ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ζούμε σε περίοδο πρόβας

Γιατί τόση φασαρία για το τίποτα; Όσο περισσότερο φουντωμένη παρουσιάζεται
στη σκηνή η δημόσια ζωή, τόσο λιγότερο έχει το κοινό της την εντύπωση ότι στ’
αλήθεια «κάτι τρέχει».

Οι θεατές παρακολουθούν το θέμα που ξετυλίγεται μπροστά τους καθημερινά.
Αψιμαχίες, καβγαδάκια, μαλώματα και μετά ψευτοσυμβιβασμοί και κατόπιν νέα
σκετσάκια με διαπληκτισμούς και καρφιά που εκτοξεύονται απ’ όλες τις μεριές.

Όλα τα κόμματα έχουν τα δικά τους σύντομα επεισόδια της αλληλοαμφισβήτησης για
να τα δείξουν στους ψηφοφόρους τους. Μία και μόνη προσδοκία έχουν. Να πείσουν
πως πρόκειται για κάτι αναγκαίο και σημαντικό. Πως αν επικρατήσει η μία ομάδα
ή η άλλη στο συνέδριο ή σε κάποιο «όργανο», οι επιπτώσεις θα είναι
συνταρακτικές για τη χώρα και τους πολίτες της.

Όμως οι τελευταίοι αυτοί το βλέπουν πως άλλο από μικρολογίες και
μικροενέργειες δεν αναμειγνύεται στην περιβόητη «ζύμωση». Δεν είναι μόνο στην
πολιτική φτωχό το έργο από άποψη λόγου και δράσης. Το ίδιο συμβαίνει και στον
χώρο της μαζικής διασκέδασης όπου κι εδώ αντιπαραθέσεις χωρίς μαλλιοτράβηγμα
και ξεφωνητά δεν νοούνται. Τραγουδιστές, τραγουδίστριες, αθλητές, προπονητές,
φωτομοντέλα, όλοι εναντίον όλων στις πρώτες και στις μέσα σελίδες. Λιγότερο
και περισσότερο προβεβλημένοι εκπρόσωποι της λαϊκής ψυχής ανταλλάσσουν τις
πικρίες τους σ’ ένα νέο είδος μονομαχίας όπου το ποιος θα φτύσει γρηγορότερα
θα κρίνει την έκβαση. Ενώ οι δημοσιογράφοι, τηλεοπτικοί Σολομώντες και
ταυτόχρονα υποκινητές ταραχών, γλείφουν τα χείλη τους καθώς τα σταγονίδια
πετάγονται εδώ κι εκεί.

Η όλη παράσταση καταρρέει κάθε λεπτό και το επόμενο σώζεται με νέες
επεμβάσεις. Ό,τι φτιάχνει ο αυτοσχεδιασμός, θα το διαλύσει ο ίδιος στη
συνέχεια, έτσι που το μόνο που μένει στο τέλος είναι η σκέτη περιέργεια. «Πόσο
θα κρατήσει άραγε;».

Αν θέλουμε όμως να αναζητήσουμε μιαν εξήγηση για όλα αυτά, θα πρέπει να
φθάσουμε μέχρι το καμαρίνι της Εξουσίας. Εκεί γεννιέται κι εκεί συντηρείται το
πρόβλημα. Γιατί ο κυρίαρχος του παιχνιδιού στην Ελλάδα ποτέ δεν αισθάνεται
πραγματικά κυρίαρχος. Η όποια δύναμη (λιγότερο η οικονομική και πολύ
περισσότερο η πολιτική, η κοινωνική και γενικά της δημοσιότητας) είναι κάτι
που το διεκδικούν οι πάντες. Ακόμη και αυτοί που την κατέχουν προσωρινά. Δεν
υπάρχει η δύναμη, υπάρχουν μόνο οι μνηστήρες της, οι σφετεριστές της, οι
ενοικιαστές και ποτέ ιδιοκτήτες της.

Αυτό θα μπορούσε να πει κάποιος είναι αναμενόμενο. Δεν είναι εξασφαλισμένες
από κανέναν η ιεραρχία και η τάξη. Όμως εδώ η αστάθεια είναι αμέσως αισθητή.
Ανησυχεί από την πρώτη στιγμή ο ισχυρός για το πόσο στέρεη είναι η θέση του,
και για να κατευνάσει την ανασφάλειά του ενεργεί με κινήσεις νευρόσπαστου.
Ανάλογες κινήσεις θα κάνουν και οι αντίπαλοί του.

Παρακολουθούμε λοιπόν ένα κουκλοθέατρο στο οποίο είναι αδύνατο να δημιουργηθεί
αίσθημα ταύτισης στον ενήλικο θεατή. Όταν βλέπει ο πολίτης αυτή τη διαδοχή από
δηλώσεις – κατραπακιές, μηνύσεις και απειλές μηνύσεων είτε χαιρέκακος γίνεται
είτε αδιάφορος. Δεν συμμετέχει στις συμφορές των ηρώων συμπάσχοντας, δεν
γελάει με τα παθήματά τους συμπαθώντας τους. Απουσιάζει εδώ τόσο το δράμα, όσο
και η κωμωδία που θα αποκάλυπταν το καθένα με τον τρόπο του μια σύγκρουση
θεμελιώδη και την έξοδο προς μια ερμηνεία καινούργια.

Δεν είναι ότι λείπει το «υλικό» για να γραφτεί ένα κείμενο ενδιαφέρον
(σκεφτείτε, για παράδειγμα, τις περιπέτειες της ελληνικής διπλωματίας ή της
πολεοδομίας). Είναι ότι αυτό που επιλέγεται κάθε φορά δεν είναι παρά μια σειρά
από στιγμιότυπα. Στερείται πλοκής το έργο, με άλλα λόγια. Μιας απόφασης να
οδηγηθεί ένα ζήτημα προς κάποια κατεύθυνση, παρασύροντας μαζί του τους ίδιους
τους ηθοποιούς, τους θεατές, τον σκηνοθέτη.

Ζούμε ακόμη σε περίοδο πρόβας. Μισοτραβηγμένη η αυλαία, μισόλογα κάπου εκεί
στο παρασκήνιο, δοκιμές στους φωτισμούς. Η Ελλάδα περιμένει μιαν ολοκλήρωση
και κάτι σαν συγκίνηση. Ένα έργο που να αρχίζει και να τελειώνει χωρίς
κραυγές, κλαψουρίσματα και αστειάκια. Όσο για το ποιος θα χειροκροτήσει ποιον,
αυτό ποτέ δεν ωφελεί να το πολυσκέφτεται κανείς.

Ο Βασίλης Καραποστόλης είναι καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών.