Η κρίση χτυπά και τις αναδοχές

«Συμβαίνει και εις Παρισίους». Έτσι απάντησε επικεφαλής μεγάλου
χρηματοοικονομικού οργανισμού, ο οποίος είναι και ανάδοχος σε πολλές και
μεγάλες δημόσιες εγγραφές και αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου στην Ελλάδα.

Η κρίση, η οποία σχετίζεται περισσότερο με την πορεία των τιμών των μετοχών
μετά την εισαγωγή τους στο Χρηματιστήριο και με το βαθμό κάλυψης της έκδοσης,
παρατηρείται σήμερα και στο εξωτερικό. Ενδεικτικά, το ίδιο στέλεχος, ανέφερε
την περίπτωση της Deutsche Telecom, της οποίας η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου
δεν χαρακτηρίστηκε από επιτυχία. Μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου
ακολούθησε πτώση της τιμής της μετοχής που έφτασε και το 30%. Το ίδιο
συμβαίνει και τώρα με την περίπτωση της Deutsche Post, η οποία αποφάσισε να
επιμηκύνει την περίοδο των δημοσίων εγγραφών από τις 30 Οκτωβρίου έως τις 17
Νοεμβρίου, διότι διέβλεπε ότι δεν θα εκαλύπτετο η έκδοση.

Αποδόσεις και αναβολές

Στην Ελλάδα τα στοιχεία είναι ανάλογα. Σε μία περίπτωση η δημόσια εγγραφή
αναβλήθηκε, ενώ σε μία άλλη η εταιρεία «κατέβασε» τον λόγο τιμής προς κέρδη
(Ρ/Ε) ώστε να γίνει πιο «φθηνή» η τιμή εισαγωγής. Ταυτόχρονα, όλες οι νέες
μετοχές (δημόσιες εγγραφές για εισαγωγή εταιρειών) που εισήχθησαν τον Οκτώβριο
παρουσίασαν πτώση σε σχέση με την τιμή εισαγωγής. Αυτό προκύπτει -ενδεικτικά-
από στοιχεία για τις μετοχές των εταιρειών Forthnet, Cosmote, AS Company και
Βογιατζόγλου από την ημερομηνία εισαγωγής τους μέχρι τις 31 Οκτωβρίου. Η πτώση
των τιμών κυμάνθηκε μεταξύ 5%, 94% (Cosmote) και 32,64% (Βογιατζόγλου). Εάν
ληφθούν στοιχεία για τις αποδόσεις των νεοεισηγμένων μετοχών από την αρχή του
έτους μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου, τα πράγματα δεν είναι και πολύ διαφορετικά.
Συγκεκριμένα, 15 μετοχές παρουσίασαν πτώση, η οποία έφτασε μέχρι το 47,86%
(Ακρίτας) και άλλες 30 μετοχές αύξηση, η οποία έφτασε μέχρι 139,33% (Ικτίνος).
Κι όλα αυτά, όταν το 1999 η μέση απόδοση το πρώτο τριήμερο για 26 νέες
εισαγωγές ήταν 271,3%. Βέβαια, μετά τις 12 Νοεμβρίου 1999, όταν καταργήθηκε το
όριο του 99% στο πρώτο τριήμερο, η μέση απόδοση ήταν 167,23% για 25 μετοχές.
Στο σημείο, όμως, αυτό δεν θα πρέπει να υποβαθμιστεί το γεγονός ότι οι 25
εκδόσεις που ακολούθησαν την 12η Νοεμβρίου συνέπεσαν και με το αρνητικό κλίμα
στη Σοφοκλέους.

Ο βαθμός υπερκάλυψης

Όμως, η αρνητική συγκυρία στις αναδοχές (δημόσιες εγγραφές και αυξήσεις
μετοχικού κεφαλαίου) φαίνεται και από τη δυσκολία κάλυψης της έκδοσης. Τα
στοιχεία που έδωσαν στην «Οικονομία» ανάδοχοι για 41 δημόσιες εγγραφές το 1999
και για 34 το 2000 είναι αποκαλυπτικά:

* Το 1999 σε 41 δημόσιες εγγραφές αντλήθηκαν 660,9 δισ. δραχμές και
συγκεντρώθηκαν συνολικά 50,5 τρισ. δραχμές. Από αυτά, τα 8,4 τρισ. δραχμές
προήλθαν από θεσμικούς και τα υπόλοιπα 42,4 τρισ. δραχμές από ιδιώτες. Ο μέσος
βαθμός υπερκάλυψης ήταν 244 φορές.

