Οι τραπεζικές συναλλαγές στην εποχή του ευρώ

Πολλοί είναι εκείνοι που αναρωτιούνται, τι θα γίνει με τις καταθέσεις, τα
δάνεια, αλλά και κάθε είδους συναλλαγή τους μετά την εισαγωγή του ευρώ στην
Ελλάδα. Αν και το τελευταίο διάστημα έχει ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης
σχετικά με την εφαρμογή του ενιαίου νομίσματος, πολλά είναι τα ερωτήματα των
συναλλασσομένων που ζητούν διευκρινίσεις σχετικά με συγκεκριμένα θέματα που
τους αφορούν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη σύσταση που εξέδωσε (ΕΕΚ 961/1/1998), προτείνει
ένα «πρότυπο καλής πρακτικής» που πρέπει να εφαρμόζουν οι τράπεζες κατά τη
διάρκεια της μεταβατικής αλλά και τελικής περιόδου, για τις μετατροπές των
νομισμάτων χωρίς έξοδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κάνει σύσταση στις τράπεζες
για τη μετατροπή, χωρίς χρέωση, σε ευρώ των εθνικών νομισμάτων της ζώνης και
αντιστρόφως, αλλά και λογαριασμών, εισπράξεων και πληρωμών στα εθνικά
νομίσματα, στο τέλος της μεταβατικής περιόδου (31/12/2001). Επίσης, για τη
μετατροπή χωρίς έξοδα ποσών, τραπεζογραμματίων και κερμάτων των εθνικών
νομισμάτων μονάδας σε τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ, κατά την ίδια
περίοδο.

Μέχρι το 2002 οι τράπεζες θα εξακολουθούν να τηρούν και να ανοίγουν
λογαριασμούς σε οποιοδήποτε από τα νομίσματα των χωρών που συμμετέχουν στη
ζώνη του ευρώ, αλλά οι αποταμιευτές, χωρίς κανένα πρόβλημα ή καμία επιπλέον
επιβάρυνση, μπορούν ήδη από το 1999 να μετατρέπουν τους λογαριασμούς τους σε
ευρώ ή, εφόσον το επιθυμούν, να ανοίγουν λογαριασμούς κατευθείαν σε ευρώ και
όχι σε κάποιο από τα εθνικά νομίσματα.

Οι λόγοι που αιτιολογούν την απόφαση αυτή, είναι οι εξής: Τα εθνικά νομίσματα
των 11 αποτελούν υποδιαιρέσεις του ευρώ, δηλαδή είναι διαφορετική απεικόνιση
του ίδιου νομίσματος και επομένως δεν υπάρχει συναλλαγματικός κίνδυνος στις
μεταξύ τους συναλλαγές. Οι χρεοπιστώσεις, καθώς και οποιαδήποτε συναλλαγή,
εμβάσματα, επιταγές κ.λπ., μπορούν να γίνονται σε οποιοδήποτε από τα εθνικά
νομίσματα και στο ευρώ, ανεξάρτητα από το νόμισμα τήρησης του λογαριασμού. Οι
μετατροπές πραγματοποιούνται με βάση τις αμετάκλητα καθορισμένες ισοτιμίες των
συμμετεχόντων εθνικών νομισμάτων έναντι του ευρώ και επομένως δεν
επιβαρύνονται με προμήθεια μετατροπής.

Ο συναλλαγματικός κίνδυνος των εθνικών νομισμάτων και του ευρώ σε σχέση με τη
δραχμή είναι ίδιος,

τα επιτόκια των λογαριασμών σε οποιοδήποτε εκ των εθνικών νομισμάτων και στο
ευρώ είναι τα ίδια και, επιπλέον, οι υφιστάμενοι στις 31/12/2001 λογαριασμοί
σε εθνικά νομίσματα της ζώνης του ευρώ θα μετατραπούν υποχρεωτικά σε ευρώ.

Από το 2001, όμως, όταν η Ελλάδα θα συμμετέχει στη ζώνη του ευρώ, παύει να
υφίσταται ο συναλλαγματικός κίνδυνος, καθώς το ευρώ θα είναι το επίσημο
νόμισμα της χώρας και η δραχμή θα αποτελεί υποδιαίρεσή του με σταθερή και
αμετάκλητη ισοτιμία. Έτσι, κατά την περίοδο αυτή, μπορείτε να λαμβάνετε και να
εκτελείτε πληρωμές σε ευρώ (επιταγές, εμβάσματα, πιστωτικές κάρτες), ακόμη και
αν ο τραπεζικός λογαριασμός σας παραμένει σε δραχμές ή σε οποιοδήποτε άλλο
εθνικό νόμισμα της ζώνης. Τα ποσά σε ευρώ θα μετατρέπονται αυτόματα από την
τράπεζα με τις σταθερές τιμές μετατροπής και θα χρεώνονται ή θα πιστώνονται
χωρίς καμία επιβάρυνση στο λογαριασμό σας, σε εθνικό νόμισμα. Φυσικά, ισχύει
και το αντίστροφο. Αν έχετε ανοίξει λογαριασμό σε ευρώ, θα μπορείτε να κάνετε
αναλήψεις, καταθέσεις, πληρωμές σε δραχμές χωρίς κανένα πρόβλημα ή επιβάρυνση.

