Φτώχεια και γκρίνια στις δημόσιες εγγραφές

Μεγάλη κινητικότητα παρατηρείται από την πλευρά των 300 εταιρειών που
περιμένουν έγκριση από το Χρηματιστήριο για να εισαχθούν στη Σοφοκλέους, καθώς
βρίσκονται σε συζητήσεις με τους αναδόχους τους. Συγκεκριμένα, εξετάζουν από
κοινού το ενδεχόμενο ένταξης της αίτησης στην κατηγορία «Εταιρείες Αναδόχου»,
όπου σήμερα δεν υπάρχει κανένας φάκελος.

Οι υποψήφιες προς εισαγωγή εταιρείες προτιμούν τη λύση αυτή, διότι η αναμονή
στη συγκεκριμένη κατηγορία δεν υπερβαίνει τους 3 μήνες, εφόσον η αίτηση
εισαγωγής είναι πλήρης και καλύπτονται σαφώς όλες οι προϋποθέσεις εισαγωγής.
Από την άλλη πλευρά, στις εταιρείες αυτής της κατηγορίας ο ανάδοχος θα πρέπει
κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης να έχει ήδη καλύψει την αύξηση του
μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας με μετρητά, η οποία δεν μπορεί να είναι
μικρότερη από 2,5 δισ. δραχμές. Στη συνέχεια ο ανάδοχος διαθέτει τη δική του
συμμετοχή στο ευρύ επενδυτικό κοινό. Σημειώνεται ότι το ποσό των 2,5 δισ.
δραχμών είναι δυνατόν να αναπροσαρμόζεται ανά τρίμηνο. Όμως, από την πλευρά
τους οι ανάδοχοι ζητούν κίνητρα και σχετικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο.

Και ενώ προσπαθούν, εταιρείες, ανάδοχοι και αρμόδιες χρηματιστηριακές αρχές,
να βρουν λύση για το θέμα της ουράς αναμονής για εισαγωγή στη Σοφοκλέους,
πρόβλημα φαίνεται ότι υπάρχει και στις δημόσιες εγγραφές που πραγματοποιούνται
είτε για εισαγωγή είτε για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

Η αρνητική συγκυρία στις αναδοχές (δημόσιες εγγραφές και αυξήσεις μετοχικού
κεφαλαίου) φαίνεται και από τη δυσκολία κάλυψης της έκδοσης. Τα στοιχεία που
έδωσαν στην «Οικονομία» ανάδοχοι για 41 δημόσιες εγγραφές το 1999 και για 34
το 2000, αλλά και τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών για 22 νέες
εισαγωγές και αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, των οποίων οι δημόσιες εγγραφές
πραγματοποιήθηκαν από τέλος Αυγούστου έως τα μέσα Νοεμβρίου είναι
αποκαλυπτικά:

Το 1999 σε 41 δημόσιες εγγραφές αντλήθηκαν 660,9 δισ. δραχμές και
συγκεντρώθηκαν συνολικά 50,5 τρισ. δραχμές. Από αυτά, τα 8,4 τρισ. δραχμές
προήλθαν από θεσμικούς και τα υπόλοιπα 42,4 τρισ. δραχμές από ιδιώτες. Ο μέσος
βαθμός υπερκάλυψης ήταν 244 φορές.

Το 2000 αντλήθηκαν 315,5 δισ. δραχμές από 34 δημόσιες εγγραφές και
συγκεντρώθηκαν συνολικά 25,9 τρισ. δραχμές. Από αυτά, τα 4,7 τρισ. δραχμές
προήλθαν από θεσμικούς και τα υπόλοιπα 21,2 τρισ. δραχμές από ιδιώτες. Ο μέσος
βαθμός υπερκάλυψης ήταν 162,37 φορές.

Από τις 28 Αυγούστου έως τις 3 Νοεμβρίου 2000, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία
του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, πραγματοποιήθηκαν 8 δημόσιες εγγραφές για νέα
εισαγωγή εταιρειών, αντλήθηκαν 338,9 δισ. δραχμές (περιλαμβάνεται και η έκδοση
της Τράπεζας Κύπρου που ήταν 120,9 δισ. δραχμές) και ο συνολικός βαθμός
κάλυψης (από θεσμικούς και ιδιώτες) ήταν μόλις 4,1 φορές.