* Το 2000 αντλήθηκαν 315,5 δισ. δραχμές από 34 δημόσιες εγγραφές και
συγκεντρώθηκαν συνολικά 25,9 τρισ. δραχμές. Από αυτά, τα 4,7 τρισ. δραχμές
προήλθαν από θεσμικούς και τα υπόλοιπα 21,2 τρισ. δραχμές από ιδιώτες. Ο μέσος
βαθμός υπερκάλυψης ήταν 162,37 φορές.

Σχολιάζοντας οι ανάδοχοι τα στοιχεία αυτά είπαν: «ο βαθμός υπερκάλυψης κατά
244 φορές το 1999 σημαίνει έλλειψη προσφοράς τίτλων, που η αγορά ζητούσε και
οδηγούσε σε υπερτίμηση των μετοχών, αφού ήταν πρόθυμη να πληρώσει. Από την
άλλη, και η εταιρεία κέρδιζε από την αυξημένη τιμή εισαγωγής. Τώρα, το 162,37
σημαίνει απροθυμία της αγοράς να πληρώσει τέτοιες τιμές και φοβάται, επίσης,
την μετέπειτα πορεία των μετοχών αυτών».

Το πρόβλημα

Το πρόβλημα εστιάζεται στο θέμα της αποτίμησης, το οποίο λύνεται σε μεγάλο
βαθμό από την καθιέρωση του Βιβλίου Προσφορών (bookbuilding) για όλες τις
αναδοχές. Το Βιβλίο Προσφορών είναι ένας μηχανισμός, όπου η τιμή της μετοχής
για εισαγωγή «βγαίνει σε δημοπρασία», με αποτέλεσμα να ενσωματώνονται σε αυτήν
οι τάσεις της προσφοράς και της ζήτησης. Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα το
Βιβλίο Προσφορών γίνονταν μόνο για εκδόσεις άνω των 25 δισ. δραχμών. Τώρα
γίνεται για όλες.

Οι ανάδοχοι αποφάσισαν να δώσουν έμφαση στην πληροφόρηση τόσο στους θεσμικούς
όσο και στο ευρύ επενδυτικό κοινό για κάθε εταιρεία που αναλαμβάνουν την
αναδοχή. Για όλες τις αναδοχές προσεγγίζονται οι θεσμικοί επενδυτές και ύστερα
από μελέτες, αναλύσεις, παρουσιάσεις και συζητήσεις, ζητούν από τους θεσμικούς
να τους υποδείξουν την «δίκαιη» τιμή. Η τιμή αυτή μεταφέρεται στη διοίκηση της
εταιρείας. Εάν συμφωνεί, προχωρά η διαδικασία. Εάν όχι, μάλλον αναβάλλεται για
αργότερα.

Το θέμα, λοιπόν, είναι η ορθή παρουσίαση της εταιρείας και η συνεργασία
θεσμικών επενδυτών για την σωστή αποτίμηση της τιμής εισαγωγής. Απαιτούνται,
επίσης, προσεκτικά βήματα και παρακολούθηση στις συνθήκες της αγοράς για να
μην απογοητεύονται εταιρείες, ανάδοχοι, θεσμικοί και ευρύ επενδυτικό κοινό.

Ο Παναγιώτης Αλεξάκης

Παναγιώτης Αλεξάκης, πρόεδρος ΧΑΑ: «Καλώ τους αναδόχους να καθορίσουν χαμηλές τιμές διάθεσης για τις νεοεισηγμένες εταιρείες»

