ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το «αυγό» του δικομματισμού

Στο σκηνικό της απο-πολιτικοποίησης και της απο-ιδεολογικοποίησης, που
οικοδομείται επιμελώς εδώ και χρόνια, φιλοδοξεί να εισέλθει ως «εκπορθητής» ο
κ. Δ. Αβραμόπουλος.

Επιδιώκει να καταλάβει τον «πυρήνα» αυτής της αποπολιτικοποίησης ­ το περίφημο
«κέντρο» ­ και να δημιουργήσει ομόκεντρα ρεύματα που θα του επιτρέψουν να
διαμορφώσει ένα δικό του πολιτικό μόρφωμα, ικανό να επιβιώσει στο γενικότερο
τέλμα της πολιτικο-ιδεολογικής ισοπέδωσης.

Ο Δ. Αβραμόπουλος ευαγγελίζεται την ανατροπή του δικομματικού σκηνικού και την
υπέρβαση της καθήλωσης και της κρίσης…

Κι όμως ο ίδιος, και το «υπό κατασκευήν» κόμμα του, αποτελούν τα γνησιότερα
και αυθεντικότερα «προϊόντα» της πολιτικής κρίσης. Είναι ακριβώς η αποδυνάμωση
των ιδεολογικών αρχών, η σύγκλιση των θέσεων των δύο μεγάλων κομμάτων, η
μετατροπή του πολιτικού λόγου σε «εικόνα» και σε δημόσιες σχέσεις, η παρουσία
των οικονομικών κέντρων στις αποφάσεις εκείνα τα βασικά στοιχεία της
μετα-πολιτικής που ανοίγουν το δρόμο σε «εικονικά» κόμματα και σε «εικονικούς»
πολιτικούς.

Ο Δ. Αβραμόπουλος είναι, συνακόλουθα, το πρωτότοκο «τέκνο» της μετα-μοντέρνας
α-πολιτικής «πολιτικής».

Ποια είναι όμως τα βασικά χαρακτηριστικά της μετα-μοντέρνας πολιτικής;

Πρώτον, η αντικατάσταση των συγκεκριμένων πολιτικών θέσεων από τις
διαδικασίες. Ο διάλογος προϋποθέτει το λόγο, δηλαδή θέσεις και αρχές που
συγκρίνονται, αντιπαρατίθενται και ­ τελικώς ­ συντίθενται ή συγκρούονται.
Στις ημέρες μας ο διάλογος είναι ένα πρόσχημα, μια φορμαλιστική διαδικασία,
όπου το αποτέλεσμα προκύπτει ως επιβολή της βούλησης του ισχυρότερου.

Δεύτερη χαρακτηριστική μεθοδολογική αρχή, η οποία προτείνεται από τον κ.
Αβραμόπουλο, είναι η συμφιλίωση των αντιθέσεων. Η εύρεση του «μέσου όρου» των
θέσεων των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας, που βρίσκονται ­ δήθεν ­ σε οξεία
σύγκρουση…

Όμως στην πραγματικότητα τα κόμματα αυτά τείνουν να ομογενοποιηθούν στο
επίπεδο των εφαρμοζόμενων πολιτικών. Με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται στην πράξη
μια κομματική ομοφωνία που δρα αρνητικά. Διότι η ομοφωνία αυτή προκύπτει από
την απουσία στρατηγικών επιλογών για την αντιμετώπιση κρίσιμων προβλημάτων
όπως είναι η ανεργία, η δίκαιη αναδιανομή του πλούτου, η παραγωγική
αναδιάρθρωση, η αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους, η καταστροφή του
περιβάλλοντος.

Η κρίση διακυβέρνησης δεν προκύπτει συνεπώς από τις κομματικές αντιθέσεις αλλά
από την υπερβολική σύγκλιση, μέσα από την οποία το πολιτικό σύστημα οδηγείται
από την πολυφωνία στη μονοφωνία και ­ κατ’ ουσίαν ­ στην πολιτική αφωνία (Cl.
Offe).

Αυτές ακριβώς οι πολιτικές αντιλήψεις οδηγούν στην συντηρητικοποίηση ολόκληρου
του πολιτικού συστήματος, σε αυταρχικότερες αντιλήψεις για τις δομές εξουσίας
(απευθείας εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας) και στην καταξίωση του αγοραίου
ανταγωνισμού στον οποίο επικρατεί ο ισχυρός (θεωρία του «αυτοδημιούργητου»).

Μέσα από τις θέσεις αυτές η πολιτική αντιπαράθεση οδηγείται νομοτελειακά στο
χώρο της κεντροδεξιάς, καθιστώντας έτσι προβληματική την αναφορά σε
«κοινωνικές πολιτικές», που γίνεται από ένα τμήμα του ΠΑΣΟΚ, καθώς ο πολιτικός
«ρεαλισμός» θα ωθεί σε αντίθετης κατεύθυνσης επιλογές…

Κάτω από τις συνθήκες αυτές ο κ. Αβραμόπουλος και το, υπό αναζήτηση, κόμμα του
(σαν «παραμύθι χωρίς όνομα») αποβαίνει φορέας αναπαραγωγής του «δικομματισμού»
και όχι ανατροπέας του.

Ασφαλώς μέσα στο παρατεινόμενο κλίμα της απογοήτευσης και της
απο-πολιτικοποίησης, το οποίο ενισχύει η απουσία μιας ριζοσπαστικής
εναλλακτικής πρότασης, που θα αποτελέσει διέξοδο απέναντι στον νεο-φιλελεύθερο
«μονόδρομο», ο κ. Αβραμόπουλος μπορεί να ελπίζει ότι θα εισπράξει τμήμα της
διαμαρτυρίας.

Όμως, όπως δείχνουν και τα πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα, την ώρα της τελικής
απόφασης, τη στιγμή της κάλπης, κυριαρχούν δύο κριτήρια:

Το συναίσθημα και ο πολιτικός κυνισμός: δηλαδή η «παράδοση» και το «ρουσφέτι».
Αυτά τα κριτήρια οδήγησαν άλλωστε στην υπερ-διόγκωση των δύο κομμάτων εξουσίας
και στην πλήρη κυριαρχία τους στο πολιτικό σκηνικό.

Συνεπώς εάν ο πολιτικός κυνισμός και η εργαλειακή χρήση της ψήφου έχουν πλέον
καταστεί ιστορικά φαινόμενα της πολιτικής μας ζωής δεν αποκλείεται ο κ.
Αβραμόπουλος να έχει την τύχη των άλλων μικρών κομμάτων. Δεν θα είναι άλλωστε
παράδοξο εάν ο «δικομματισμός», ως άλλος Κρόνος, καταπιεί το ίδιο το τέκνο
του…

Ο Μενέλαος Γκίβαλος είναι επίκουρος καθηγητής της Πολιτικής Επιστήμης
στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.