Ριζοσπαστικές αλλαγές για 10 «καυτά» επαγγέλματα

Ενενήντα επαγγελματικές δραστηριότητες (75 επαγγέλματα και 15 είδη
καταστημάτων) βρέθηκαν στο μικροσκόπιο του Κέντρου Προγραμματισμού και
Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) στα πλαίσια της έρευνας για την απελευθέρωση της
αγοράς. Η μελέτη του ΚΕΠΕ εντοπίζει γραφειοκρατικές παρεμβάσεις διαφόρων ειδών
(τυπικές, αλλά και ουσιαστικές) που παρεμποδίζουν τον ανταγωνισμό και αυξάνουν
το κόστος των σχετικών υπηρεσιών για τον πολίτη.

<

Τα τεχνικά επαγγέλματα περιλαμβάνονται στη λίστα των κλειστών επειδή το κράτος
ορίζει τις τιμές των υπηρεσιών τους και παίζει αποφασιστικό ρόλο στη
διαμόρφωση της ζήτησης των υπηρεσιών αυτών. Επίσης, εν πολλοίς, εγγυάται την
καταβολή των αμοιβών αφού δίχως την πιστοποίηση το κράτος αρνείται την έκδοση
των αδειών για κατασκευές, σημειώνει το ΚΕΠΕ.

Το Κέντρο κατατάσσει τους αρχιτέκτονες, πολεοδόμους και συγκοινωνιολόγους,
τους πολιτικούς μηχανικούς, ηλεκτρολόγους, μηχανολόγους και ηλεκτρολόγους
μηχανικούς, καθώς και τους λοιπούς μηχανικούς στην κατηγορία αυτή.

Οι μελετητές του Κέντρου προτείνουν:

* Να καθιερωθούν πιο ευέλικτες ρυθμίσεις ως προς τον καθορισμό των αμοιβών των
τεχνικών και να αυξηθεί ο ρόλος της ελεύθερης διαπραγμάτευσης.

* Να τηρηθεί η κοινοτική νομοθεσία για την αναγνώριση των διπλωμάτων
και να δοθούν κάποια τουλάχιστον επαγγελματικά δικαιώματα (π.χ. άδειες μικρών
οικοδομών) σε όσους έχουν κάνει αναγνωρισμένες σπουδές, ακόμη και αν δεν είναι
μέλη του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ).

* Να αναγνωρισθεί επίσης η πέρα από τις αρχικές σπουδές άτυπη ή τυπική
εκπαίδευση και η απόκτηση εμπειρίας. Τα επαγγελματικά δικαιώματα δεν είναι
δυνατόν να παρέχονται μόνιμα με μοναδικό κριτήριο τις αρχικές σπουδές,
σημειώνεται.

Επίσης να διασφαλισθεί ίση μεταχείριση των Ελλήνων τεχνικών με τους
αλλοδαπούς, σε ό,τι αφορά τις μελέτες έργων, αφού σήμερα οι αλλοδαποί
διέπονται από ευνοϊκότερο καθεστώς.

Δικηγόροι

Όπως σημειώνεται στη μελέτη, οι δικηγόροι περιλαμβάνονται στη λίστα επειδή το
κράτος ορίζει τις τιμές των δικαστικών παραστάσεων και εγγυάται την
προείσπραξη των σχετικών αμοιβών ­ με την άρνηση εκδίκασης διαφορών όταν
ελλείπει η σχετική απόδειξη καταβολής ­ και δημιουργεί σημαντικής έκτασης
τεχνητή ζήτηση με την υποχρεωτική παράσταση των δικηγόρων και την υποχρεωτική
οικονομική επιβάρυνση πολλών άλλων πράξεων προς οικονομικό όφελός τους, συχνά
χωρίς ουσιαστική αντιπαροχή εκ μέρους τους.

