Νέο μοντέλο χρόνου εργασίας

Το δρόμο της Βουλής – έπειτα από ένα τετράμηνο διαλόγου – παίρνει το πακέτο
Γιαννίτση για τα εργασιακά (ελαστικό ωράριο εργασίας, αλλαγή στις ομαδικές
απολύσεις κ.ά.), παρά τις αντιδράσεις των εργατικών συνδικάτων, των εργοδοτών
αλλά και στελεχών του ΠΑΣΟΚ.

Τα νέα μέτρα, που στοχεύουν στην αύξηση της απασχόλησης, αναμένεται να
δημιουργήσουν ένα νέο τοπίο στην αγορά εργασίας. Το σχετικό νομοσχέδιο (το
οποίο παρουσίασε χθες η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών
Ασφαλίσεων) πρόκειται να κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στη Βουλή. Σημειώνεται,
ότι με εξαίρεση τις ομαδικές απολύσεις δεν υπάρχουν αλλαγές στο σχέδιο νόμου
σε σχέση με τις προτάσεις που είχε καταθέσει αρχικά στους κοινωνικούς εταίρους
το υπουργείο Εργασίας.

Τα 7 βασικά σημεία του νομοσχεδίου για τα εργασιακά έχουν ως εξής:

* Καθιερώνεται το 38ωρο εργασίας στις περιπτώσεις διευθέτησης 3 ωρών
εβδομαδιαίως με διατήρηση των απολαβών των εργαζομένων. Οι επιχειρήσεις που
επιθυμούν να προχωρήσουν σε διευθέτηση 3 ωρών εβδομαδιαίως, δίνουν ως
αντιστάθμισμα στους εργαζόμενους 38 ώρες εργασίας την εβδομάδα, πηγαίνουν σε
38ωρο. Η διευθέτηση για να εφαρμοστεί απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη των
εργαζομένων. Η διευθέτηση θα υπολογίζεται σε ετήσια βάση, και θα εφαρμόζεται
στο πλαίσιο 43 ωρών την εβδομάδα. Με το μέτρο αυτό μειώνεται ο ανώτατος
συνολικός χρόνος απασχόλησης των μισθωτών κατά 460 ώρες το έτος και
δημιουργούνται συνθήκες αυξημένων προσλήψεων, κατά το υπουργείο Εργασίας.
Επίσης, προβλέπεται η κατάργηση του διευθυντικού δικαιώματος για την
υπερεργασία και η υφιστάμενη υποχρέωση των μισθωτών για 5 ώρες υπερεργασία την
εβδομάδα. Έτσι, μειώνεται ο χρόνος μέγιστης απασχόλησης του εργαζόμενου κατά 5
ώρες την εβδομάδα ή 230 ώρες το έτος. Επίσης, αυξάνεται το κόστος κάθε νόμιμης
υπερωρίας από 0,25% που ισχύει σήμερα στο 0,50% και αυξάνεται το κόστος της
παράνομης υπερωρίας από 100% σε 150%.

* Προσαυξάνεται κατά 7,5% η αμοιβή όσων προσλαμβάνονται για μέσο
ημερήσιο χρόνο από 4 ώρες και κάτω. Ειδικές κατηγορίες μακροχρόνια ανέργων,
που αναλαμβάνουν εργασία με μερική απασχόληση για πρώτη φορά, δικαιούνται να
λαμβάνουν επίδομα ισοδύναμο με το 1/3 του επιδόματος ανεργίας για ένα έτος.
Επίσης, δεν επιτρέπεται η διακεκομμένη απασχόληση μερικώς απασχολουμένων μια
φορά την ημέρα με προσαύξηση αμοιβής 20%.

* Καθιερώνεται ανώτατο όριο (4 άτομα) ομαδικής απόλυσης για όλες τις
κατηγορίες επιχειρήσεων από 20 άτομα μέχρι 200 άτομα. Πάνω από τα 200 άτομα
ισχύει το ποσοστό του 2% (εδώ υπάρχει μια μικρή αλλαγή σε σύγκριση με την
αρχική πρόταση του υπουργείου Εργασίας, η οποία προέβλεπε ότι επιχειρήσεις με
μέγεθος 50 έως 249 εργαζόμενους εξισώνονται στις απολύσεις με αυτές που
απασχολούν μέχρι 49 άτομα).