Οι συστάσεις του προέδρου του Χρηματιστηρίου κ. Παναγιώτη Αλεξάκη προς τις
εταιρείες μέλη του ΧΑΑ και προς τους αναδόχους είναι χαρακτηριστικές του
προβλήματος: «ο δεύτερος παράγοντας που έχει συντελέσει στη μείωση της
εμπιστοσύνης των επενδυτών στην αγορά μας συνδέεται με την πορεία της τιμής
των νεοεισηγμένων εταιρειών στο ΧΑΑ. Πράγματι, αν μπορούσε να δημιουργηθεί μια
αχτίδα αισιοδοξίας», λέει χαρακτηριστικά, «για την αγορά μας, κάτω από τις
τρέχουσες συνθήκες, αυτή θα προέρχονταν από την πορεία των τιμών των μετοχών
των νεοεισηγμένων εταιρειών…». Και καταλήγει: «καλώ λοιπόν τους αναδόχους
μέσα από τη διαδικασία που έχει καθοριστεί για τον ορισμό του εύρους τιμών
-Βιβλίο Προσφορών και παρουσίαση σε θεσμικούς επενδυτές και χρηματιστηριακές
εταιρείες- να καθορίζουν χαμηλές τιμές διάθεσης για τις νεοεισηγμένες
εταιρείες». Εξάλλου, σε άλλο σημείο της επιστολής αναφέρεται ότι «για την
αντιστροφή αυτής της τάσης είναι αναγκαίο οι ανάδοχοι και οι άλλοι συντελεστές
της αγοράς να λάβουν σοβαρότατα υπόψη την μακροχρόνια αποτίμηση των εισηγμένων
μετοχών που έχει καταγραφεί στο ΧΑΑ και η οποία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας
βρίσκεται σε όρους Ρ/Ε γύρω στο 10-15».

Ο Δημήτρης Γκούμας

Ο διευθυντής της διεύθυνσης επενδύσεων και κεφαλαιαγοράς της Εθνικής Τράπεζας
κ. Δημήτρης Γκούμας μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» δήλωσε ότι: «Η Εθνική Τράπεζα
παρακολουθεί πολύ στενά την αγορά και προσπαθεί σε συνεργασία με τις εκδότριες
εταιρείες και τους θεσμικούς επενδυτές να προσφέρει εκδόσεις οι οποίες θα
έχουν επιτυχία και στην εισαγωγή και στην μετέπειτα πορεία τους. Δεν πρόκειται
να σταματήσουμε να κάνουμε αναδοχές και θα δίνουμε σημασία τόσο στο σωστό
χρόνο όσο και στη σωστή αποτίμηση».

Ο Αρτέμης Θεοδωρίδης

Αρτέμης Θεοδωρίδης, επικεφαλής της Alpha Χρηματιστηριακής: «Ήταν θέμα χρόνου να γίνουν αυτές οι προσαρμογές».

Από την πλευρά του ομίλου Alpha, ο επικεφαλής της Alpha Χρηματιστηριακής κ.
Αρτέμης Θεοδωρίδης δήλωσε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι «ο Όμιλος Alpha δεν ακολουθεί
πολιτική απόσυρσης από τις δημόσιες εγγραφές. Απλώς πιστεύουμε ότι όλοι οι
συμμετέχοντες στην αγορά προβαίνουν σε σταδιακή προσαρμογή των αποτιμήσεων με
βάση τις σημερινές συνθήκες. Τη διαδικασία αυτή παρακολουθούμε κι εμείς. Ήταν
θέμα χρόνου να γίνουν αυτές οι προσαρμογές και το αποτέλεσμά τους θα είναι
θετικό για την αγορά».

Ο Νίκος Μυλωνάς

Ο καθηγητής και διευθυντής επενδύσεων της Ασπίς κ. Νίκος Μυλωνάς αποκάλυψε
στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» μία άλλη πτυχή του θέματος: «Στις δημόσιες εγγραφές και στις
αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Όχι μόνο
στην απόφασή μας ως ανάδοχοι για την αποτίμηση της εταιρείας, αλλά και για την
απόφασή μας ως ανάδοχοι και επιχειρηματίες για έκδοση νέων μετοχών. Ας μην
υποβαθμίζουμε το γεγονός ότι το μετοχικό κεφάλαιο μιας εταιρείας είναι το πιο
ακριβό κεφάλαιο. Η άντληση χρημάτων μέσω της κεφαλαιαγοράς θεωρείται ότι είναι
το πιο ακριβό χρήμα και αυξάνει το κόστος κεφαλαίου της επιχείρησης. Κι αυτό
διότι αυξάνονται αυτοί που διεκδικούν την περιουσία της επιχείρησης και τα
κέρδη της για μια ζωή».