Η οριακή εκλογή δώρο για επιχειρήσεις και αγορές

Από την Γουόλ Στριτ μέχρι και την επιχειρηματική κοινότητα των Ηνωμένων
Πολιτειών παρατηρήθηκε, την περασμένη Τρίτη, μια αντίδραση ανακούφισης για το
γεγονός ότι ­ όποιος και να είναι ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου ­ κανένα από
τα δύο μεγάλα κόμματα δεν κατάφερε να κερδίσει την ισχύ και την πλειοψηφία στο
Κογκρέσο, που είναι απαραίτητη για να προωθηθούν ριζικά μέτρα μεταρρυθμιστικής
οικονομικής πολιτικής, που θα έχουν ως γνώμονα την ιδεολογία του νικητή των
εκλογών.

«Στην πραγματικότητα, αυτό που θα έχουμε, είναι μια κυβέρνηση συνασπισμού»,
λέει ο Τόμας Ντόναχιου, πρόεδρος του αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου,
κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας του που έγινε την περασμένη Τετάρτη στην
Ουάσιγκτον, όταν δεν ήταν ακόμη γνωστός ο νέος πρόεδρος των Ηνωμένων
Πολιτειών. «Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία, είναι ότι θα απαιτηθεί
συναίνεση και συνεργασία, προκειμένου να εφαρμοστεί οτιδήποτε ­ και αυτό
σίγουρα είναι κάτι που το προτιμάμε». Ανάλογη άποψη εξέφρασε και ο Τζέρι
Τζασινόφσκι, πρόεδρος της Ένωσης Βιοτεχνών των Ηνωμένων Πολιτειών. «Πρόκειται
για μια εποχή που θα απαιτήσει συνεργασία και συναίνεση. Μεγάλες περικοπές
φόρων, μεγάλες αυξήσεις δαπανών και ριζικές μεταρρυθμίσεις του συστήματος
κοινωνικής ασφάλειας και υγείας δεν πρόκειται να γίνουν».

Στην χρηματιστηριακή αγορά της Νέας Υόρκης οι αναλυτές σημειώνουν ότι η πτώση
της περασμένης Τετάρτης αντανακλά τις ανησυχίες των επενδυτών για την
κερδοφορία των επιχειρήσεων και όχι για την πολιτική. Με τις χρηματοπιστωτικές
αγορές να βρίσκονται στο μέσον μιας πτώσης, διάρκειας ενός έτους, ενώ κανείς
δεν γνωρίζει πόσο θα επιβραδυνθούν τον επόμενο χρόνο οι ρυθμοί ανάπτυξης της
αμερικανικής οικονομίας, η αίσθηση που υπάρχει είναι ότι τώρα δεν είναι η
εποχή για οικονομικούς πειραματισμούς της Ουάσιγκτον από οποιοδήποτε κόμμα.

«Η αγορά αγαπά τη σταθερότητα και με αυτό που συνέβη στις εκλογές, σίγουρα δεν
θα υπάρξουν εκπλήξεις», λέει ο Ρόμπερτ Μπίσελ, ο οποίος διαχειρίζεται περίπου
ογδόντα δισεκατομμύρια δολάρια στον επενδυτικό οίκο Γουέλς Κάπιταλ Μάνατζμεντ.
«Τελικά, δεν παίζει αν θα είναι ο Μπους ή ο Γκορ… Θα έχουμε ουσιαστικά ένα
λιοντάρι χωρίς δόντια». Ανάλογη άποψη εκφράζει και ο Τσαρλς Γκιστ, συγγραφέας
ενός βιβλίου για την ιστορία της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς. «Στη
Γουόλ Στριτ δεν αρέσουν οι ακραίες καταστάσεις. Προτιμά τις ενδιάμεσες».

Ήθελαν καθαρή νίκη Μπους

Οι αμερικανικές εκλογές άφησαν πολλούς ανικανοποίητους. Ωστόσο, η επιχειρηματική κοινότητα των Ηνωμένων Πολιτειών φαίνεται ευχαριστημένη με το οριακό αποτέλεσμα των εκλογών (στιγμιότυπο από την τηλεοπτική αναμέτρηση του Ρεπουμπλικανού Τζορτζ Μπους Τζούνιορ (αριστερά) με τον Δημοκρατικό Αλ Γκορ

Πολλοί από την αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα θα επιθυμούσαν μια
ξεκάθαρη και με μεγάλη διαφορά νίκη του ρεπουμπλικανού Τζορτζ Μπους Τζούνιορ,
που θα του έδινε τη δυνατότητα μαζί με το Κογκρέσο να χαλαρώσει τους αυστηρούς
περιβαλλοντικούς κανόνες, να ιδιωτικοποιήσει το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης,
να περικόψει τη φορολογία και να ανοίξει νέες αγορές για το εμπόριο και τις
επενδύσεις. Ωστόσο, σε σχέση με άλλες εναλλακτικές ­ τέσσερα ακόμη χρόνια
σκληρών αντιπαραθέσεων στο Κογκρέσο για τις περικοπές φόρων και για τα
εμπορικά θέματα ή μια κυβέρνηση Γκορ η οποία θα ήταν δέσμια των συνδικάτων των
εργαζομένων και θα εφάρμοζε υπερβολικά αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες ­
δύο χρόνια ηρεμίας και σταθερότητας φαίνονται σαν μια ελκυστική δεύτερη
επιλογή για πολλές επιχειρήσεις.

