ούτε
ο πρόεδρος, ούτε ο υπουργός Εξωτερικών. Και ξέρουν ότι αυτό δεν ήταν καλό για
τα Βαλκάνια, την ειρήνη, τον κόσμο, τον ΟΗΕ. Σε τελευταία ανάλυση, ίσως ξέρουν
ότι δεν είναι προς το συμφέρον της χώρας τους ό,τι έγινε.

Θα ‘ταν καλό για όλες τις χώρες των Βαλκανίων αν άλλαζε η πολιτική με τη
διοίκηση του Μπους, αν και η αμερικανική εξωτερική πολιτική… Ίσως να είμαι
επηρεασμένος και από την πολιτική του Κλίντον. Ξέρετε, η υπουργός Εξωτερικών
Ολμπράιτ είχε μετατρέψει τον πόλεμο σε προσωπικό της πόλεμο κατά των Σέρβων.
Ελπίζω να έχουν καλύτερη συναίσθηση της ιστορίας των σχέσεών μας. Ξέρετε ότι η
Σερβία άνοιξε διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ το 1877. Ανοίξαμε τότε προξενείο
στη Νέα Υόρκη, όταν κανένα άλλο από τα σημερινά κράτη των Βαλκανίων δεν είχε
σχέσεις. Και σταθήκαμε μαζί σε δύο παγκοσμίους πολέμους.

ΕΡ.: Να σας ρωτήσω κάτι που αφορά την πολιτική σας ως σοσιαλιστικού κόμματος.
Γιατί χάσατε τις εκλογές;

ΑΠ.: Πρώτα απ’ όλα γιατί δεν βελτιώσαμε όσο θα έπρεπε τις συνθήκες διαβίωσης
του πληθυσμού. Δεν προσέξαμε το επίπεδο ζωής, διότι ήταν τεράστιες οι πληγές
των προσφύγων ­ 1.000.000 ­ και του 8χρονου πολέμου. Υπήρξαν άνθρωποι που
υπέφεραν. Οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί και γενικότερα η επέμβαση του ΝΑΤΟ επέφεραν
ζημιές 250 δισ. δολαρίων. Είχαμε ανεργία, πληθωρισμό… Δεν μπορέσαμε να
διορθώσουμε όλα αυτά.

Δεύτερον, σε σχέση με αυτό. Επενδύσαμε πολύ σε έργα, για να ξαναφτιάξουμε
γέφυρες, τον ηλεκτρισμό, κτίρια. Έτσι δεν έμειναν πολλά λεφτά για να βελτιωθεί
η κατάσταση, τα στάνταρ ζωής.

Και κάτι τελευταίο, αλλά όχι ασήμαντο. Ξέραμε πως υπήρξε ξένη επέμβαση και
μάλιστα με χρήματα αυτών των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Δεν μπορέσαμε να το
αντιμετωπίσουμε. Ξέρετε τι θα πει παραμονή των εκλογών να υπάρχει ένας
πανίσχυρος απέξω χρηματοδοτούμενος μηχανισμός προπαγάνδας που έλεγε ότι αν
ψηφίσετε τους σοσιαλιστές θα ξαναβομβαρδιστείτε; Μπορεί να μην κερδίσαμε τις
εκλογές, αλλά γίναμε πλουσιότεροι σε εμπειρίες. Έπειτα, πήραμε 37%. Κανένα
κόμμα από μόνο του δεν πήρε τέτοιο ποσοστό.

ΕΡ.: Και τώρα, πώς προδιαγράφεται το μέλλον της Γιουγκοσλαβίας;

ΑΠ.: Ξέρετε ότι η παραγωγή έχει πέσει στο 30% των δυνατοτήτων της; Η ανεργία
έφτασε τους 2.000.000 ανέργους! Και μεγαλώνει. Τα μεγάλα εργοστάσια, όπως στο
Κραγκούγεβατς, δεν δουλεύουν. Το κόστος ζωής ανεβαίνει. Το ηλεκτρικό ρεύμα
πήγε 75% πάνω. Το πετρέλαιο πήγε 100% πάνω. Οι δημόσιες υπηρεσίες
διπλασιάστηκαν. Το εξωτερικό εμπόριο πέφτει… Η αγροτική παραγωγή σε πολύ
δύσκολη κατάσταση. Η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι ήταν πριν από
τις εκλογές.

ΕΡ.: Μα, είναι λίγος ο χρόνος…

ΑΠ.: Ναι, αλλά γιατί να τα κάνουν χειρότερα; Δείτε στο νομοθετικό έργο… Λένε
για μεταρρύθμιση. Ακύρωσαν νόμους και δεν φτιάχνουν άλλους. Τώρα έκαναν ένα
νόμο για αμνηστία. Αλλά για ποιους; Τους τρομοκράτες που κυνήγησαν τη χώρα
μας, την πατρίδα μας, όλους αυτούς του Αλβανούς τρομοκράτες; Ξέρετε τι είναι
να βλέπει ο κόσμος ελεύθερους αυτούς που τον καταδίωξε; Έχετε σκεφθεί τι κλίμα
δημιουργείται; Πώς αισθάνεται ο κόσμος βλέποντας τους δολοφόνους ελεύθερους σήμερα;