Αποζημιώσεις και υποτέλεια;

Την ορθότητα της υπ’ αριθ. 11/2000 αποφάσεως της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου,
της σχετικής με τις οφειλόμενες από την Γερμανία πολεμικές αποζημιώσεις, έθεσε
υπό αμφισβήτηση το Α’ Τμήμα του Δικαστηρίου υπό την προεδρία του κ. Ματθία. Με
την 210/2001 απόφασή του παρέπεμψε το θέμα της ετεροδικίας στο Ανώτατο Ειδικό
Δικαστήριο, του οποίου προεδρεύει ο ίδιος, προκειμένου να επανεξετάσει τους
γερμανικούς ισχυρισμούς.

***

Η εξέλιξη αυτή θέτει το πελώριο θέμα της κατοχυρώσεως της θεσμικής
ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, από προσβολές που προέρχονται «εκ των ένδον» και
πολύ περισσότερο από την ηγεσία της.

Ο κ. Ματθίας, επανειλημμένα εμφανίστηκε υπέρμαχος της δικαστικής ανεξαρτησίας,
αλλά μόνο όταν υπήρχε απόπειρα παρεμβάσεων «εκ των έξω».

Ό,τι όμως έκανε για τις «εκ των έξω» απόπειρες προσβολής της δικαστικής
ανεξαρτησίας, δεν το τήρησε και για τις δικές του πράξεις…

***

Για την απόφαση του Διστόμου, είχε κάθε δικαίωμα, ασκώντας την αναιρετική
δικαιοδοσία του, να υιοθετήσει άποψη σύμφωνη με εκείνη της γερμανικής πλευράς.
Συνεπώς η μειοψηφία του, στην απόφαση της Ολομέλειας στα πλαίσια τής κατά το
Σύνταγμα «προσωπικής ανεξαρτησίας» του δικαστή, ήταν ­ ανεξάρτητα από τη
νομική ορθότητά της ­ απόλυτα θεμιτή. Ανεπίτρεπτο όμως είναι το πλήγμα που
επιχειρείται κατά του κύρους της αποφάσεως της Ολομέλειας.

Η ιδιότητα του κ. Ματθία τού επέβαλε το ύψιστο καθήκον, να κάνει ακριβώς το
αντίθετο: να υπεραμυνθεί του σεβασμού και της αυθεντίας της αποφάσεως της
Ολομέλειας. Η αμφισβήτηση της ορθότητάς της εκ μέρους του, αποτελεί προσπάθεια
καθυποτάξεως της δικαστικής ανεξαρτησίας στις δικές του επιθυμίες και απόψεις.
Βέβαια, η σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, θα κρίνει αν συντρέχουν οι
κατά το Σύνταγμα προϋποθέσεις για να επιληφθεί της υποθέσεως, δηλαδή αν
δικαιολογείται αμφισβήτηση περί την ανυπαρξία ετεροδικίας της Γερμανίας. Διότι
είναι αδιανόητο να υποστηριχθεί ότι την «αμφισβήτηση» την δημιουργεί η
μειοψηφήσασα γνώμη του κ. Ματθία…

***

Για τον νομικό κόσμο της χώρας, αλλά και για τον ελληνικό λαό, είναι χρήσιμο
να λεχθεί ότι η κρίση τόσο του Πρωτοδικείου της Λιβαδειάς, όσο και της
Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για το θέμα της ετεροδικίας, συμπίπτει απολύτως με
την πάγια νομολογία των ίδιων των γερμανικών δικαστηρίων, αλλά και με τις
απόψεις διακεκριμένων Γερμανών νομομαθών. Είναι απορίας άξιον, όταν γερμανικό
δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν έχει αρμοδιότητα να δικάσει αγωγή Έλληνα,
θύματος της ναζιστικής θηριωδίας, στον οποίο υποδεικνύει να ασκήσει την αγωγή
του ενώπιον των εθνικών του δικαστηρίων, πώς συμβαίνει ο ευρισκόμενος στην
ηγεσία της Πολιτικής μας Δικαιοσύνης να τον ξαναστέλνει στα γερμανικά
δικαστήρια λόγω ανύπαρκτης ετεροδικίας; Τι πρέπει να υποθέσει κανείς;
Πρόκειται απλώς για εσφαλμένη νομική άποψη;

Η θεσμικά ανεπίτρεπτη προσβολή της αυθεντίας της αποφάσεως της Ολομέλειας του
Ανωτάτου Δικαστηρίου ισοδυναμεί οπωσδήποτε με συμπεριφορά που εμπίπτει στην
έννοια του «πειθαρχικού αδικήματος», σύμφωνα με το πειθαρχικό δίκαιο των
δικαστικών λειτουργιών. Ανακύπτει, κατά συνέπεια, η υποχρέωση για τον υπουργό
Δικαιοσύνης να εξετάσει αν συντρέχει περίπτωση να κινήσει την κατά το άθρο 91
του Συντάγματος πειθαρχική δικαιοδοσία του, για να στηλιτεύσει την απόπειρα
της «εκ των ένδον» καταλύσεως της δικαστικής ανεξαρτησίας.

Πρέπει ίσως να εξεταστεί κατά πόσον ο κ. Ματθίας θα όφειλε (σύμφωνα με το
άρθρο 52 § 1 εδαφ. ε’ της Πολιτικής μας Δικονομίας) να είχε αυτοεξαιρεθεί από
τη σύνθεση του Α’ Τμήματος του Αρείου Πάγου, εφόσον η διαφορά επί της οποίας
κλήθηκε εκ νέου να αποφασίσει, ήταν απολύτως ταυτόσημη με εκείνη της υποθέσεως
του Διστόμου. Και τέλος, ο κ. Μιχ. Σταθόπουλος επιβάλλεται να λάβει υπόψη του
ότι ο ελληνικός λαός είναι ιδιαίτερα ανήσυχος, όταν εμφανίζονται κρούσματα
ετεροχρονισμένου νεοναζισμού, για την κυβερνητική θέση στο θέμα των γερμανικών
επανορθώσεων. Το λαϊκό αισθητήριο ευλόγως μπορεί να υποψιαστεί ότι πίσω από
την ανεπίτρεπτη ενέργεια του κ. Ματθία υπάρχει κυβερνητική ανοχή. Πιστεύουμε
ότι μια τέτοια υποψία δεν μπορεί να είναι βάσιμη, αλλά η κοινή γνώμη έχει
αξίωση πειστικών αποδείξεων περί του αντιθέτου. Αλίμονο, αν αφήνουμε να
δημιουργείται η εντύπωση ότι συνεχίζεται η εθνική μας υποτέλεια…

Ο Ιωάννης Ε. Σταμούλης, είναι δικηγόρος, πρώην ευρωβουλευτής.