«Αυτό που έχουμε, είναι μια νίκη χωρίς… ξεκάθαρο νικητή», λέει ο Νιλ Σος,
επικεφαλής οικονομολόγος του επενδυτικού οίκου Κρεντί Σουίς Φερστ Μπόστον.
«Εγώ το ερμηνεύω ως θετικό αποτέλεσμα για την οικονομία».

Οι ενώσεις των εργοδοτών παραδέχθηκαν, την περασμένη Τετάρτη, ότι χωρίς
μεγάλες πλειοψηφίες στο Κογκρέσο, είναι απίθανο να υπάρξουν δυναμικές κινήσεις
προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης του εμπορίου τα επόμενα δύο χρόνια, είτε
μέσω της εκκίνησης ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων για το παγκόσμιο εμπόριο
είτε μέσω της διεύρυνσης τους Βόρειας Αμερικανικής Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου
στην υπόλοιπη Κεντρική και Νότια Αμερική. Και αυτό, διότι έχει σημειωθεί
ελάχιστη πρόοδος στην ικανοποίηση των αιτημάτων των εργατικών συνδικάτων, που
αφορούν την επιβολή αυστηρότερων εργατικών και περιβαλλοντικών όρων στη
σύνταξη και υπογραφή οποιασδήποτε νέας συνθήκης.

«Κατά πάσα πιθανότητα, βρισκόμαστε σε μία περίοδο που οι Ηνωμένες Πολιτείες θα
χάσουν τον ηγετικό τους ρόλο στο ελεύθερο εμπόριο», υποστηρίζει ένας
απογοητευμένος υποστηρικτής της απελευθέρωσης του εμπορίου. «Όποιος και να
είναι ο νέος πρόεδρος, χρειάζεται να εργαστεί σκληρά, για να βρει τη χρυσή
τομή μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών», αυτών που υποστηρίζουν τον
προστατευτισμό και αυτών που υποστηρίζουν την απελευθέρωση του παγκόσμιου
εμπορίου.

Η επιβράδυνση

Άλλοι υποστηρίζουν ότι είναι η αμερικανική οικονομία που επιβραδύνεται, και
όχι η απελευθέρωση του εμπορίου, που θα θέσει την ατζέντα συζήτησης της
οικονομικής πολιτικής στον νέο πρόεδρο και το Κογκρέσο. Σε μία πρόσφατη ομιλία
του στην Ουάσιγκτον, ο Λόρενς Κάντλοου, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης
Ρέιγκαν και οικονομολόγος του επενδυτικού οίκου Αν Εν Τζί Μπάρινγκς, μίλησε
για την συνεχώς αυξανόμενη δυσκολία των επιχειρήσεων να εξασφαλίσουν τα
αναγκαία κεφάλαια, για να προχωρήσουν σε επενδύσεις και να αναπτυχθούν.

Ο Κάντλοου και άλλοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κερδοφορία των επιχειρήσεων
θα αυξηθεί φέτος με πολύ χαμηλότερους ρυθμούς σε σχέση με πέρυσι. Την ίδια
στιγμή οι τράπεζες μειώνουν τις χορηγήσεις, οι εκδόσεις νέων μετοχών και
ομολογιακών δανείων έχουν μειωθεί και οι επενδύσεις που πραγματοποίησαν οι
επιχειρηματίες του κλάδου venture capital αρχικά δεν φαίνονται να αποδίδουν τα
αναμενόμενα. Όλα αυτά, λέει ο ίδιος, συνθέτουν ένα σκηνικό συρρίκνωσης της
ρευστότητας, που απειλεί να μειώσει τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης.

Σ’ αυτό το περιβάλλον, ο Κάντλοου και οι αναλυτές προβλέπουν ότι ο νέος
πρόεδρος και η νέα σύνθεση του Κογκρέσου μπορούν να προχωρήσουν στην εφαρμογή
μιας σειράς μέτρων, που θα προστατεύσουν την οικονομία από μία επικίνδυνη
ύφεση, μέσω την ενθάρρυνσης της κατανάλωσης και των επιχειρηματικών
επενδύσεων. Αυτό το πακέτο μέτρων μπορεί να περιλαμβάνει την άμεση περικοπή
φόρων για τη μεσαία εισοδηματική τάξη και την αύξηση των αποσβέσεων των
επιχειρηματικών επενδύσεων σε νέα εργοστάσια και εξοπλισμό.

«Τα τελευταία επτά χρόνια πιστέψαμε ότι η αμερικανική οικονομία λειτουργούσε
τόσο καλά, που δεν έπαιζε ρόλο η φύση της οικονομικής πολιτικής που
ακολουθούσε η κυβέρνηση», λέει ο Ρόμπερτ Χόρματς, αντιπρόεδρος της Γκόλντμαν
Σαξ Ιντερνάσιοναλ και πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Κάρτερ. «Η οικονομία
φαινόταν ότι είχε αυτόματο πιλότο. Τώρα βρισκόμαστε σε ένα σημείο, που δεν
μπορούμε να βασιζόμαστε στον αυτόματο πιλότο. Ο πρόεδρος και το Κογκρέσο
πρέπει να αναλάβουν ξανά ενεργό ρόλο».