Με βάση την ίδια πηγή και για στοιχεία που αφορούν αυξήσεις μετοχικού
κεφαλαίου 14 εταιρειών από τις 2 Σεπτεμβρίου έως τις 20 Νοεμβρίου, προκύπτει
ότι αντλήθηκαν 202 δισ. δραχμές και το μέσο ποσοστό κάλυψης ήταν 95,73%.
Δηλαδή, ήταν κάτω από 100%, καθώς δύο αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου δεν
καλύφθηκαν πλήρως (100%). Πρόκειται για τις εταιρείες Τασόγλου με ποσοστό
κάλυψης 79% και για τη Singular με 61,02%.

Το πρόβλημα

Σύμφωνα με τους αναδόχους, το πρόβλημα εστιάζεται σε δύο βασικά θέματα:

* Το πρώτο έχει σχέση με την αποτίμηση, το οποίο λύνεται σε μεγάλο βαθμό από
την καθιέρωση του Βιβλίου Προσφορών (bookbuilding) για όλες τις αναδοχές. Το
Βιβλίο Προσφορών είναι ένας μηχανισμός, όπου η τιμή της μετοχής για εισαγωγή
«βγαίνει σε δημοπρασία», με αποτέλεσμα να ενσωματώνονται σε αυτήν οι τάσεις
της προσφοράς και της ζήτησης. Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα το Βιβλίο
Προσφορών γίνονταν μόνο για εκδόσεις άνω των 25 δισ. δραχμών. Τώρα γίνεται για
όλες.

Οι συστάσεις του προέδρου του Χρηματιστηρίου κ. Παναγιώτη Αλεξάκη προς τις
εταιρείες μέλη του ΧΑΑ και προς τους αναδόχους είναι χαρακτηριστικές του
προβλήματος. Σε ένα σημείο του στην επιστολή ο κ. Αλεξάκης αναφέρει: «ο
δεύτερος παράγοντας που έχει συντελέσει στη μείωση της εμπιστοσύνης των
επενδυτών στην αγορά μας συνδέεται με την πορεία της τιμής των νεοεισηγμένων
εταιρειών στο ΧΑΑ. Πράγματι, αν μπορούσε να δημιουργηθεί μια αχτίδα
αισιοδοξίας», λέει χαρακτηριστικά, «για την αγορά μας, κάτω από τις τρέχουσες
συνθήκες, αυτή θα προέρχονταν από την πορεία των τιμών των μετοχών των
νεοεισηγμένων εταιρειών…». Και καταλήγει: «καλώ λοιπόν τους αναδόχους μέσα
από τη διαδικασία που έχει καθοριστεί για τον ορισμό του εύρους τιμών – Βιβλίο
Προσφορών και παρουσίαση σε θεσμικούς επενδυτές και χρηματιστηριακές εταιρείες
– να καθορίζουν χαμηλές τιμές διάθεσης για τις νεοεισηγμένες εταιρείες».
Εξάλλου, σε άλλο σημείο της επιστολής αναφέρεται ότι «για την αντιστροφή αυτής
της τάσης είναι αναγκαίο οι ανάδοχοι και οι άλλοι συντελεστές της αγοράς να
λάβουν σοβαρότατα υπόψη την μακροχρόνια αποτίμηση των εισηγμένων μετοχών που
έχει καταγραφεί στο ΧΑΑ και η οποία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας βρίσκεται σε
όρους Ρ/Ε γύρω στο 10-15».

* Το δεύτερο έχει σχέση με το φόβο των επενδυτών για τη μετέπειτα πορεία των
τιμών των μετοχών. Ο φόβος αυτός δημιουργεί απροθυμία από την πλευρά των
επενδυτών (ιδιώτες και θεσμικοί) να χρησιμοποιήσουν τη ρευστότητά τους, ακόμη
κι αν έχουν. Και αυτό φαίνεται από τα στοιχεία. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο
βαθμός υπερκάλυψης κατά 244 φορές το 1999 σημαίνει έλλειψη προσφοράς τίτλων,
που η αγορά ζητούσε και οδηγούσε σε υπερτίμηση των μετοχών, αφού ήταν πρόθυμη
να πληρώσει. Από την άλλη, και η εταιρεία κέρδιζε από την αυξημένη τιμή
εισαγωγής. Τώρα, το 162,37 σημαίνει απροθυμία της αγοράς να πληρώσει τέτοιες
τιμές και φοβάται, επίσης, την μετέπειτα πορεία των μετοχών αυτών. Η
διαπίστωση αυτή ενισχύεται από το βαθμό κάλυψης των 4,1 φορών σε 8 δημόσιες
εγγραφές από τις 8 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 11 Νοεμβρίου.