ΔΡΟΜΟΙ

Στο αρκτικό…

… χιόνι, στην παγωμένη στέπα, όταν η νύχτα πέφτει αργά σαν αυλαία, ένα χλωμό
φως τρεμοπαίζει, μεταφυσικό και ψυχρό, σε μιαν άκρη στον ουρανό του Ρέικιαβικ.
Σαν ψηλόλιγνο σπίρτο από τον κόσμο του Γκιούλιβερ, ένα κομμάτι ψημένο ατσάλι,
ο φάρος του Παρμιτζάνι στέκεται ολομόναχος σε ένα τοπίο χωρίς ανθρώπους, χωρίς
πλοία, ολόγυρα μονάχα μια θάλασσα από βράχους και πάγους, χωρίς ναυάγια και
ναυαγούς να φαίνονται πουθενά. Μια χίμαιρα για αόρατους θαλασσοπόρους,
εγκαταλειμμένη στους πάγους του Βορρά, σαν μια ιδέα του Ιουλίου Βερν, σημείο
αναγνωρίσεως για άγνωστους ναυτιλλομένους, ποιους ακαθόριστους κινδύνους να
σημαίνει;

Τίποτα μεγαλόπρεπο…

… τίποτα επιτακτικό, τίποτα πομπώδες και ωστόσο μια χειρονομία αποκαλυπτική
και επίμονη στη λευκή μοναξιά του πάγου, μια αντίσταση του φάρου σχεδόν
πνευματική σε όλα εκείνα που τον περιβάλλουν, έμβλημα οραματισμού και
ουτοπίας, μέσα στη διαυγή γύμνια του, σε άμεση επαφή με τον κόσμο, ένας
καθρέφτης, ένα μάτι, ένα αυτί, σύμβολο επιμονής μιας σκέψης χαμένης σε ένα
τοπίο χωρίς σημαντήρες, χωρίς πυρσούς, χωρίς λυχνίες, όπου κανείς για να
υπάρχει πρέπει πάντα να αντιστέκεται.

Το φως του…

… δεν είναι διαλείπον, όπως σε άλλους φάρους, βγαίνει ασταμάτητα, σταθερά,
σχεδόν ειρωνικά, σαν να μη θέλει να ρισκάρει ούτε ένα δευτερόλεπτο χαλάρωσης
ούτε μια στιγμή απερισκεψίας, ακίνητο και επίμονο αστέρι καρφωμένο στον ουρανό
της μοναξιάς και της σιωπής, με την αγνότητα μιας πνευματικής εικόνας. Σε αυτή
την παγωμένη νησίδα, η σιδερένια «φωνή» του φάρου αντηχεί όχι πια σαν απάντηση
σε ένα πρόβλημα, αφού ολόγυρα δεν υπάρχουν ούτε πλοία ούτε ναυαγοί για να την
«ακούσουν», αλλά σαν ερώτημα από εκείνα στα οποία κανείς δεν αποκρίθηκε ακόμη,
άλλη μια μοργκάνα. Οι φιλήσυχοι κάτοικοι του Ρέικιαβικ αναστατώθηκαν τις
προάλλες, την πρώτη φορά που είδαν τον μαυριδερό ατσαλένιο πύργο να ορθώνεται
στο γαλήνιο τοπίο σαν ανάποδο κανόνι. Μα ύστερα, οι πρώτοι φόβοι καταλάγιασαν,
όταν η δύναμη της φαντασίας άρχισε να μεταμορφώνει τον φάρο σε ό,τι ήθελε να
δει κανείς: περισκόπιο, τηλεσκόπιο, πύργο, σκάλα, όπως το είχε γράψει η
Βιρτζίνια Γουλφ: «Φτάνει να πεις “φάρος”, τίποτα άλλο, σε αυτή τη λέξη είναι
όλα γραμμένα».

Σύμβολο…

… σωτηρίας, φως που γλιτώνει από τη συντριβή στα βράχια, μα σε τι χρησιμεύει
εκεί, χωρίς πλοία ­ ίσως σε μια μεταφορική σωτηρία; Βρίσκεται εκεί μονάχα για
να υπάρχει, ένα σιδερένιο μπράτσο, μια λαμπάδα στον πάγο, ένα γυμνό δέντρο που
αντιστέκεται στον βαρύ ουρανό, τηλεσκόπιο που με αυτό η γη ανιχνεύει το βόρειο
σέλας, περισκόπιο, πύργος, κανόνι, σκάλα, Βαβέλ μιας νέας ανάβασης, μιας νέας
σωτηρίας, φάρος άλλης μιας ουτοπίας, μακρύ σιδερένιο δάχτυλο που δείχνει τον
δρόμο στην αρχή της νέας χιλιετίας.