Ο «θρίαμβος» της αμερικανικής δημοκρατίας

Ο Τόμας Πάτερσον, διευθυντής του προγράμματος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ
με την επωνυμία «Η εξαφάνιση του ψηφοφόρου», λέει πως σήμερα «η αίσθηση
αδυναμίας των Αμερικανών έχει φτάσει σε επικίνδυνα ύψη», με το 53% να απαντά
«μόνο λίγη» ή «καθόλου» στο ερώτημα: «πόση επιρροή νομίζετε πως άνθρωποι σαν
εσάς έχουν σ’ αυτά που κάνει η κυβέρνηση;». Το προηγούμενο ρεκόρ, πριν από 30
χρόνια, ήταν 41%.

Στη διάρκεια της αμερικανικής προεκλογικής εκστρατείας, περισσότεροι από το
60% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων δήλωναν στις εβδομαδιαίες δημοσκοπήσεις ότι
θεωρούν την πολιτική στην Αμερική «εν γένει αρκετά αηδιαστική». Τα τρία
τέταρτα του πληθυσμού θεωρούν ότι η διαδικασία ελέγχεται από πλούσιους
χορηγούς, κομματικούς ηγέτες και τη βιομηχανία των δημοσίων σχέσεων, η οποία
δημιουργεί τεχνητούς υποψηφίους που δεν μπορεί κανείς να τους πιστέψει, ακόμη
κι όταν αυτό που λένε είναι καταληπτό.

Το συνταγματικό σύστημα των ΗΠΑ σχεδιάστηκε «για να προστατεύσει τη μειονότητα
των πλούσιων έναντι της πλειοψηφίας», όπως είχε πει ο κορυφαίος σχεδιαστής
του, ο Τζέιμς Μάντισον. Η πολιτική εξουσία, εξήγησε, πρέπει να είναι στα χέρια
«του πλούτου του έθνους», ανθρώπων που μπορεί κανείς να τους εμπιστευθεί «για
να εξασφαλίσουν τα διαρκή συμφέροντα της χώρας» ­ τα δικαιώματα αυτών που
έχουν ιδιοκτησία ­ και να υπερασπίσουν τα συμφέροντα αυτά εναντίον του
«ισοπεδωτικού πνεύματος» εκείνων που «δουλεύουν κάτω από τις δυσκολίες της
ζωής και μυστικά αναστενάζουν για μια πιο ισορροπημένη κατανομή των ευεργεσιών
της».

Σε μια σύγχρονη εκδοχή, ο Ουόλτερ Λίπμαν λέει ότι οι πολίτες είναι «ανίδεοι
και παρεμβατικοί αουτσάιντερ» που θα πρέπει να είναι απλοί «θεατές της δράσης»
και να επιλέγουν περιοδικά τους «υπεύθυνους άνδρες», οι οποίοι υπηρετούν την
πραγματική εξουσία. Από αυτή την άποψη, η εκλογή του Τζορτζ Ουόκερ Μπους δεν
αποκάλυψε ένα ελάττωμα της αμερικανικής δημοκρατίας, αλλά αποτέλεσε μάλλον τον
θρίαμβό της.