Η χρονιά που μας τρέλαναν οι… αγελάδες! Η σκυτάλη στον λαό της Σερβίας

Από το Βελιγράδι έως το Γκρόσνι και από την Ουάσιγκτον έως την Ιερουσαλήμ,
τα γεγονότα διαδέχθηκαν το ένα το άλλο αφήνοντας πίσω τους απορίες για τις
συγκρούσεις. Στην Παλαιστίνη ή την Τσετσενία ο κύκλος του αίματος δεν λέει να
κλείσει.

Η χρονιά που πέρασε ξάφνιασε με τραγωδίες, όπως του Κονκόρντ και του
υποβρυχίου Κουρσκ, είχε πολιτικές ανατροπές (όπως του Φουχιμόρι και του
Μιλόσεβιτς), προβληματισμούς λόγω της ηλεκτρονικής προόδου, μεγάλες δίκες
(ακόμα και πρόεδρο ανέδειξαν), οικονομικούς προβληματισμούς ­ λόγω πετρελαίου
­ αλλά και προσδοκίες από μια ισχυρότερη Ευρώπη. Ανησυχίες για επιδημίες νέου
τύπου ­ όπως των τρελών αγελάδων ­ αλλά και παλιές (AIDS, που μαζί με τον λιμό
αφανίζει τους λαούς στην Αφρική). Ο απολογισμός μιας ακόμα χρονιάς που
προκάλεσε απογοητεύσεις, αλλά ταυτόχρονα γέννησε και κάποιες ελπίδες.

«Είναι τελειωμένος!» Το σύνθημα από μόνο του λέει πολλά

Την αποκάλεσαν λύτρωση. Μια και απέδειξε πως η λαϊκή εξέγερση λίγων ωρών
αποκάλυψε πως ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς δεν ήταν πια ο κυρίαρχος. Τη σκυτάλη
είχε πάρει ο σερβικός λαός.

Το μάτι του ιστορικού θα μας δώσει, ύστερα από πολλά χρόνια, το ακριβές
χρονικό του παρασκηνίου. Όταν ίσως έρθουν στο φως όλες οι πτυχές τής πιο
πρόσφατης πράξης του γιουγκοσλαβικού δράματος. Πάντως, η λύτρωση δεν έχει
έρθει ακόμα. Όπως οι βόμβες του ΝΑΤΟ δεν έφεραν τη λύση στο Κοσσυφοπέδιο ή
νωρίτερα στη Βοσνία.

Τα γεγονότα της εβδομάδας της ανατροπής, με τις σαρωτικές εξελίξεις στο
Βελιγράδι, είχαν αρχίσει να διαφαίνονται από τις παραμονές των εκλογών. Και
έδειξαν το μέγεθος της λαϊκής δυσφορίας απέναντι σε ένα καθεστώς στηριγμένο σε
σαθρά θεμέλια. Με άκαμπτες θέσεις, που το οδήγησαν σε αντιπαράθεση με τη
διεθνή κοινότητα, την οποία δεν έπεισε ούτε μία στιγμή για τα εθνικά του
δίκαια.

Το αδιέξοδο καθεστώς Μιλόσεβιτς είχε φτάσει στα όριά του. Ο κρατικός
μηχανισμός είχε διαβρωθεί από την οικονομική δυσπραγία, τη λαϊκή δυσφορία, την
απομόνωση και την εις βάρος του συνεχή δυσμενή προπαγάνδα.

Οι κρατικές δομές, στηριγμένες σε επιχειρήματα καθεστώτων που είχαν περάσει
πλέον στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας, χρειάζονταν την ανανέωση, για να
μπορέσουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας νέας εποχής που διαμορφώνεται
στην Ευρώπη.

Ο σκυθρωπός Σέρβος πολίτης, που διαδήλωνε στην πλατεία Ελευθερίας στο
Βελιγράδι, είχε επικεντρώσει τις ελπίδες του στον αδιάφθορο, σεμνό καθηγητή
Βόγισλαβ Κοστούνιτσα, ο οποίος κλήθηκε να τον οδηγήσει στα πρώτα βήματα του
21ου αιώνα.

Αλλά το Βελιγράδι του Οκτωβρίου 2000 δεν είχε καμία σχέση με το Βουκουρέστι
του Δεκεμβρίου 1989. Όπως ο Μιλόσεβιτς δεν είχε καμία σχέση με τον
Τσαουσέσκου. Γι’ αυτό δεν είχε και την τύχη του. Γνώρισε μόνο μία ανέλπιστη
για τον ίδιο εκλογική ήττα, την ώρα που το περιβάλλον του τον διαβεβαίωνε ότι
ήταν ακόμα ο απόλυτος κυρίαρχος του παιχνιδιού.

Τα μυστήρια νήματα που κινούν τα πιόνια στην παγκόσμια σκακιέρα τον ώθησαν
στις πρόωρες εκλογές, που τελικά έχασε. Και τώρα αγωνίζεται να μην περάσει στο
περιθώριο, πιστεύοντας ότι θα μπορέσει κάποτε να παίξει τον ρόλο κάποιας
εφεδρείας.