Γι’ αυτό το Κέντρο εισηγείται:

* Στα συμβόλαια, σε περίπτωση που συντρέχει λόγος δημοσίου συμφέροντος και
πρέπει να παρίσταται δικηγόρος, η αμοιβή να προσδιορίζεται με το σύστημα της
χρονοχρέωσης, ανάλογα με τον κόπο και τον χρόνο που θα θυσιάσει ο δικηγόρος
και όχι με βάση την αξία της συναλλαγής. Σήμερα ο δικηγόρος αμείβεται για την
παράστασή του στη σύσταση Α.Ε. ή ΕΠΕ με 1% του ύψους του κεφαλαίου των
εταιρειών και για την παράστασή του στην κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου
για τη μεταβίβαση ακινήτων, αντικειμενικής αξίας άνω των 5 εκατ. δραχμών, με
1,5% της αξίας του συμβολαίου. Στο βαθμό που τα βάρη υπέρ τρίτων χρηματοδοτούν
ασφαλιστικά ταμεία, η μεταρρύθμιση πρέπει να συνδυασθεί με τη γενικότερη
μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, σημειώνεται.

* Για τις παραστάσεις στα δικαστήρια να καθιερωθεί καθεστώς αμοιβής με βάση
τις ελεύθερες διαπραγματεύσεις, αλλά σταδιακά, με την απελευθέρωση, να ξεκινά
από κατηγορίες ύλης που η οικονομική συμπεριφορά των πελατών εκτιμάται ως
συνεπέστερη.

Το σύστημα χρονοχρέωσης, που έχει εισαχθεί με την υποστήριξη των δικηγορικών
συλλόγων, θα μπορούσε να επεκταθεί, σημειώνεται.

* Κατάργηση του περιορισμού του δικαιώματος παράστασης δικηγόρου μόνο στην
περιφέρεια του δικηγορικού του συλλόγου.

* Να επιτραπεί η διαφήμιση των νομικών υπηρεσιών.

Συμβολαιογράφοι

Το επάγγελμα είναι κλειστό, αφού όχι μόνο ορίζονται από το νόμο τα επίπεδα των
αμοιβών, η χωρική αρμοδιότητα και η υποχρεωτικότητα των συμβολαιογραφικών
πράξεων, αλλά και ορίζεται με κρατικές αποφάσεις ο αριθμός των θέσεων.

Το ΚΕΠΕ προτείνει:

* Σταδιακή αύξηση του αριθμού των θέσεων με ολοκληρωτική κατάργηση των
σχετικών περιορισμών σε 5-7 χρόνια.

* Σταδιακή απελευθέρωση των αμοιβών, μέσα από ένα ενδιάμεσο στάδιο, όπου οι
οριζόμενες αμοιβές δεν θα ήταν υποχρεωτικές, αλλά ενδεικτικές.

* Μεταβολή του σημερινού συστήματος κρατήσεων υπέρ τρίτων, στα πλαίσια της
μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος.

Φαρμακοποιοί

Ο έλεγχος των τιμών των φαρμάκων και των περιθωρίων κέρδους των φαρμακοποιών
από το κράτος είναι οι βασικές αιτίες που κατέταξαν το συγκεκριμένο επάγγελμα
στα «κλειστά» στη μελέτη του ΚΕΠΕ.

Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ:

* Οι πληθυσμιακοί περιορισμοί που τίθενται με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία
για το άνοιγμα φαρμακείου αποτελούν φραγμό εισόδου στα επάγγελμα.

* Πρέπει να καταργηθούν τα σταθερά ποσοστά κέρδους των ενδιάμεσων διακίνησης
(φαρμακοποιών και χονδρεμπόρων). Τα ποσοστά κέρδους πρέπει να είναι
αντικείμενο διαπραγμάτευσης περιοδικά και να καθορίζονται ανάλογα με το κόστος
του φαρμάκου.

* Πρέπει να νομιμοποιηθούν εκπτώσεις στη λιανική τιμή των φαρμάκων.

Ταξί

Σημαντικές αλλαγές για τα 33.560 ταξί, που έχουν έσοδα 960,5 δισ. δρχ.
ετησίως, προτείνει η μελέτη του ΚΕΠΕ.

