Διαρθρωτικές αλλαγές ζητάει τώρα η αγορά

Αντιμέτωπη με τον χρόνο βρίσκεται πλέον η ελληνική οικονομία, καθώς όλα
δείχνουν ότι η επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών θα είναι το κλειδί για την
πραγματική σύγκλιση και κυρίως για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της
ελληνικής οικονομίας. Στην προτεραιότητα αυτή φαίνεται ότι συμφωνεί το σύνολο
του επιχειρηματικού κόσμου. Κορυφαίοι εκπρόσωποί του τόνιζαν χαρακτηριστικά
στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης αποτελούν την πιο ασφαλή
ένδειξη για τη σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Όμως, όλοι
επισημαίνουν ότι αυτήν τη στιγμή το πραγματικό στοίχημα της ελληνικής
οικονομίας παίζεται με τον χρόνο και απαιτείται επιτάχυνση των διαρθρωτικών
αλλαγών.

«Φοβάμαι ότι χάνουμε πολύτιμο χρόνο. Προθέσεις ανακοινώνονται, αλλά πράξεις
δεν γίνονται», επισημαίνει ο πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συνδέσμου
Ελληνικών Βιομηχανιών κ. Λευτέρης Αντωνακόπουλος, αναφερόμενος στην πορεία των
διαρθρωτικών αλλαγών και κυρίως σε αυτές που αφορούν στην απελευθέρωση των
αγορών και τον εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ εκτιμά
ότι «σήμερα η ελληνική οικονομία κινείται με έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς
ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αλλά η συνέχεια και η βελτίωση αυτής της
πορείας προϋποθέτει την επιτάχυνση των ρυθμών υλοποίησης των διαρθρωτικών
αλλαγών.

Ανάλογη είναι η άποψη του Μαρίνου Παράβαλου, προέδρου του ΣΕΛΠΕ, ο οποίος
μάλιστα επισημαίνει ότι δόθηκε το βάρος στην ονομαστική σύγκλιση και
καθυστέρησαν οι διαρθρωτικές αλλαγές. Με την άποψη αυτή ευθυγραμμίζεται και ο
πρόεδρος των Χρηματιστών κ. Παναγιώτης Βοϊλής, ο οποίος, αφού ξεκαθαρίζει ότι
«η ελληνική οικονομία δεν διέρχεται κρίση, επισημαίνει πως υπάρχουν αδυναμίες
οι οποίες δεν έχουν κάνει ακόμα εφικτή την πραγματική σύγκλιση. Για να
μετατραπούν, όπως λέει χαρακτηριστικά, οι αδυναμίες σε πλεονεκτήματα,
χρειάζεται να προχωρήσουν άμεσα οι διαρθρωτικές αλλαγές και το πρόγραμμα
εντατικοποίησης».

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Πρόεδρος του ΣΕΒ

Λευτέρης Αντωνακόπουλος, πρόεδρος του ΣΕΒ

«Σήμερα, η ελληνική οικονομία, υπό τη σημαντική διαμορφωτική επίδραση και
κονδυλίων του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, κινείται με έναν από τους
υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ΑΕΠ αυξάνεται τα
τελευταία χρόνια ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ρυθμός
αύξησης των επιχειρηματικών επενδύσεων είναι ο δεύτερος υψηλότερος μετά την
Ιρλανδία στην Ε.Ε.

Το 2001 ίσως να είμαστε και οι πρώτοι στις επενδύσεις. Η βιομηχανική παραγωγή
διευρύνεται. Η οργάνωση της Ολυμπιάδας δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης
πολλών κλάδων της ελληνικής οικονομίας. Σήμερα, χρειάζεται να θέσουμε τις
βάσεις για τη συνέχεια και τη βελτίωση αυτής της πορείας, τόσο στο άμεσο όσο
και στο απώτερο μέλλον, όταν ενδεχομένως δεν θα υπάρχουν οι χρηματοδοτικοί
πόροι των ευρωπαϊκών Ταμείων», τονίζει χαρακτηριστικά ο πάρεδρος του ΣΕΒ. Και
συνεχίζει:

«Μόνο με τις διαρθρωτικές αλλαγές μπορούμε να το επιτύχουμε. Αναφέρω
ενδεικτικά την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την επιχειρηματική
δραστηριότητα, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, την απλοποίηση των
διαδικασιών. Χρειάζεται να κάνουμε το κράτος πιο φιλικό προς την
επιχειρηματικότητα. Αναφέρω επίσης τη μείωση της φορολογίας. Χρειάζεται να
κάνουμε τη φορολογία ανταγωνιστική, όπως είναι και στις υπόλοιπες χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τέλος, πρέπει να προχωρήσουμε στην απελευθέρωση των αγορών
και στον εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας. Οι αλλαγές αυτές χρειάζονται
χρόνο, όχι μόνο για να ολοκληρωθούν, αλλά και για να επιδράσουν στην πορεία
της οικονομίας. Φοβούμαι ότι χάνουμε πολύτιμο χρόνο. Προθέσεις ανακοινώνονται,
αλλά πράξεις δεν γίνονται. Είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε σ’ αυτές τις
αλλαγές αμέσως, χωρίς καθυστέρηση, για να μπορέσει η κοινωνία μας να συνεχίσει
με ταχύτερα βήματα την πρόοδο προς την πραγματική σύγκλιση, με υψηλότερα
επίπεδα εισοδήματος, απασχόλησης και ποιότητας ζωής».

ΜΑΡΙΝΟΣ ΠΑΡΑΒΑΛΟΣ Πρόεδρος του ΣΕΛΠΕ

Μαρίνος Παράβαλος, πρόεδρος του ΣΕΛΠΕ

«Από όλους μας πιστεύω έχει ομολογηθεί ότι το 2001 είναι η χρονιά που θα
πρέπει να υλοποιηθεί η πραγματική σύγκλιση, σε απόλυτη βέβαια συνεργασία και
αντίληψη του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Η χώρα μας, μέσα στην ΟΝΕ, έχει
άμεση ανάγκη να προχωρήσει με επιταχυνόμενο βηματισμό σε σοβαρές διαρθρωτικές
αλλαγές σκέψεως και δράσεως, προτού η παγκοσμιοποίηση δημιουργήσει αδιέξοδα
τόσο στην οικονομία όσο και στην κοινωνία μας. Ο επιχειρηματικός κόσμος δεν
είναι ικανοποιημένος στο μέτρο και στην έκταση που ήθελε απί τις μέχρι τώρα
εξελίξεις. Η Πολιτεία θα πρέπει να διασφαλίσει την διατηρησιμότητα των δεικτών
της σύγκλισης, με απελευθέρωση των αγορών, εκσυγχρονισμό της Δημόσιας
Διοίκησης, φορολογικές μεταρρυθμίσεις ουσίας που θα απεγκλωβίσουν τις
επιχειρηματικές δυνάμεις να δράσουν, εκσυγχρονισμούς λειτουργίας της αγοράς
μας, κίνητρα μείωσης της ανεργίας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της
χώρας μας γενικότερα. Στην εξαετία 1994-2000, η κυβέρνηση, με την πολιτική που
ακολούθησε, αναμφίβολα εξασφάλισε την ένταξη της χώρας μας στην Ευρωζώνη.
Έδωσε όμως έμφαση στην ονομαστική και όχι στην πραγματική σύγκλιση. Δεν
μπορούσε να προωθήσει πιο αποτελεσματικά τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές
και αυτό καλείται να το πράξει τη χρονιά αυτή», επισημαίνει. Ο κ. Παράβαλος
τονίζει: «Στη γενικότερη προσπάθεια, ο ρόλος και η συμβολή της σύγχρονης
ελληνικής εμπορικής επιχείρησης λιανικής θα είναι αποφασιστικής σημασίας,
αρκεί να υπάρξει το κατάλληλο περιβάλλον και κλίμα. Στα πλαίσια της
προσαρμογής όλων μας στις συνθήκες που διαμορφώνει η μετα-ΟΝΕ εποχή, θα έλεγα
ότι αποτελούν προτεραιότητα πρώτης γραμμής ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη της
αγοράς μας, εν όψει μάλιστα της κυκλοφορίας του ευρώ, αλλά και της
προετοιμασίας διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Εάν πραγματικά
θέλουμε να μειωθεί δραστικά η ανεργία και να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός θα
πρέπει να διαμορφωθεί και το κατάλληλο κλίμα με αναπτυξιακά κίνητρα για νέες
επενδύσεις και ελάφρυνσης των φορολογικών επιβαρύνσεων των επιχειρήσεων που
ισχύουν σήμερα».

