Σε τεντωμένο σχοινί η εταιρική σχέση

Υπό την σκιά του διαφαινόμενου αδιεξόδου στο ζήτημα της εταιρικής σχέσης
Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας και του εκβιασμού Ντενκτάς ότι δεν θα προσέλθει
στις συνομιλίες του Ιανουαρίου, ο Γιώργος Παπανδρέου συναντήθηκε χθες, στη
Βιέννη, με τη Μαντλίν Ολμπράιτ.

Στη συνάντηση, που έγινε στο περιθώριο της υπουργικής συνόδου του ΟΑΣΕ,
συζητήθηκαν τα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό, τα προβλήματα που αφορούν τα
Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι η κ. Ολμπράιτ διανύει
τον τελευταίο μήνα της στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δεδομένου ότι από το νέο έτος
αναλαμβάνουν ο νέος πρόεδρος και η νέα κυβέρνηση.

Την ίδια στιγμή, σε αγώνα δρόμου επιδίδονται Αθήνα και Παρίσι, σε μία ύστατη
προσπάθεια να αποφευχθεί το ναυάγιο στην εταιρική σχέση. Η ελληνική πλευρά
ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να δεχθεί διατυπώσεις που υστερούν του Ελσίνκι,
ενώ επεξεργάζεται και εναλλακτικές διατυπώσεις, ώστε να εμφανισθεί παθητική
και απορρίπτουσα διαρκώς τις κρούσεις «βελτίωσης» της προεδρίας. Ωστόσο,
σύμφωνα με πληροφορίες, έχει γίνει σαφές στο Παρίσι ότι σε περίπτωση που η
Αθήνα δεν ικανοποιηθεί από το προτεινόμενο κείμενο, τότε και η ίδια δεν θα
είναι ιδιαίτερα «ανοιχτή» στο θέμα της Διακυβερνητικής Διάσκεψης που έχει
προγραμματιστεί να κλείσει στη Νίκαια.

Η έμμεση αυτή σύνδεση, που διέρρευσε από την ελληνική πλευρά, έχει την εξήγησή
της στις… αγωνίες των Παρισίων, που βλέπουν ότι μια συμφωνία των «15» για τη
Διακυβερνητική θα είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο ­ και ως εκ τούτου κινδυνεύουν
να χαρακτηρισθούν η πλέον αποτυχημένη προεδρία των τελευταίων ετών. Εάν δεν
κλείσει ούτε το ζήτημα της εταιρικής, η εντύπωση αυτή ενισχύεται ακόμη
περισσότερο.

Το «βαρύ» κλίμα επιδεινώθηκε και από τη στάση της Άγκυρας, η οποία ­ όπως
μεταδίδει ο Γιώργος Τσαλακός από τη Λευκωσία ­ επιχειρεί συνολικό εκβιασμό με
αποδέκτες την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη (και, κατ’ επέκταση, τις
Ηνωμένες Πολιτείες). Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η κατ’ αρχήν απόφαση
αποχώρησης του Ραούφ Ντενκτάς από τις συνομιλίες για το Κυπριακό.

Διπλωματικές πηγές στη Λευκωσία εξέφραζαν μάλιστα φόβους ότι η απόφαση
ενδεχομένως να αποτελεί προοίμιο νέων τουρκικών τετελεσμένων, αφού το όλο
κλίμα που καλλιεργεί η Άγκυρα, επαναφέρει παλαιότερές της τακτικές.

Τα όσα, ωστόσο, διαδραματίστηκαν στην τουρκική σύσκεψη ανωτάτου επιπέδου που
έλαβε την απόφαση, φανερώνουν τη διχογνωμία στους κόλπους της τουρκικής
πολιτικής ηγεσίας ως προς τους χειρισμούς στην πορεία της χώρας προς την
Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, Γιλμάζ και Τζεμ (και οι δύο αρμόδιοι για τις
τουρκοκοινοτικές σχέσεις και θεωρούμενοι ως εκφραστές του τουρκικού
ευρωπαϊσμού) υποστήριξαν την αναμονή και την αναβολή οποιασδήποτε απόφασης
πριν από την οριστικοποίηση της εταιρικής σχέσης.

Αντίθετα, ο πρωθυπουργός Ετζεβίτ μαζί με τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Χ.
Κιβρίκογλου, υποστήριξαν τον Ρ. Ντενκτάς στην αδιάλλακτη στάση του. Προς την
πλευρά αυτή έγειρε στο τέλος και ο πρόεδρος Σεζέρ.

Η Λευκωσία φοβάται επίσης πως για να πεισθεί ο Ντενκτάς να προσέλθει στον
πέμπτο γύρο, θα περιληφθούν στο επικείμενο ψήφισμα για την ανανέωση της
θητείας της Ειρηνευτικής Δύναμης οι θέσεις της τουρκικής πλευράς. Καλού κακού,
πάντως, ο πρόεδρος Κληρίδης έχει εξαρτήσει τη συμμετοχή του στον επόμενο γύρο
από το περιεχόμενο αυτού ακριβώς του ψηφίσματος.

Με επιστολές του, εξάλλου, προς τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα
Ηνωμένα Έθνη, ο Κύπριος πρόεδρος απαντά στα τουρκικά επιχειρήματα και καλεί
όλους να βοηθήσουν, ώστε να διεξαχθούν συνομιλίες με βάση τα ψηφίσματα του
διεθνούς οργανισμού.