Φρένο στις δαπάνες και στις εμφανίσεις στα ΜΜΕ

Στην «Τριάντα μία», οι παλιές «καραβάνες» λένε, πως το «δεκατέσσερα» είναι το
καλύτερο χαρτί, αλλιώς μένουν στο «είκοσι πέντε». Πάνω από «τριάντα ένα», ως
γνωστόν «καίγεσαι». Το ίδιο «προσεκτικοί» θα πρέπει στο εξής να είναι και οι
υποψήφιοι βουλευτές, σε ό,τι αφορά τις υπερβάσεις στις προεκλογικές δαπάνες.
Αλλιώς κινδυνεύουν να «καούν», αφού απειλούνται ως και με έκπτωση από το
αξίωμά τους, αν εκλεγούν.

Αυτό είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό μέτρο που προτείνει η υπουργός Εσωτερικών
κ. Βάσω Παπανδρέου. Συμπεριλαμβάνεται στις προτάσεις που αφορούν στο λεγόμενο
«πολιτικό χρήμα», δηλαδή τον έλεγχο των οικονομικών και των προεκλογικών
δαπανών κομμάτων και υποψηφίων βουλευτών.

Ριζοσπαστικές

Αυτές οι θέσεις πρόκειται να συζητηθούν στις 11 Ιανουαρίου, σε κοινή σύσκεψη
όλων των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο και την
Ευρωβουλή. Στενοί συνεργάτες τής κ. Παπανδρέου σημειώνουν ότι αυτές οι
προτάσεις είναι ριζοσπαστικές και αποτελούν ουσιαστική παρέμβαση στα μέχρι
τώρα δεδομένα. Παράλληλα όμως τίθενται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με
στόχο την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής κοινοβουλευτικής συναίνεσης, επειδή
ορισμένες από τις προτάσεις απαιτούν την αναθεώρηση των σχετικών διατάξεων του
Συντάγματος.

Σε ό,τι αφορά τα κόμματα, στην επιστολή, που απέστειλε η κ. Παπανδρέου στους
πολιτικούς αρχηγούς, προτείνει η χρηματοδότησή τους να παραμείνει μεικτή
(δημόσια επιχορήγηση και εισφορές ιδιωτών). Στο σημείο αυτό συμφωνούν όλα τα
κόμματα της Βουλής.

Δωρεάν

Για τη ραδιοτηλεοπτική προεκλογική προβολή τους προτείνεται η δωρεάν
παραχώρηση διαφημιστικού χρόνου από τα κρατικά ΜΜΕ, καθώς και η αγορά και
διάθεση από τα ιδιωτικά μέσα ανάλογα με την εκλογική τους δύναμη, με
συμψηφισμό μέρους ή ποσοστού της κρατικής χρηματοδότησης. Η Νέα Δημοκρατία
συμφωνεί, αλλά ζητάει τη δέσμευση της Πολιτείας για τη διάθεση του τηλεοπτικού
χρόνου ανάλογα με τη δύναμη των κομμάτων. Η θέση όμως αυτή βρίσκει αντίθετα τα
κόμματα της Αριστεράς: το ΚΚΕ διαφωνεί με την πρόταση να αγορασθεί χρόνος από
τα ιδιωτικά κανάλια για λόγους αρχής, επειδή οι ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες
ανήκουν στο Δημόσιο. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος, Αντώνης
Σκυλλάκος, τονίζει ότι «το ΚΚΕ δεν δέχεται το ποσοστό τηλεοπτικής προβολής να
αφαιρείται από τη χρηματοδότηση της προεκλογικής περιόδου, επειδή θέλει να
αποφασίζει αυτό πώς θα διαχειριστεί αυτά τα κονδύλια». Διαφωνίες, ωστόσο,
εκφράζει και ο Συνασπισμός, ο οποίος θα προτιμούσε να καταργηθούν τελείως τα
προεκλογικά διαφημιστικά σποτ. «Ιδανικό θα ήταν να υπάρχουν μόνον ενημερωτικές
εκπομπές με τις θέσεις των κομμάτων», υποστηρίζει το μέλος της Πολιτικής
Γραμματείας του κόμματος Στέργιος Πιτσιόρλας.

