Η «μαύρη λίστα» των τραπεζών

Αρκετοί έχουν βρεθεί στη δύσκολη θέση να απορρίψει μια τράπεζα το αίτημά τους
για χορήγηση δανείου, πιστωτικής κάρτας ή μπλοκ επιταγών. Οι πιο συνηθισμένοι
λόγοι είναι διότι ο αιτών, είτε δεν έχει το ανάλογο εισόδημα, είτε έχει
οικονομικές εκκρεμότητες με τράπεζες, άλλους πιστοληπτικούς οργανισμούς ή το
Δημόσιο.

Τα στοιχεία που αφορούν στις οικονομικές εκκρεμότητες σε συναλλαγές με
τράπεζες υπάρχουν καταγεγραμμένα σε βάση δεδομένων της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, μιας μη
κερδοσκοπικής εταιρείας που δημιουργήθηκε από το σύνολο των ελληνικών τραπεζών
το 1997, προκειμένου να συνδράμει στη διεύρυνση της φερεγγυότητας των
συναλλασσομένων. Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ τηρεί αρχείο Δεδομένων Οικονομικής Συμπεριφοράς
και σε αυτό έχει πρόσβαση κάθε φυσικό πρόσωπο προκειμένου να γνωρίζει αν
τηρούνται δεδομένα που το αφορούν. Οι τράπεζες, σε περιπτώσεις απόρριψης
χορήγησης δανείων ή πιστωτικών καρτών, συνήθως δεν ανακοινώνουν τους λόγους
της απόρριψης στον υποψήφιο πελάτη. Αν, λοιπόν, βρεθείτε σε αυτή τη θέση,
ερευνήστε αν για κάποιο λόγο είστε εγγεγραμμένοι στα αρχεία της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ.

Οι περιπτώσεις που καταγράφονται στο αρχείο αυτό είναι, μεταξύ άλλων,
ακάλυπτες επιταγές, απλήρωτες συναλλαγματικές και καταγγελίες προσωπικών και
καταναλωτικών δανείων. Οι εγγραφές αυτές δείχνουν ότι ο υποψήφιος πελάτης στο
παρελθόν δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις του προς κάποιον χρηματοπιστωτικό
οργανισμό και πλέον έχει μειωθεί η φερεγγυότητά του.

Πολλές είναι και οι περιπτώσεις εκείνων που κάποια στιγμή δεν μπόρεσαν να
ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, στη συνέχεια τακτοποίησαν τις οφειλές
τους, αλλά παραμένουν εγγεγραμμένοι στην βάση δεδομένων της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ως
οφειλέτες. Σε αυτή την περίπτωση, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ζητήσουν
ενημέρωση και στη συνέχεια να ξεκινήσουν τις διαδικασίες διαγραφής των
δεδομένων αυτών, εφόσον είναι εφικτό.

Η Τειρεσίας Α.Ε. στηρίζει τη λειτουργία της στην αρχή του σεβασμού και
προστασίας των δικαιωμάτων του πολίτη, καθώς και στην πιστή εφαρμογή των
σχετικών διατάξεων (Ν. 2472/97). Τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς των
φυσικών προσώπων είναι προσωπικού χαρακτήρα και, επομένως, για την επεξεργασία
τους ισχύουν οι διατάξεις αυτού του νόμου. Οπωσδήποτε, όμως, αυτά δεν ανήκουν
στην κατηγορία των «ευαίσθητων δεδομένων», όπως ο νόμος τα ορίζει. Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
έχει γνωστοποιήσει στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα τον
Κανονισμό Επεξεργασίας Δεδομένων (ΚΕΔ) που τηρεί, τη λειτουργία του συστήματος
δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς και, έπειτα από έγκρισή της, ενημερώνει
σχετικά τους ενδιαφερομένους.

Στο ερώτημα αν και πώς μπορεί κάποιος να ζητήσει τη διαγραφή πληροφοριών που
τον αφορούν και μειώνουν την πιστοληπτική του φερεγγυότητα, μια πρώτη και
γενική απάντηση είναι ότι κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να ενημερωθεί για τα
στοιχεία που υπάρχουν γι’ αυτόν στο Αρχείο Δεδομένων Οικονομικής Συμπεριφοράς
και να κινήσει τις διαδικασίες διαγραφής τους, ώστε να αρθούν οι περιορισμοί
στις συναλλαγές του με χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Ανάλογη με τα δεδομένα που είναι καταγεγραμμένα (ακάλυπτη επιταγή, καταγγελία
σύμβασης καταναλωτικού δανείου, κατασχέσεις, πτωχεύσεις κ.ά.), είναι και η
διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί ώστε, εφόσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις, να
προχωρήσει η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στη διαγραφή τους. Σε όλες τις περιπτώσεις οι
ενδιαφερόμενοι καλούνται να προσκομίσουν δικαιολογητικά που να αποδεικνύουν
ότι πλέον δεν υφίστανται οι υποχρεώσεις τους, που έχουν αποτελέσει την αιτία
εγγραφής τους στο Αρχείο Δεδομένων Οικονομικής Συμπεριφοράς. Κατ΄ εξαίρεση,
δεδομένα που έχουν καταχωρηθεί στο αρχείο έως την 1/5/1993 διαγράφονται μετά
τη συμπλήρωση δεκαετίας, ακόμη και αν δεν προσκομιστούν αποδείξεις εξόφλησης.

