ΔΡΟΜΟΙ

Οι εκλογές…

… έγιναν στη Σερβία, η αντιπολίτευση νίκησε, το «θαύμα» όμως μπορεί να
περιμένει ακόμη. Θα έρθει ποτέ; Η δεύτερη «Οκτωβριανή επανάσταση» αναλαμβάνει
να συνεχίσει από εκεί που το ρολόι της Γιουγκοσλαβίας σταμάτησε πριν από δέκα
και κάτι χρόνια ­ τότε που η ευαρέσκεια της Δύσης απέναντι στη Γιουγκοσλαβία
ξεθύμανε μαζί με τον Ψυχρό Πόλεμο, τότε που έπεσε η μάσκα από το αποτυχημένο
τιτοϊκό καθεστώς, τότε που φάνηκε πως πίσω από τη «βιτρίνα» που είχε στολίσει
εκεί η Δύση, φυτοζωούσε μια χώρα βουτηγμένη στα χρέη έως τον λαιμό. Τώρα, που
η «επανάσταση» γίνεται καθεστώς και που οι «επαναστάτες» γίνονται
γραφειοκράτες, θα ξαναβρεθούν μπροστά στα ίδια προβλήματα στα οποία βρέθηκαν
οι τιτοΐκοί κληρονόμοι, που όμως είναι επιβαρυμένα από την καταστροφή την
οποία επέφερε η ξένη επέμβαση.

Η κατάρρευση…

… της τιτοΐκής «βιτρίνας», όταν δεν εξυπηρετούσε πια τις ψυχροπολεμικές
ανάγκες, άφησε να φανεί πίσω της μια χώρα που της επιτρεπόταν να ζει με
πίστωση, με τεράστιο εξωτερικό χρέος, με τριψήφιο πληθωρισμό, με διψήφια
ανεργία. Όταν η «βιτρίνα» δεν χρειαζόταν πια, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
και η Παγκόσμια Τράπεζα ανέλαβαν τη μετάβαση της χώρας στη νέα οικονομική τάξη
με τις απαραίτητες συνταγές «μεταρρυθμίσεων» που συστήνουν σε τέτοιες
περιπτώσεις. Έτσι, το 1988 και το 1989, ένα κύμα απεργιών σαρώνει τη χώρα.
«Μόνο το 1988, ο πληθυσμός χάνει το 20% της αγοραστικής του δύναμης και
επιστρέφει στο επίπεδο ζωής του 1950» ( Le Monde Diplomatique).

Οι «μεταρρυθμίσεις»…

… συνεχίζονται. Το 1990 κλείνουν 889 επιχειρήσεις και 525.000 εργαζόμενοι
βρίσκονται χωρίς δουλειά. Μα αυτό δεν φτάνει στην Παγκόσμια Τράπεζα. Το 1990
βγάζει στο σφυρί άλλες 2.435 επιχειρήσεις. Η εφαρμογή της «συνταγής» θυσιάζει
2 στους 3 Γιουγκοσλάβους εργαζομένους (Michel Collon, «Poker menteur», εκδ.
ΕΡΟ). Το «φάρμακο» σκοτώνει τον «ασθενή». Οι απαιτήσεις της Παγκόσμιας
Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου οξύνουν τις αντιθέσεις ανάμεσα
στις ομόσπονδες δημοκρατίες. Ακρωτηριάζοντας τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό
του Βελιγραδίου, απαιτούν την αποπληρωμή του χρέους και των τόκων. Φυσικά, για
αναπροσαρμογή του χρέους ούτε λόγος. Το Βελιγράδι υποχρεώνεται να περικόψει
τις πιστώσεις προς τις ομόσπονδες δημοκρατίες, τροφοδοτώντας έτσι τις
αποσχιστικές τάσεις. Με την απόσχισή τους, οι ομόσπονδες δημοκρατίες
μετακυλίουν η μία στην άλλη το τεράστο χρέος. Δηλαδή, πολύ πριν από τις
διακηρύξεις ανεξαρτησίας, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια
Τράπεζα έχουν ήδη επιβάλει έναν «de facto» οικονομικό διαμελισμό της
Γιουγκοσλαβίας. Ποιος φταίει; ρωτάει ο λαός. Φταίνε οι ξένοι, απαντούν οι
τιτοϊκοί κληρονόμοι, διώχνοντας από τους ώμους τους τις ιστορικές ευθύνες. Το
έδαφος του εθνικισμού είναι έτοιμο για να καλλιεργηθούν σε αυτό οι μελλοντικές
τραγωδίες.

Γιατί…

… τα θυμόμαστε όλα αυτά; Επειδή η κατάσταση που έχει σήμερα στα χέρια της η
«νέα» σερβική ηγεσία ελάχιστα διαφέρει από αυτήν που περιγράψαμε παραπάνω. Και
επειδή παρατηρούμε με δέος πώς στήνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μια άλλη
«βιτρίνα» στη γειτονιά μας. Δεν χρειάστηκε παρά μόλις λίγες ημέρες για να
δώσει δάνειο 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Τουρκία: έπρεπε να σώσει το
τραπεζικό της σύστημα, τις τραπεζικές «φούσκες», στις οποίες έχασαν περιουσίες
χιλιάδες επενδυτές στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης. Για να σώσει τις
ασιατικές οικονομίες που κατέρρεαν το 1997, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είχε
χρειαστεί μήνες. Όλες οι «βιτρίνες» δεν είναι ίδιες.