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΑΝΟΣ Πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών

Χρήστος Σπανός, πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών

«Δεν μπορούμε να μιλάμε για οικονομική κρίση όταν επιτυγχάνονται σχετικά
υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας με ελεγχόμενο πληθωρισμό και
νομισματική σταθερότητα», τονίζει χαρακτηριστικά ο Χρήστος Σπανός. Και
επισημαίνει: «Η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα αυξάνεται με έντονους
ρυθμούς, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια κινούνται πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό
όρο. Η ατμομηχανή τής ανάπτυξης αυτής είναι η έντονη αύξηση των επενδύσεων που
σε μεγάλο βαθμό σχετίζεται με τα κατά καιρούς χρηματοδοτικά πακέτα στήριξης
από την Ευρωπαϊκη Ένωση, καθώς επίσης και από την αύξηση της καταναλωτικής
δαπάνης. Τα όποια προβλήματα σε μακροοικονομικό επίπεδο εστιάζονται κυρίως στο
ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και στο δημόσιο χρέος. Από την άλλη πλευρά, η
επιμονή ενός χαμηλού πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στη διάρθρωση της ελληνικής
οικονομίας και στο σχετικά χαμηλό επίπεδο ανταγωνισμού. Οι παράγοντες αυτοί
αποτελούν τροχοπέδη στην αύξηση της παραγωγικότητας. Τα τελευταία χρόνια
προωθούνται μερικές αποκρατικοποιήσεις εταιρειών του δημόσιου τομέα και το
άνοιγμα της αγοράς μέσω θεσμικών μέτρων και σειράς διαρθρωτικών αλλαγών με
στόχο να απελευθερωθούν οι δυνάμεις εκείνες, που θα οδηγήσουν σε βελτίωση της
ανταγωνιστικότητας με διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης μακροπρόθεσμα και με
ελεγχόμενο πληθωρισμό.

Όσον αφορά στην αύξηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, αυτή οφείλεται σε
μεγάλο βαθμό και στην υψηλή ανάπτυξη της οικονομίας. Η αυξημένη εγχώρια ζήτηση
προκαλεί άνοδο στις εισαγωγές, επιδεινώνοντας το εμπορικό έλλειμμα της χωρας.
Βεβαίως, σημαντικό ρόλο παίζει και η χαμηλή ανταγωνιστικότητα της χώρας, κάτι
το οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με διαρθρωτικές αλλαγές.

Το δημόσιο χρέος της χώρας παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με καθοδικές όμως
τάσεις. Ουσιαστική μείωσή του μπορεί να προέλθει από συστηματικά πρωτογενή
δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την αύξηση των εσόδων
του κράτους, κάτι το οποίο ευνοείται και από την υψηλή ανάπτυξη της
οικονομίας. Ταυτόχρονα είναι απαραίτητος και ο περιορισμός των δημοσίων
δαπανών, γεγονός το οποίο έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα ανελαστικό στο παρελθόν».