Σε λογαριασμό

Για τον πιο αποτελεσματικό έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, η υπουργός
Εσωτερικών προτείνει να συγκεντρώνονται τα έσοδά τους σε έναν ή κάποιους
συγκεκριμένους λογαριασμούς και κάθε εισφορά προς τα κόμματα να είναι
ονομαστική, κάτι που μέχρι τώρα ίσχυε για ποσά άνω των 300.000 δραχμών. Η Νέα
Δημοκρατία και ο Συνασπισμός δεν έχουν αντιρρήσεις, το ΚΚΕ διαφωνεί με την
ονομαστική χρηματοδότηση και υποστηρίζει πως αυτό δημιουργεί προϋποθέσεις για
νέο φακέλωμα: «Δεν συμφωνούμε και δεν θα το εφαρμόσουμε… Ας μας βγάλουν στην
παρανομία», δηλώνει κατηγορηματικά ο κ. Σκυλλάκος.

Όχι ατομικά κέντρα

Αυτή η δέσμη μέτρων όμως δεν αφορά μόνο τα κόμματα, αλλά επεκτείνεται και
στους υποψηφίους βουλευτές. Η κ. Παπανδρέου προτείνει να καταργηθούν τα
ατομικά εκλογικά κέντρα και να αντικατασταθούν από αντίστοιχα του κόμματος.
Για την προβολή των υποψηφίων (συμπεριλαμβανομένων των μελών της κυβέρνησης)
σε ραδιοτηλεοπτικά μέσα υποδεικνύει να μην εμφανίζονται στον ίδιο σταθμό πάνω
από μία φορά. Σε συζητήσεις που αφορούν την παρουσίαση του κόμματος, η
εκπροσώπηση να συντελείται είτε σε επίπεδο αρχηγών είτε βουλευτών επικρατείας
είτε μη υποψηφίων στελεχών.

Από τη Νέα Δημοκρατία, ο Μανώλης Κεφαλογιάννης, ο οποίος έχει επεξεργαστεί τη
σχετική πρόταση, ζητάει «η κάθε παρουσία ενός υποψηφίου στα ραδιοτηλεοπτικά
ΜΜΕ να θεωρείται μέρος της προεκλογικής του δαπάνης και να συμψηφίζεται στο
τελικό ποσόν». Το ΚΚΕ δέχεται τα κομματικά εκλογικά κέντρα, που άλλωστε τα
εφαρμόζει στην πράξη. Διαφωνεί όμως με τις θέσεις για την προβολή των
υποψηφίων, επειδή πιστεύει πως έτσι αδικούνται τα μικρότερα κόμματα που έχουν
λιγότερα εξειδικευμένα στελέχη από τα μεγάλα. Για το ίδιο θέμα, ο Συνασπισμός
προτείνει να μην αποφασίζουν τα κανάλια ποιον υποψήφιο θα προσκαλούν, αλλά τα
ίδια τα κόμματα.

Σε επιτροπή

Πώς θα γίνεται ο έλεγχος όμως στα κόμματα και τους βουλευτές;

Η κ. Παπανδρέου προτείνει να εξεταστεί η ενίσχυση του ελέγχου των οικονομικών
στο εσωτερικό των κομμάτων. Προκειμένου, δε, να διασφαλιστεί πως «ο
ελεγχόμενος δεν πρέπει να ελέγχει τον εαυτό του», υποδεικνύει τη συγκρότηση
ενδεχομένως «μιας επιτροπής που να προεδρεύεται από αντιπρόεδρο της Βουλής με
πλειοψηφία από εν ενεργεία δικαστικούς λειτουργούς ή την υπαγωγή του ελέγχου
στην αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου». Και οι δύο προτάσεις απαιτούν
προσθήκη στις υπό αναθεώρηση αντίστοιχες συνταγματικές διατάξεις.

