Έξι προτάσεις για τη σωτηρία του περιβάλλοντος

<

Όπως προκύπτει από μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής τα προβλήματα μπορούν να εξαλειφθούν αν ληφθούν μέτρα πέρα από τα
εθνικά σύνορα. Από τα δώδεκα προβλήματα ­ προτεραιότητες που εντοπίζονται στην
έρευνα, τα σημαντικότερα τρία, για τα οποία έχουν γίνει και οι εκτενέστερες
έρευνες είναι η ύπαρξη οξειδίων στην ατμόσφαιρα (acidification), ο ευτροφισμός
(eutrophication) και το στρώμα του όζοντος στην τροπόσφαιρα (tropospheric
ozone). Πηγή των παραπάνω προβλημάτων είναι σύμφωνα με τους ερευνητές η πίεση
που ασκούν στην ατμόσφαιρα οι αέριοι ρυπαντές, όπως το διοξείδιο του θείου, τα
οξείδια του αζώτου, η αμμωνία και τα πτητικά οργανικά πολυμερή χωρίς μεθάνιο.

1. Στόχος της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να
πετύχει να διατηρήσει σε χαμηλά επίπεδα τους παραπάνω ρυπαντές σε όλα τα
κράτη-μέλη, ώστε τα φορτία της ρύπανσης όχι μόνο να μειωθούν, αλλά και να
φτάσουν σε επίπεδο που δεν θα έχουν αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα μεθολογικά μοντέλα των επιστημόνων, ακόμα και με το
μοντέλο που προβλέπει την εισαγωγή και χρήση των καλύτερων τεχνολογιών
ελέγχου, οι τιμές των παραπάνω ρυπαντών δεν θα φθάσουν στα επιθυμητά επίπεδα
νωρίτερα από 10 ή 15 χρόνια.

2. Συγκεκριμένα, αν και τα 15 κράτη-μέλη συμμορφώνονταν πλήρως με τις
επιταγές της Οδηγίας για τη μείωση εκλύσεων διοξειδίου του άνθρακα και
οξειδίου του αζώτου από τις μεγάλες βιομηχανίες, τότε θα μειώνονταν κατά 69%
οι εκλύσεις διοξειδίου του άνθρακα. Αν κάποια κράτη-μέλη ζητούσαν εξαίρεση για
κάποιες μονάδες, τότε η μείωση θα ήταν και πάλι σημαντική και θα έφθανε το 46%
σε όλες τις μονάδες.

3. Την ίδια ώρα κατά 9% θα μειώνονταν τα οξείδια του αζώτου, ενώ αν
υπήρχαν και εδώ εξαιρέσεις, το ποσοστό αυτό θα κατέβαινε στο 7%. και όλ’ αυτά
σε σύγκριση με τη νομοθεσία που ισχύει σήμερα σε κάθε χώρα.

Το συμπέρασμα είναι ότι οι μεγάλες εργοστασιακές μονάδες θα εξακολουθήσουν ν’
αποτελούν σημαντική πηγή ρύπανσης της ατμόσφαιρας με τα παραπάνω αέρια έως το
2010, ενώ αν δεν ληφθούν μέτρα, τα εργοστάσια αυτά θα είναι υπεύθυνα για 44%
των συνολικών εκλύσεων διοξειδίου του θείου και το 12% των συνολικών εκλύσεων
οξειδίων του αζώτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

4. Ξεκινώντας απ’ τη διαπίστωση ότι οι υδάτινοι πόροι στην Ευρώπη
περιορίζονται από κοινωνικοοικονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι
επιστήμονες κάνουν τις εκτιμήσεις τους και για το μέλλον του ευρωπαϊκού
υδροφόρου ορίζοντα. Το μοντέλο «ζήτησης νερού» (water demand model) προβλέπει
ότι συνεκτιμώντας την παρούσα και τη μελλοντική ζήτηση για νερό ανά τομέα
δραστηριότητας, η συνολική ζήτηση για νερό στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει
περίπου στα ίδια επίπεδα για τα επόμενα χρόνια.

5. Ωστόσο, οι ημι-άνυδρες περιοχές όπως η χώρα μας, η Πορτογαλία, η
Ισπανία και η Ιταλία χαρακτηρίζονται επιρρεπείς στις συνέπειες της
ερημοποίησης, εξαιτίας της ανισορροπίας ανάμεσα στις φυσικές πηγές και τις
πηγές άρδευσης.

