Μέσο πληθωρισμό 3,2% το 2001 βλέπει η Αlpha Βank

Η άνοδος του πληθωρισμού τον Οκτώβριο φέρνει γκρίνια και προκαλεί διάσταση
απόψεων μεταξύ του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, της Τραπέζης της Ελλάδος,
αλλά και Ιδρυμάτων Οικονομικών Μελετών.

Ήδη, μετά τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Παπαδήμο, που βλέπει τον
πληθωρισμό το 2001 υψηλότερα από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και
Οικονομικών κ. Γιάννο Παπαντωνίου, και το Τμήμα Οικονομικών Μελετών της
Τράπεζας Πίστεως συντάσσεται με την εκτίμηση αυτή. Στο εβδομαδιαίο Δελτίο
Οικονομικών Εξελίξεων της Τράπεζας προβλέπεται ότι ο πληθωρισμός, σε μέσα
επίπεδα, το 2001 θα κυμανθεί στο 3,2% και όχι στα επίπεδα του 2,3%, που
προβλέπει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι αν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος,
η οποία προβλέπει νέα αύξηση του πληθωρισμού τον Νοέμβριο κοντά στο 4,1%, αλλά
και των μελετών των τραπεζών, ο πληθωρισμός σε μέσα επίπεδα το 2001 θα
παραμείνει στα επίπεδα του 3% ή και πάνω από αυτά. Δηλαδή, ύστερα από ένα έτος
θα βρίσκεται στα ίδια επίπεδα στα οποία προβλέπεται να διαμορφωθεί φέτος.
Αυτό, όμως, θα αποτελέσει σοβαρό πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών
προϊόντων, θα αυξήσει το κόστος των επιχειρήσεων, διατηρώντας τις
πληθωριστικές πιέσεις, ενώ μπορεί να απορρυθμίσει κρίσιμες πλευρές της
οικονομικής πολιτικής (εισοδηματική πολιτική – επιτόκια). Αυτός, άλλωστε,
είναι και ο λόγος για τον οποίο τόσο η κυβέρνηση όσο και η Τράπεζα της
Ελλάδος, ανεξάρτητα από τις διαφορές στις εκτιμήσεις τους, απευθύνουν
αλλεπάλληλες εκκλήσεις στους εργαζομένους και τους επιχειρηματίες να είναι
συγκρατημένοι ­ οι πρώτοι στις μισθολογικές τους διεκδικήσεις, οι δεύτεροι
στις ανατιμήσεις ­ αφού φοβούνται ότι όχι μόνο δεν πέρασαν τα δύσκολα για τον
πληθωρισμό, αλλά ξεκινούν τώρα. Εξάλλου μαζί με όλα αυτά εξακολουθούν να
υπάρχουν δύο ακόμη αβεβαιότητες στο μέτωπο του πληθωρισμού. Αυτές σχετίζονται
με την εξέλιξη της τιμής του δολαρίου καθώς και της διεθνούς τιμής του
πετρελαίου, που παραμένει αβέβαιο αν και πότε θα επανέλθουν σε τροχιά πτώσης.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας δεν κρύβουν την ανησυχία τους για την
απρόσμενη εξέλιξη του πληθωρισμού και για τις επιπτώσεις που αυτή μπορεί να
προκαλέσει στην οικονομική πολιτική. Εξακολουθούν όμως να πιστεύουν ότι «έως
εδώ ήταν η ανοδική του κούρσα του τιμάριθμου» και προβλέπουν ότι τους
επόμενους μήνες θα επανέλθει σταδιακά σε πτωτική τροχιά. Αυτό άλλωστε
προέβλεψε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου
στις δηλώσεις του την Τετάρτη, όπου είπε ότι το 2001 ο πληθωρισμός σε μέσα
επίπεδα θα περιορισθεί στα επίπεδα του 2,3% (φέτος αναμένεται να κυμανθεί γύρω
στο 3%). Όσο για την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων μέσα στην ΟΝΕ,
στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας τονίζουν ότι από τη στιγμή που ο υψηλός
πληθωρισμός οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες (πετρέλαιο – δολάριο), οι οποίοι
διατηρούν υψηλά και τον πληθωρισμό στις χώρες-μέλη της ΟΝΕ, «δεν υπάρχει
πρόβλημα».

Οι επιχειρήσεις

Τι θα γίνει όμως αν διατηρηθούν για αρκετό διάστημα ακόμη οι υψηλές τιμές του
πετρελαίου μέχρι την άνοιξη του 2001, όπως εκτιμούν οι διεθνείς οργανισμοί;
Στην περίπτωση αυτή θεωρείται δεδομένο ότι αρκετές επιχειρήσεις θα αναγκασθούν
να προχωρήσουν σε αυξήσεις των τιμών τους για να καλύψουν το επιπλέον κόστος.
Ήδη, έχουν παρατηρηθεί αυξήσεις τιμών σε ορισμένα προϊόντα και υπηρεσίες λόγω
του υψηλού κόστους που για αρκετό χρονικό διάστημα έχουν οι επιχειρήσεις και
δεν αποκλείεται οι ανατιμήσεις να επεκταθούν και σ’ άλλα προϊόντα και
υπηρεσίες. Άλλωστε, το πρώτο ανησυχητικό μήνυμα έστειλαν τα στοιχεία για την
πορεία του δείκτη τιμών χονδρικής τον Σεπτέμβριο.