* Οι εργοδοτικές εισφορές στο ΙΚΑ μειώνονται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες
(από 13,3% σε 11,3%) για μισθωτούς με πλήρη μηνιαία απασχόληση ή 25
ημερομίσθια το μήνα και με τακτικές αποδοχές μέχρι 200.000 δρχ. το μήνα. Το
κόστος (25 δισ. δρχ. ετησίως) θα καταβληθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό.

* Θα γίνει αναγνώριση χρεών του Δημοσίου προς το ΙΚΑ, ύψους 1,3 τρισ.
δρχ. Τα αρμόδια υπουργεία επεξεργάζονται ρύθμιση για την αναγνώριση του χρέους
του Δημοσίου προς το ΙΚΑ από εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση.

* Θα εξασφαλιστεί μέσω του ΛΑΕΚ (Λογαριασμός Αλληλεγγύης για την
Ανεργία) στους ανέργους ηλικίας 60 ετών ή για γυναίκες 55 ετών η συνέχιση της
ασφάλισής τους ώστε να συμπληρώσουν τον ελάχιστο αριθμό ημερών ασφάλισης και
να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Πρόκειται για τη γνωστή συμφωνία ΓΣΕΕ
– εργοδοτικών οργανώσεων.

* Μειώνεται ο χρόνος ηλικίας από 58 σε 55 για τη σύνταξη με 35ετία των
εργαζομένων στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Η ρύθμιση θα καλυφθεί μέσω
των πόρων του ΛΑΕΚ (Λογαριασμός Αλληλεγγύης για την Ανεργία).

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στο νομοσχέδιο για τα εργασιακά θα
περιλαμβάνεται ρύθμιση με την οποία θα αυξάνεται κατά μία εβδομάδα η άδεια
μητρότητας στις 17 εβδομάδες, και θα επικυρώνεται έτσι σχετικό άρθρο της
Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας 2000-2001 (ιδιωτικός τομέας).

«Τα συγκεκριμένα μέτρα και η δραστική μείωση του χρόνου υπερεργασίας –
παρατηρεί ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Τ. Γιαννίτσης –
μπορούν να δημιουργήσουν σε μια προοπτική 2-3 ετών ακόμη και μέχρι 100.000
θέσεις εργασίας. Κατά τον κ. Γιαννίτση το 38ωρο εργασίας μειώνει τον μέγιστο
χρόνο απασχόλησης όπως και η κατάργηση της υπερεργασίας αντίστοιχα κατά 430 ή
230 ώρες απασχόλησης τον χρόνο έναντι 46 ωρών στο 39ωρο.

Στο μεταξύ η ΓΣΕΕ έδωσε χθες στη δημοσιότητα δικό της σχέδιο νόμου για τη
μείωση του χρόνου εργασίας και καλεί τους βουλευτές να το υποστηρίξουν. Η ΓΣΕΕ
θεωρεί ότι το 35ωρο χωρίς μείωση των αποδοχών είναι αποτελεσματικό διαρθρωτικό
μέτρο για την αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας. Ο πρόεδρος
της ΓΣΕΕ κ. Χρ. Πολυζωγόπουλος, σχολιάζοντας το πακέτο Γιαννίτση για τα
εργασιακά, παρατηρεί ότι η ρύθμιση για την 35ετία στα βαρέα-ανθυγιεινά
επαγγέλματα δείχνει ότι οι αγώνες των εργαζομένων φέρνουν αποτελέσματα. Βέβαια
– προσθέτει ο κ. Χρ. Πολυζωγόπουλος – εξακολουθούν να υπάρχουν ρυθμίσεις στις
οποίες ουδέποτε η εργατική πλευρά θα προσχωρήσει αλλά θα εξακολουθήσει τον
αγώνα της για την υιοθέτηση των προτάσεών της. Η ΓΣΕΕ θα πρέπει να σημειωθεί
ότι θα οργανώσει 24ωρη πανεργατική απεργία την πρώτη ημέρα συζήτησης του
νομοσχεδίου για τα εργασιακά στη Βουλή.