Σύμφωνα με το παραπάνω μοντέλο, αν όλα τα κράτη-μέλη συμμορφωθούν πλήρως με
την Κοινοτική Οδηγία για τη Διαχείριση των Υγρών Αποβλήτων, τότε, έως το 2010
θα έχουν εξαλειφθεί τα σημαντικότερα προβλήματα μόλυνσης του υδροφόρου
ορίζοντα. Υπόθεση του ίδιου μοντέλου είναι επίσης το γεγονός ότι επειδή
θεωρείται πολύ πιθανό και τα 15 κράτη-μέλη να έχουν προβλήματα ευτροφισμού,
ακόμα και οι πιο αυστηρές πλευρές της οδηγίας τελικά θα εφαρμοστούν.

6. Προβλέπεται, επίσης, ότι τα απόβλητα που δεν έχουν υποστεί καμιά
επεξεργασία θα αυξηθούν έως το 2010, αύξηση που αποδίδεται στην αύξηση του
πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ, παράλληλα, θα μειωθούν έως το 2010, σε
σύγκριση με το 1995, τα επεξεργασμένα απόβλητα.

Ερωτηματικά για το ενεργειακό μέλλον

Υποθέσεις, όμως, έγιναν και για το ενεργειακό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες του
IIASA (International Institute for Applied Systems Analysis), προβλέπεται ότι
μεταξύ του 1990 και του 2010 τα 15 κράτη-μέλη θ’ αυξήσουν τη συνολική
κατανάλωση ενέργειας κατά 19%.

Από το ίδιο σενάριο προκύπτει μείωση της ζήτησης άνθρακα κατά 30%. Σε
αντικατάσταση του άνθρακα προβλέπεται ραγδαία αύξηση της ζήτησης για φυσικό
αέριο (79% έως το 2010), καθώς και για άλλες μορφές ενέργειας (πυρηνική,
υδροδυναμική και ανανεώσιμη ενέργεια) σε ποσοστό 25%.

Το σενάριο προβλέπει, επίσης, αύξηση της ζήτησης υγρών καυσίμων έως 5%. Ο
τομέας των μεταφορών, παρά την συνεχιζόμενη εξέλιξη στην τεχνολογία των
αυτοκινήτων και των άλλων οχημάτων αναμένεται να αυξήσει τη ζήτηση μεταφορικών
καυσίμων κατά 31%.

Σύμφωνα με ένα άλλο σενάριο, το οποίο προϋποθέτει συμμόρφωση με τις αρχές του
Πρωτοκόλλου του Κιότο για μείωση των θερμοκηπικών αερίων, η ενεργειακή ζήτηση
στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μειωθεί κατά 8,3%, ενώ η ζήτηση για
άνθρακα κατά 44,9%. Αντίστοιχα, η κατανάλωση υγρών καυσίμων θα μειωθεί κατά
19,3%, ενώ η κατανάλωση καυσίμων υδρογονανθράκων κατά 7,4%.

Όσο αφορά τα καύσιμα, εκτιμάται ότι τα εργοστάσια που χρησιμοποιούν ορυκτά
καύσιμα θ’ αποτελούν έως το 2010 τον πρωταγωνιστή στο ενεργειακό σκηνικό.
Συγκεκριμένα, το 72% του άνθρακα, που χρησιμοποιείται για ηλεκτρισμό, θα
αποτελεί καύσιμο σ’ αυτά τα εργοστάσια. Στην αγορά, όμως, θα κάνουν την
εμφάνισή τους και μονάδες που θα καίνε φυσικό αέριο σε ποσοστό 17%, ενώ, με
απόλυτους όρους, η χρήση άνθρακα θα μειωθεί κατά 45% σε σχέση με το 1990.

Διαφωνία ευρωβουλευτών

Διαφώνησε με την πλειοψηφία των ευρωβουλευτών, σχετικά με τη νέα οδηγία για
την απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον, ο Έλληνας
ευρωβουλευτής του Συνασπισμού, κ. Μιχάλης Παπαγιαννάκης, ο οποίος διέκρινε μεν
τα θετικά στοιχεία της νέας οδηγίας, επεσήμανε όμως και τους σημαντικούς
κινδύνους για τη δημόσια υγεία, «οι οποίοι, μάλιστα, δεν συναντούν πειστικό
αντίλογο» ­ όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο ίδιος.

«Οι βελτιωμένοι έλεγχοι, τα δημόσια μητρώα γενετικά τροποποιημένων οργανισμών
και η σταδιακή εξάλειψη των γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά, συγκαταλέγονται
ανάμεσα στα θετικά βήματα που επιχειρεί η νέα οδηγία», λέει ο ίδιος.
«Παράλληλα όμως υπάρχουν αρκετές αρνητικές πλευρές της. Η νέα οδηγία αφήνει
περιθώρια να δίνονται άδειες για καλλιέργειες σε μαζική κλίμακα και δεν
εφαρμόζει πλήρως την αρχή της προφύλαξης. Επιπλέον ενέχει σημαντικούς
κινδύνους για τη δημόσια υγεία (οι οποίοι θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη),
όπως οι πιθανότητες εμφάνισης αλλεργιών, η αύξηση της αντοχής στα αντιβιοτικά
και η ενδεχόμενη τοξικότητα των φυτών, αλλά και για το περιβάλλον όπου
απελευθερωμένοι οι γενετικά μεταλλαγμένοι οργανισμοί υπάρχει κίνδυνος να
καταστρέψουν τη βιοποικιλότητά του».