Λογαριασμοί και δάνεια

Την 1/1/2002 όλοι οι λογαριασμοί θα πρέπει να έχουν μετατραπεί σε ευρώ με την
σταθερή ισοτιμία δραχμής/ευρώ, οι τόκοι των δανείων θα εκφράζονται σε ευρώ και
η ανατιμολόγησή τους στις συμβάσεις κυμαινόμενου επιτοκίου θα γίνεται πλέον
στα επιτόκια του ευρώ. Για τα μεσομακροπρόθεσμα όμως δάνεια σταθερού
επιτοκίου, όπου ο σχετικός συμβατικός όρος λήγει μετά το 2002, το επιτόκιο που
έχει συμφωνηθεί είναι υποχρεωτικό για τον δανειολήπτη, έστω και αν τα επιτόκια
της αγοράς έχουν μειωθεί σημαντικά, στα επίπεδα του ευρώ. Δηλαδή, στο πλαίσιο
της αρχής της συνέχειας των συμβάσεων, δεν αλλάζει κανείς συμβατικός όρος
εξαιτίας της μετατροπής της σύμβασης σε ευρώ και επομένως ο δανειζόμενος είναι
«κλειδωμένος» σε όλη τη συμβατική διάρκεια σταθερού επιτοκίου στα υψηλότερα
επιτόκια της δραχμής, ενώ τα επιτόκια της αγοράς και η αποπληρωμή του δανείου
εκφράζονται πλέον σε ευρώ.

Σε αυτή την περίπτωση και προκειμένου να μη δημιουργηθούν δυσαρέσκειες και
προβλήματα στο συναλλασσόμενο κοινό υπάρχει το ενδεχόμενο οι τράπεζες να
δώσουν τη δυνατότητα στους πελάτες τους, είτε να εξαγοράσουν το σταθερού
επιτοκίου δάνειό τους με ένα άλλο κυμαινόμενου επιτοκίου σε ευρώ, είτε να
μετατρέψουν το δάνειό τους κατευθείαν σε κυμαινόμενου επιτοκίου έναντι κάποιας
επιβάρυνσης, χαμηλότερης σε σχέση με την ποινή που προβλέπεται για τη μονομερή
μετατροπή των συμβάσεων.

Οι επιταγές

Η έκδοση ή κατάθεση επιταγών σε ευρώ είναι δυνατή από 1/1/1999, με την
προϋπόθεση ότι ο «εις διαταγήν» αποδέχεται την έκδοση της επιταγής στο νόμισμα
αυτό. Οι επιταγές αυτές είναι δυνατόν να εκδίδονται σε διαφορετικό νόμισμα από
το νόμισμα του λογαριασμού στον οποίο έχει εκδοθεί το μπλοκ επιταγών. Δηλαδή,
αν διαθέτουμε λογαριασμό σε ένα από τα 11 νομίσματα της ζώνης ευρώ, θα
μπορούμε να εκδίδουμε επιταγές σε ευρώ. Οι τράπεζες πραγματοποιούν τη
συναλλαγή με βάση τον μηχανισμό μετατροπής με σταθερή ισοτιμία χρεώνοντας τον
λογαριασμό στο νόμισμα στο οποίο αυτός τηρείται. Ανάλογη είναι η περίπτωση
κατάθεσης επιταγών που έχουν εκδοθεί σε ένα από τα 11 εθνικά νομίσματα ή σε
ευρώ. Αυτές θα μετατραπούν χωρίς έξοδα, με τις σταθερές ισοτιμίες, σε
οποιοδήποτε από τα 11 νομίσματα που τηρείται ο λογαριασμός.

Αν όμως ο λογαριασμός είναι σε δραχμές και εκδίδονται ή καταθέτονται επιταγές
σε ευρωπαϊκά νομίσματα ή σε ευρώ, αυτές αντιμετωπίζονται ως ξένο συνάλλαγμα
(αγορά νομισμάτων και πώληση δραχμών με τις τρέχουσες ισοτιμίες της αγοράς)
έως την 1/1/2001, οπότε η δραχμή αναμένεται να ενταχθεί στη ζώνη ευρώ και θα
ισχύσει ό,τι αναφέρθηκε για τα 11 εθνικά νομίσματα, ενώ από την 1/1/2002 δεν
θα εκδίδονται πλέον επιταγές στα νομίσματα που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ,
συμπεριλαμβανομένης και της δραχμής.

Καταλήγοντας θα λέγαμε ότι το ευρώ θα χρησιμοποιείται όπως ακριβώς και οι
δραχμές. Η μόνη διαφορά που θα προκύψει είναι ότι πλέον, μετά την τελική
ημερομηνία, όλοι θα χρησιμοποιούμε νέα χαρτονομίσματα και νέα κέρματα. Και
αυτό θα γίνει από την 1η Ιουλίου 2002, όταν δεν θα ισχύουν πλέον τα εθνικά
νομίσματα στις καθημερινές συναλλαγές. Με τη μετάβαση στο ευρώ μόνο οι αριθμοί
θα αλλάξουν, ενώ η αγοραστική δύναμη των πολιτών, η αξία των αποδοχών τους, τα
κεφάλαια και οι αποταμιεύσεις τους θα παραμείνουν ίδια.