Το ισχύον σύστημα αδειοδότησης δεν μπορεί να διατηρηθεί, σημειώνεται στη
μελέτη. Οι τρεις βασικές κατευθύνσεις που θα πρέπει να διέπουν το νέο σύστημα
αδειοδότησης θα είναι:

* Η απελευθέρωση της αγοράς για την ίδρυση μεγάλων εταιρειών ταξί από ιδιώτες
που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στο χώρο, ή η θέσπιση κινήτρων για ένταξη ή
αντικινήτρων για μη ένταξη μεμονωμένων ταξί σε ενώσεις ραδιοταξί, οι οποίες θα
ανταγωνίζονται στην αγορά με τις ιδιωτικές εταιρείες και τις άλλες ενώσεις
ραδιοταξί.

* Η ριζική αναμόρφωση του υφιστάμενου συστήματος αδειοδότησης για τα ταξί που
θα δραστηριοποιούνται μεμονωμένα και θα αναζητούν πελάτες στο δρόμο και στις
πιάτσες.

* Η αναβάθμιση των μηχανισμών, που θα εξασφαλίζουν τόσο τον υγιή ανταγωνισμό
για το τμήμα της αγοράς που θα απελευθερωθεί όσο και των όρων και των κανόνων
λειτουργίας εκείνων που θα λειτουργούν με το σύστημα αδειοδότησης.

Φορτηγά δημόσιας χρήσης

Κατά τους μελετητές του ΚΕΠΕ, το σύστημα αδειοδότησης που ισχύει σήμερα θα
καταργηθεί ούτως ή άλλως, οπότε σκόπιμο είναι να γίνει αυτό κατόπιν
σχεδιασμού.

Οι «ιδέες» που συνεισφέρει το ΚΕΠΕ στον σχεδιασμό αυτό περιλαμβάνουν:

* Την κατάργηση της διάκρισης των αδειών σε εθνικές και διεθνείς. Με το
καμποτάζ, παρατηρούν οι μελετητές, η διάκριση αυτή είναι ουσιαστικά
ασυμβίβαστη, αφού δεν επιτρέπεται στα ελληνικά φορτηγά διεθνών μεταφορών να
δραστηριοποιηθούν στον ελληνικό χώρο, ενώ επιτρέπεται σε εκείνα των άλλων
κοινοτικών χωρών.

* Την κατάργηση των περιορισμών στη χορήγηση αδειών που ισχύουν για τα
νομαρχιακά φορτηγά.

* Την κατάργηση του καθορισμού των κομίστρων από το κράτος για τις εθνικές
μεταφορές και

* Την κατάρτιση μελέτης σκοπιμότητας για τον αναγκαίο αριθμό αδειών και στη
συνέχεια την κατάρτιση κατά τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. ανά τριετία)
μελετών σκοπιμότητας για την προσαρμογή του αριθμού των αδειών στις ανάγκες
της αγοράς.

Κατάργηση επιβαρύνσεων από τις επενδύσεις

Την κατάργηση μιας σειράς επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στις επενδύσεις, καθώς
και την απλοποίηση των διαδικασιών κατά την ίδρυση νέων επιχειρήσεων ή την
επέκταση υφισταμένων προτείνει η μελέτη του ΚΕΠΕ. Μεταξύ άλλων, προτείνεται η
ολοκληρωτική κατάργηση του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου και η σταδιακή μείωση
φόρων υπέρ τρίτων… Το ΚΕΠΕ αναφέρεται στα θετικά που θα προκύψουν από την
ίδρυση μιας μόνο υπηρεσίας one stop shop, η οποία θα εγκρίνει τις επενδύσεις
από το εξωτερικό, αλλά τονίζει ότι οι προοπτικές λύσης των προβλημάτων που
υπάρχουν μέσω αυτής της υπηρεσίας δεν φαίνονται ιδιαίτερα ευνοϊκές. Παράλληλα
προτείνεται η κωδικοποίηση και ο ευρετηριασμός της νομοθεσίας, ώστε οι
ενδιαφερόμενοι να μπορούν ευκολότερα να βρίσκουν την πληροφόρηση που
χρειάζονται για τις επενδύσεις τους.