Τονίζει επίσης: «Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας τελευταίως σκιάζεται από
την πορεία του Χρηματιστηρίου. Οι όποιοι παραλληλισμοί, όμως, έχουν σχέση
μάλλον με την αρνητική ψυχολογία που εχει διαμορφωθεί λόγω της διόρθωσης των
μετοχικών αξιών παρά με την επίδραση αυτής της διάρθρωσης στη μακροοικονομία.
Παρ’ όλο που μεγάλες και παρατεταμένα χρηματιστηριακές κρίσεις έχουν αρνητική
επίπτωση στην πραγματική οικονομία, εν τούτοις αυτό δεν φαίνεται στην
περίπτωση της Ελλάδας να έχει κάποια βάση, τουλάχιστον προς το παρόν. Η πτώση
της χρηματιστηριακής αγοράς αποτελεί την ορθολογικότερη των αποτιμήσεων των
εισηγμένων εταιρειών, σύμφωνα με τις αντικειμενικές προοπτικές τους ύστερα από
μία έντονη διετή διόγκωση των αποτιμήσεών τους. Αλλά υπάρχουν και υπερβολές
στη μείωση της χρηματιστηριακής αξίας αρκετών εταιρειών οι οποίες είναι
πρόσκαιρες και η αγορά θα τις αξιολογήσει και θα τις περιορίσει».

ΝΙΚΟΣ ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Γενικός γραμματέας του ΣΕΣΜΕ

Νίκος Βερόπουλος, γενικός γραμματέας του ΣΕΣΜΕ

«Σύμφωνα με τις γενικότερες στατιστικές, η ελληνική οικονομία θα λέγαμε ότι
βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση. Από τα στοιχεία αυτά μπορούμε να υποθέσουμε
ότι πάει καλύτερα. Όμως δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός πως σε
κάποιους κλάδους υπάρχει συρρίκνωση. Το κομμάτι του λιανικού εμπορίου τροφίμων
μπορώ να πω ότι βρίσκεται σε ύφεση. Αυτο συμβαίνει διότι αλλάζουν οι
καταναλωτικές συνήθειες των Ελλήνων καταναλωτών. Με σαφέστατη κλίση προς το
έτοιμο φαγητό, δημιουργεί πρόβλημα σε παραδοσιακές κατηγορίες προϊόντων, και
κατ’ επέκταση στους βιομηχάνους και τους προμηθευτές των προϊόντων αυτών»,
λέει ο γενικός γραμματέας του ΣΕΣΜΕ κ. Νίκος Βερόπουλος.

«Θα μπορούσα να πω ότι η πραγματική αγορά των τροφίμων παρουσιάζει
διαφοροποιήσεις και η πίτα μικραίνει. Θα έλεγα μάλιστα πως, μελλοντικά, για
τις εταιρείες που θα μπορέσουν να δώσουν μια πιο μοντέρνα λύση, οι εξελίξεις
θα είναι ιδιαίτερα καλές. Όμως είναι εξαιρετικά κοστοβόρο και χρονοβόρο. Τα
κίνητρα που δίνονται από την Πολιτεία αφορούν μόνο τις μικρομεσαίες
επιχειρήσεις και θα έλεγα πως είναι περιορισμένες και ίσως επιφανειακές. Δεν
πιστεύω ότι μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι η
παροχή κινήτρων για επενδύσεις σε χώρες εκτός Ελλάδας ­ πιθανώς οι ευκαιρίες
να βρίσκονται ακόμα και σε χώρες που θεωρούνται από κάποιους επισφαλείς».