Ένα χαριτωμένο… Π@π@κι

Ένα χαριτωμένο… Π@π@κι κυκλοφορεί εδώ και λίγο καιρό στον κυβερνοχώρο.
Πρόκειται για το νέο ηλεκτρονικό περιοδικό ποικίλης ύλης, που εκδίδουν οι
φοιτητές του Δημοσιογραφικού Εργαστηρίου του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων
Μαζικής Ενημέρωσης του Παντείου Πανεπιστημίου, σε συνεργασία με τον αναπληρωτή
καθηγητή κ. Δημήτρη Ψυχογιό και τον λέκτορα κ. Νίκο Λέανδρο. Θα το βρείτε στη
διεύθυνση http:
//www.papaki.panteion.gr με καινούργια ύλη κάθε μήνα. Το ψηφιακό μέλλον
της τηλεόρασης, η επικαιρότητα με την πένα των σκιτσογράφων και ένα ταξίδι
στην Αρχαία Ολυμπία είναι μερικά από τα θέματα αυτού του μήνα.

Ένας Έλληνας φυσικός προτείνεται στη Βραζιλία ως υποψήφιος για το βραβείο
Nobel Φυσικής. Πρόκειται για τον δρα Κωνσταντίνο Τσάλλη, ο οποίος γεννήθηκε
στην Αθήνα το 1943 και εργάζεται στο Ινστιτούτο Φυσικών Ερευνών της Βραζιλίας.
Από το 1988 ο δρ Τσάλλης έχει αναπτύξει τη δική του θεωρία, με την οποία
υπολογίζει την εντροπία στις περιπτώσεις της μηχανικής στατιστικής που δεν
καλύπτονται από τον κλασικό τύπο του Boltzmann-Gibbs (2ος νόμος της
Θερμοδυναμικής).

Το λεύκωμα του Νίκου Πέτρου «Αχελώος» παρουσιάζεται την ερχόμενη Πέμπτη (1η
Μαρτίου) στην αίθουσα «Βεργίνα» του ξενοδοχείου «Τιτάνια», στη μία το
μεσημέρι. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης θα προβληθούν slides του Νίκου
Πέτρου, ενώ το ίδιο λεύκωμα θα παρουσιασθεί επίσης στο Αγρίνιο (4 Μαρτίου),
στο Καρπενήσι (9 Μαρτίου) και στα Τρίκαλα (10 Μαρτίου).

Ενημερωτική ημερίδα για το “enovationmeeting”, τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή
συνάντηση επιχειρήσεων στον τομέα των καινοτόμων τεχνολογιών για ηλεκτρονικό
εμπόριο και διανομή, διοργανώνει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης σήμερα
(αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Βασ. Κων/νου 48, 9.30 π.μ.-13 μ.μ.). Η
συνάντηση γίνεται στις 30 Μαΐου και 1η Ιουνίου στη Λίλη της Γαλλίας.

Ημερίδα με θέμα “Οι σύγχρονες τάσεις στην ολοκληρωμένη διαχείριση εγγράφων και
γνώσης: Ανάγκη και λύσεις” διοργανώνει αύριο η εταιρεία Hypersystems
(ξενοδοχείο Divani Caravel, Βασ. Αλεξάνδρου 2, Παγκράτι, 3 μ.μ.). Απευθύνεται
σε επιχειρήσεις και γραφεία που αναζητούν μεθόδους για την αποτελεσματική
διαχείριση του συνεχώς αυξανόμενου όγκου πληροφοριών σε έντυπη ή ψηφιακή
μορφή. Πληροφορίες στο τηλ: 2112.370 (http: //www.hypersystems.gr).

Φόρουμ για τις νέες τεχνολογίες, τις τηλεπικοινωνίες και το Ίντερνετ στην
Ανατολική Μεσόγειο με τίτλο “Information Technology, Telecoms and Internet:
Lead the way for the new economy in the Eastern Mediterranean” διοργανώνεται
στη Λευκωσία στις 12 και 13 Μαρτίου από την εταιρεία Strategic International.
Σύνεδροι από όλες τις γύρω μεσογειακές χώρες θα αναλύσουν τις εξελίξεις και
τις προοπτικές του χώρου αυτού. Πληροφορίες στο site: http: //www.strategic.gr/events/itandtelecomsforum2001.