Ο δείκτης αυτός, για πρώτη φορά ύστερα από πολλούς μήνες, τον Σεπτέμβριο
αυξήθηκε κατά 2,3% έναντι 1% τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι με αποτέλεσμα σε
ετήσια βάση ο τιμάριθμος χονδρικής να τρέχει με 9,2% από 2,3% το 1999.
Πρόκειται για μια ξεκάθαρη ένδειξη ότι κάθε άλλο παρά ομαλή είναι η εξέλιξη
των τιμών στις πωλήσεις χονδρικής, οι οποίες συνήθως αποτελούν προάγγελο των
αυξήσεων των λιανικών τιμών των προϊόντων στην αγορά.

Η Τράπεζα Ελλάδος

Άλλωστε και ο ίδιος ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Λουκάς Παπαδήμος,
φέρεται να ανησυχεί για την πορεία του πληθωρισμού. Δεν είναι τυχαίο ότι στις
δηλώσεις του την Τετάρτη δεν έκρυψε τον προβληματισμό του για την πορεία του
δομικού πληθωρισμού (περιλαμβάνει όλες τις τιμές υπηρεσιών και προϊόντων πλην
των καυσίμων και των οπωροκηπευτικών). Βεβαίως, είναι φανερό ότι και ο κ.
Παπαδήμος προβλέπει ότι θα αποκλιμακωθεί ο πληθωρισμός σταδιακά τους επόμενους
μήνες και ότι δεν πρόκειται να διατηρηθεί για πολύ καιρό ακόμη στα σημερινά
επίπεδα. Όμως, προβλέπει ότι αυτό θα γίνει με ρυθμούς σαφώς χαμηλότερους από
τους αναμενόμενους με αποτέλεσμα το 2001 ο πληθωρισμός να διατηρηθεί σε
υψηλότερα επίπεδα από το 2,3% που είναι ο επίσημος κυβερνητικός στόχος. Τις
προβλέψεις αυτές ο κ. Παπαδήμος τις στηρίζει στην εξέλιξη του δομικού
πληθωρισμού, ο οποίος τον Οκτώβριο εκτινάχθηκε στο 2,7% από τα επίπεδα του 2%
τον Σεπτέμβριο αντανακλώντας τις ανατιμητικές τάσεις που έχουν αρχίσει να
εμφανίζονται σε προϊόντα και υπηρεσίες στην αγορά. Και όπως όλα δείχνουν, αν
οι τάσεις αυτές συνεχισθούν, είναι σίγουρο ότι θα προκαλέσουν σοβαρό πλήγμα
στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων στην ενιαία αγορά της ΟΝΕ με
κίνδυνο να πυροδοτηθεί μια νέα αύξηση του πληθωρισμού.

Είναι φανερό ότι όλες οι πλευρές συμφωνούν ότι ο πληθωρισμός θα επανέλθει σε
τροχιά πτώσης τους επόμενους μήνες. Το ζήτημα είναι πόσο. Και αυτό, όπως
προκύπτει από τα στοιχεία, θα εξαρτηθεί αφενός από την πορεία των τιμών των
καυσίμων και την εξέλιξη της ισοτιμίας του δολαρίου ­ που εξακολουθούν να
προκαλούν αβεβαιότητες παρά τις προβλέψεις για αποκλιμάκωσή τους ­ και
αφετέρου από τις αποφάσεις των επιχειρηματιών σχετικά με τις αυξήσεις των
τιμών των προϊόντων τους.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι το δολάριο και το πετρέλαιο τους
επόμενους μήνες «θα πάρουν την κάτω βόλτα» και ότι αυτό θα βοηθήσει τους
επιχειρηματίες να δείξουν αυτοσυγκράτηση και να μην προχωρήσουν σε
ανατιμήσεις. Αν συμβεί αυτό, η πρόβλεψη που κάνουν είναι ότι σε ετήσια βάση ο
πληθωρισμός τον Δεκέμβριο θα κλείσει κοντά στο 3,7-3,8%, ποσοστό χαμηλότερο
από το σημερινό. Αυτό σημαίνει ότι σε μέσα επίπεδα ο πληθωρισμός θα
διαμορφωθεί το 2000 σε επίπεδα κοντά στο 3,1%, γεγονός που αφήνει ελπίδες για
την πτώση του κοντά στα επίπεδα του 2,5% το 2001, αν δεν υπάρξουν άλλες
εκπλήξεις.

Το κόστος εργασίας

Το σενάριο αυτό ευνοεί το οικονομικό επιτελείο, αφού με πληθωρισμό γύρω στο
2,5% το 2001 αποτρέπεται και το ενδεχόμενο να δοθούν μεγαλύτερες αυξήσεις
μισθών για την κάλυψη των υπερβάσεων στον τιμάριθμο. Έτσι, αφενός
περιορίζονται στα προβλεπόμενα επίπεδα οι δαπάνες του προϋπολογισμού και
αφετέρου συγκρατείται το κόστος εργασίας στα επίπεδα του 2%, που, όπως λένε
στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση του
επιπέδου ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων αλλά και μέσο για να
αντισταθμισθεί η αύξηση της ζήτησης που θα υπάρξει στην αγορά το 2001 και η
οποία θα προέλθει από την πτώση των επιτοκίων.