Τι αλλάζει στον χρόνο εργασίας

* Κατάργηση του σημερινού διευθυντικού δικαιώματος της επιχείρησης να
υποχρεώνει τον εργαζόμενο μέχρι 5 ώρες υπερεργασία την εβδομάδα (230 ώρες τον
χρόνο).

* Αύξηση της αμοιβής (και συνεπώς του κόστους) της υπερωριακής
εργασίας, η οποία παραμένει στις 3 ώρες την εβδομάδα.

* Συναινετικό μοντέλο για μείωση του χρόνου απασχόλησης με ευέλικτη
αξιοποίηση του χρόνου εργασίας.

* Επιχειρήσεις που επιθυμούν ευελιξία στην απασχόληση προσωπικού
μπορούν να συμφωνήσουν με τους εργαζόμενους για ευέλικτη κατανομή 138 ωρών τον
χρόνο (3 ώρες την εβδομάδα κατά μέσο όρο).

* Οι επιχειρήσεις επιστρέφουν τις ώρες αυτές στους εργαζόμενους με
μορφή μειωμένου ωραρίου ή αυξημένης άδειας στη διάρκεια του έτους. Ως
αντάλλαγμα, επιπλέον, μειώνουν τον ετήσιο συνολικό χρόνο εργασίας κατά 92 ώρες
(το 40ωρο γίνεται 38 ώρες την εβδομάδα κατά μέσο όρο). Δηλαδή ο εργαζόμενος
για κάθε 1 ώρα διευθέτηση, θα εργαστεί λιγότερο κατά 1,67 ώρα.

* Οι αμοιβές των εργαζομένων με 38ωρο δεν μειώνονται.

* Το νέο αυτό μοντέλο προϋποθέτει συναίνεση εργαζομένων.

* Στο τέλος ενός έτους η επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να επανέλθει στο
προηγούμενο καθεστώς.

* Ο ανώτατος χρόνος εργασίας μειώνεται όχι μόνο σε ετήσια βάση αλλά και
σε εβδομαδιαία και σε ημερήσια. Το ανώτατο ημερήσιο ή εβδομαδιαίο όριο
αποκλείεται να ξεπερνά τα σημερινά ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα.

Δεν έχουν να χάσουν τίποτε οι «παλαιοί» ασφαλισμένοι

Δεν υπάρχει λόγος να ανησυχούν οι ασφαλισμένοι που έχουν θεμελιώσει ή θα
θεμελιώσουν το νέο έτος δικαίωμα συνταξιοδότησης. Αυτό επανέλαβαν χτες ο
υπουργός Εργασίας – Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Τ. Γιαννίτσης και ο υφυπουργός κ.
Ν. Φαρμάκης, με αφορμή την έντονη ανησυχία που επικρατεί στους εργαζόμενους εν
όψει των αλλαγών στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Είπε χαρακτηριστικά ο κ.
Γιαννίτσης: Όποιοι πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και θα έχουν
συμπληρώσει και θεμελιώσει δικαιώματα μέχρις ότου ψηφιστούν οι όποιες
ρυθμίσεις που θα κάνουμε, δεν έχουν να φοβηθούν, δεν έχουν να χάσουν τίποτε. Ο
κυβερνηνητικος σχεδιασμός προβλέπει την παράδοση της μελέτης της ξένης
εταιρείας προς τα τέλη Ιανουαρίου 2001, θα ακολουθήσει διάλογος με τους
κοινωνικούς φορείς και θα παρουσιαστούν οι κυβερνητικές προτάσεις για το
ασφαλιστικό. Ως γνωστόν, το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αύξηση των
αποχωρήσεων για σύνταξη, αφού οι ασφαλισμένοι φοβούνται ότι οι αλλαγές που θα
γίνουν με το νέο έτος θα έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στο ασφαλιστικό τους
καθεστώς. Μάλιστα εκφράζονται φόβοι από την ΑΔΕΔΥ οτι η μεγάλη έξοδος των
δημοσίων υπαλλήλων στη σύνταξη θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στα αποθεματικά του
Ταμείου Πρόνοιας, το οποίο καταβάλλει την εφάπαξ αποζημίωση.