Οι πλέον συνήθεις περιπτώσεις εγγραφής στη «μαύρη λίστα» είναι απλήρωτες
συναλλαγματικές και καταγγελίες συμβάσεων καταναλωτικών και προσωπικών
δανείων.

Απλήρωτες συναλλαγματικές

Άρση του δεδομένου της απλήρωτης συναλλαγματικής πραγματοποιείται σε δύο
περιπτώσεις: Στην πρώτη περίπτωση, με την ένδειξη «εξοφλήθηκε» ή
«τακτοποιήθηκε», εφόσον υπάρχει τεκμηριωμένη πληροφορία για την εκ των υστέρων
πληρωμή της συναλλαγματικής.

Στη δεύτερη περίπτωση, με την ένδειξη «κηρύχθηκε ανίσχυρη» ή «ακυρώθηκε», όταν
έχει εκδοθεί οριστική δικαστική απόφαση κήρυξής της ανίσχυρης, για οποιαδήποτε
αιτία, ή με την οποία βεβαιώνεται ότι το υποκείμενο δεν ανέλαβε εγκύρως
υποχρέωση εξ αυτής αντίστοιχα και κατά των οριστικών αυτών αποφάσεων έχει
ενδεχομένως ασκηθεί ένδικο μέσο.

Για την πρώτη περίπτωση απαιτείται γνωστοποίηση της εξόφλησης ή τακτοποίησης
από τράπεζα, έπειτα από αίτηση ενδιαφερομένου προς αυτή ή υποβολή αίτησης από
τον αποδέκτη της συναλλαγματικής απευθείας στην Τειρεσίας Α.Ε., συνοδευόμενη
από το σώμα της συναλλαγματικής και φωτοτυπία των δύο όψεων.

Στις περιπτώσεις που δεν συνοδεύονται τα δικαιολογητικά από το φωτοτυπημένο
σώμα της συναλλαγματικής, γίνονται δεκτές οι αιτήσεις μόνον εφόσον από τα
προσκομιζόμενα λοιπά έγγραφα προκύπτει ότι πράγματι οι συναλλαγματικές έχουν
εξοφληθεί.

Στη δεύτερη περίπτωση απαιτείται να προσκομισθεί στην Τειρεσίας Α.Ε. από τον
ενδιαφερόμενο ή μέσω τράπεζας επικυρωμένο αντίγραφο της σχετικής δικαστικής
απόφασης.

Με την ολοκλήρωση των διαδικασιών μπορεί να πραγματοποιηθεί η διαγραφή του
δεδομένου της απλήρωτης συναλλαγματικής.

Σε περίπτωση αναγγελίας από λάθος της τράπεζας, απαιτείται πρόταση προς την
Τειρεσίας Α.Ε. υποκαταστήματος τράπεζας, εγκεκριμένη από την αρμόδια Κεντρική
Υπηρεσία της, με την οποία να πιστοποιούνται τα παραπάνω.

Καταγγελίες συμβάσεων δανείων

Και σε αυτήν την περίπτωση, η άρση δεδομένου μπορεί να πραγματοποιηθεί για δυο
λόγους:

Ο πρώτος είναι η συμπλήρωση δεδομένου που πραγματοποιείται με την ένδειξη
«εξοφλήθηκε», όταν εξοφλείται το οφειλόμενο υπόλοιπο για το οποίο έγινε και η
καταγγελία της σύμβασης.

Στη δεύτερη περίπτωση απαιτείται πρόταση προς την Τειρεσίας Α.Ε. της τράπεζας
που ανήγγειλε την καταγγελία, η οποία υποβάλλεται έπειτα από αίτηση του
ενδιαφερομένου.

Η διαγραφή δεδομένου πραγματοποιείται με πρόταση της τράπεζας που ανήγγειλε
την καταγγελία, εγκεκριμένη από την αρμόδια κεντρική υπηρεσία της, στην
περίπτωση αναγγελίας από λάθος της. Μάλιστα, όταν έχει εξοφληθεί το οφειλόμενο
υπόλοιπο για το οποίο έγινε η καταγγελία της σύμβασης του δανείου, διαγράφεται
και το όνομα του εγγυητή.