Στο θέμα αυτό, η Νέα Δημοκρατία είναι κάθετη. Στην αρμόδια επιτροπή για την
αναθεώρηση του Συντάγματος, ο εισηγητής του κόμματος Γ. Βαρβιτσιώτης έχει
ζητήσει ο έλεγχος της προεκλογικής δαπάνης κομμάτων και υποψηφίων βουλευτών να
γίνεται αποκλειστικά από τα μέλη του Ελεγκτικού Σσυνεδρίου. Με την πρόταση
αυτή διαφωνεί κατηγορηματικά το ΚΚΕ. Ο κ. Σκυλλάκος υπογραμμίζει πως «είτε με
δικαστικούς είτε χωρίς, δεν θα υπάρχει ουσιαστικότερος έλεγχος από αυτόν που
διενεργεί η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής». Και συμπληρώνει: «Ο κίνδυνος είναι,
υπό ορισμένες συνθήκες, αυτοί οι ελεγκτές να χρησιμοποιηθούν σαν μηχανισμός
για πολιτική δίωξη εις βάρος κάποιου μη αρεστού βουλευτή ή κόμματος».

Από τον ΣΥΝ, ο Φώτης Κουβέλης ζητάει ο έλεγχος να γίνεται από κοινή επιτροπή,
η οποία θα αποτελείται από μέλη του Ελεγκτικού Συνεδρίου και εκπροσώπους των
κομμάτων. Ο Στέργιος Πιτσιόρλας συμπληρώνει, πως είναι δυνατόν να ελέγχονται
οι υποψήφιοι και τα κόμματα ήδη κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Τι γίνεται όμως με τους «παραβάτες»; Η κ. Παπανδρέου προτείνει, πέρα από τις
ποινικές διώξεις, στις κυρώσεις να περιλαμβάνεται και η έκπτωση από το
βουλευτικό αξίωμα. Ο κ. Κεφαλογιάννης ζητάει επιπλέον στέρηση της κρατικής
επιχορήγησης για τα κόμματα, στα οποία δεν υπάρχει διαφάνεια σε σχέση με τα
έσοδά τους, ενώ ανάλογους προβληματισμούς εκφράζουν και στελέχη του ΣΥΝ. Το
ΚΚΕ δεν έχει αντίρρηση να εκπίπτουν από το αξίωμα οι «παραβάτες» βουλευτές, ο
κ. Σκυλλάκος όμως προειδοποιεί πως αυτό ενδεχομένως να δημιουργήσει ένα άσχημο
κλίμα.

Όλες αυτές οι προτάσεις, πάντως, όπως διαβεβαιώνουν στενοί συνεργάτες της κ.
Παπανδρέου, θα τεθούν προς διαπραγμάτευση με στόχο την ευρύτερη δυνατή
συναίνεση. Αυτό το μήνυμα «έστειλε», άλλωστε, και η ίδια από τη Βουλή. Στη
συζήτηση για τον προϋπολογισμό η υπουργός Εσωτερικών τόνισε ότι «οι προτάσεις
της βρήκαν θετική απήχηση από όλα τα κόμματα». Και πρόσθεσε, ότι «ειδικά για
το μεγάλο αυτό θέμα θα υπάρξουν μεγάλες συμφωνίες και συγκλίσεις».

Η Νέα Δημοκρατία δείχνει να είναι «ανοιχτή» απέναντι σε αυτές τις
προτάσεις.«Φέρτε μας ένα νόμο που να διασφαλίζει τη διαφάνεια. Εμείς
πηγαίνουμε με ανοικτό το ντοσιέ», λέει ο Μ. Κεφαλογιάννης. Το ΚΚΕ πιστεύει ότι
δεν είναι δυνατόν να γίνουν πιο αποτελεσματικοί οι έλεγχοι και θεωρεί πως η
πρωτοβουλία κρύβει άλλου είδους σκοπιμότητες: «Άλλωστε, τα δύο μεγάλα κόμματα
ανακινούν το θέμα για λόγους εντυπωσιασμού της κοινής γνώμης», πιστεύει ο κ.
Σκυλλάκος. Αντίθετα, ο Συνασπισμός αντιμετωπίζει ευνοϊκά την πρωτοβουλία της
κυβέρνησης: «Είναι κατ’ αρχάς θετική και είναι θετικό ότι συμπίπτει με την
αναθεώρηση του Συντάγματος», δηλώνει ο κ. Πιτσιόρλας.