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΟΪΛΗΣ Πρόεδρος του ΣΜΕΧΑ

Παναγιώτης Βοϊλής, πρόεδρος του ΣΜΕΧΑ

«Κατ’ αρχήν, δεν συμφωνώ ότι η ελληνική οικονομία διέρχεται περίοδο κρίσης.
Άλλωστε, τα ονομαστικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, ο ρυθμός ανάπτυξης, η
ένταξή της στην ΟΝΕ και, συνεπώς, η εκπλήρωση των σχετικών κριτηρίων δεν
οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η ελληνική οικονομία περνάει κρίση. Επιπλέον, η
κρίση στην οικονομία, η οποία αντανακλάται στην αγορά σε όλα τα επίπεδα
(κεφαλαιαγορά, χρηματαγορά, εμπόριο, βιομηχανία κ.λπ.), έχει συγκεκριμένα
συμπτώματα. Ενδεικτικά αναφέρονται, σύμφωνα με την οικονομική θεωρία, αλλά και
από την οικονομική ιστορία, τα εξής: προβλήματα στη ρευστότητα της αγοράς σε
όλα τα επίπεδα (Μ1, Μ2, Μ3, Μ4), «πάγωμα της αγοράς», απότομη αύξηση ή μείωση
του πληθωρισμού (κυρίως εκφράζεται με αρνητική μεταβολή του Δείκτη Τιμών
Καταναλωτή), απότομη αύξηση των επιτοκίων, προβλήματα στα νομισματοπιστωτικά
ιδρύματα και παρενέργειες στην άσκηση νομισματικής πολιτικής κ.λπ.», δηλώνει
στην «Οικονομία» ο κ. Βοϊλής, ο οποίος όμως μιλάει και για αδυναμίες. «Τίποτα
απ’ όλα αυτά δεν εντοπίζεται σήμερα στην ελληνική οικονομία και απ’ ό,τι
φαίνεται δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να εκδηλωθούν. Ωστόσο, εντοπίζονται
αδυναμίες, τις οποίες σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ως
“κρίση”. Οι αδυναμίες αυτές συνίστανται κυρίως στη σύγκλιση της πραγματικής
οικονομίας, αφού τα ονομαστικά κριτήρια έχουν ήδη εκπληρωθεί. Για παράδειγμα,
θα πρέπει να υπάρξει σύγκλιση του κατά κεφαλήν εισοδήματος των Ελλήνων με το
αντίστοιχο επίπεδο των Ευρωπαίων, θα πρέπει να υπάρξει αύξηση της
ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας, ώστε να μειωθούν οι “εισροές” του
λεγόμενου εισαγόμενου πληθωρισμού και να μειωθεί το ανά μονάδα κόστος
παραγόμενου προϊόντος (υλικού, αγαθού, υπηρεσίας). Αυτές είναι μερικές από τις
αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, οι οποίες έχουν σχέση με τη μη σύγκλιση
της πραγματικής οικονομίας με άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις σε θέματα
καθημερινότητας, αλλά και σε σημαντικά θέματα βιοτικού επιπέδου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το υψηλό ποσοστό ανεργίας, το οποίο δεν
δικαιολογείται στην Ελλάδα με τόσο μεγάλο ρυθμό ανάπτυξης (5%), ο οποίος είναι
σχεδόν διπλάσιος από τον μέσο όρο στην Ευρώπη. Άρα, το πρόβλημα της σύγκλισης
της πραγματικής οικονομίας “χτυπάει” άμεσα και στις επενδύσεις.

Οι αδυναμίες αυτές, όμως, μπορούν να μετατραπούν εύκολα και άμεσα σε
πλεονεκτήματα. Με την ταχύτητα υλοποίησης των διαρθρωτικών αλλαγών και του
προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων (όπως έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση), θα δοθεί νέα
ώθηση στις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και στην αύξηση της απασχόλησης
και στη μείωση του δημοσίου χρέους. Σε όλα αυτά θα συμβάλει και ένα ακόμη
γεγονός που σχετίζεται με τον λαό μας: όπως έδειξε η εμπειρία από την
Πορτογαλία και την Ισπανία, που ένιωθαν ότι βρίσκονταν “πίσω” σε σχέση με την
υπόλοιπη Ευρώπη, οι οικονομίες τους και οι λαοί τους δέχθηκαν εύκολα και
γρήγορα τις αλλαγές και ενσωματώθηκαν μαζί τους. Έτσι, αποδέχθηκαν
τεχνολογικές και διαρθρωτικές αλλαγές που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έδιναν
“μάχες” για να πείσουν τους λαούς τους». Και καταλήγει:

«Για όλους αυτούς τους λόγους, εκτιμώ ότι η ελληνική οικονομία όχι μόνο δεν
διέρχεται κρίση, αλλά περνά το στάδιο των “εξετάσεων” για να περάσει σε μία
άλλη εποχή. Όμως, οι περίοδοι εξετάσεων χαρακτηρίζονται από κόπο, προσπάθεια
και από φαινόμενα εξάντλησης και ­ ορισμένες φορές ­ στιγμές αδυναμίας και
απογοήτευσης. Όλα αυτά, όμως, είναι παροδικά».