Ανταγωνισμός και κακές εκτιμήσεις έδωσαν λάθος νικητές
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
Την πατροπαράδοτη ρήση για το «νεαρόν της νύχτας» που δεν επιτρέπει
προβλέψεις, φαίνεται ότι ξέχασαν οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι τη βραδιά της 7ης
προς 8η Νοεμβρίου. Τηλεοπτικά δίκτυα όπως το CNN και το NBC, αλλά και
θεωρούμενες σοβαρές εφημερίδες, όπως οι «New York Times» εξετέθησαν
ανακηρύσσοντας νικητή είτε τον Τζορτζ Μπους τον νεώτερο είτε τον Αλ Γκορ σε
διαφορετικές στιγμές, για να υποχρεωθούν στη συνέχεια να επανορθώσουν.
 |
|
Δίκτυο CNN. Βιάστηκε να ανακηρύξει πρόεδρο τον Μπους. Και οι οπαδοί του |
Η οριακή διαφορά μεταξύ των υποψηφίων είχε ως συνέπεια οι προβλέψεις και οι
εκτιμήσεις με βάση τα exit polls ή την αρχική καταμέτρηση των ψήφων να
αποδειχθούν ανακριβείς. Ακόμη όμως και η ροή των αποτελεσμάτων επεφύλασσε
εκπλήξεις, αφού η αρχική εντύπωση ότι ο Αλ Γκορ θα υπερισχύσει στην κρίσιμη
Πολιτεία της Φλόριντα ανετράπη στην πορεία. Τις επόμενες ώρες η πλάστιγγα
φάνηκε να κλίνει προς τη μεριά του Τζ. Μπους, τον οποίο ανακήρυξαν νικητή στις
3 το πρωί οι «New York Times», τυπώνοντας 100.000 αντίτυπα που ανέφεραν ότι
«εξελέγη με ελάχιστη διαφορά 43ος Πρόεδρος των ΗΠΑ». Για τη «New York Post», η
οποία τυπώθηκε με κόκκινο πρωτοσέλιδο τίτλο: «Νίκησε ο Μπους!», τα πράγματα
ήταν σαφώς χειρότερα. Ανάλογος και ο τίτλος της «Boston Globe» που σταμάτησε
τα πιεστήρια και ανακάλεσε 20.000 φύλλα, ενώ εσφαλμένο τηλεγράφημα για νίκη
του Τζ. Μπους απέστειλε στις 2.31 το πρωί και το πρακτορείο Reuters. Ο
θρίαμβος του νεώτερου Μπους απεδείχθη (προσωρινά τουλάχιστον) βραχύβιος και
ήταν η σειρά των Ρεπουμπλικανών να υποστούν ψυχρολουσία, αφού όταν ξημέρωσε, η
εικόνα είχε μεταβληθεί εκ νέου και ο υποψήφιος των Δημοκρατικών ανέκτησε το
προβάδισμα.
Η τέταρτη εξουσία
Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για μια από τις πλέον οριακές εκλογικές
αναμετρήσεις στην αμερικανική πολιτική ιστορία. Το παράδοξο των αμερικανικών
προεδρικών εκλογών του 2000 έγκειται στο ότι ο πραγματικός ηττημένος θα είναι
μάλλον ο Τύπος και τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Βεβαίως, δεν είναι η πρώτη φορά
που οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι πέφτουν έξω. Το 1948, η «τέταρτη εξουσία»
επέμενε μέχρις εσχάτων ότι ο Χάρι Τρούμαν θα ηττηθεί από τον υποψήφιο των
Ρεπουμπλικανών Τόμας Ντιούι. Μάλιστα, ο Τρούμαν είχε και την ικανοποίηση να
φωτογραφηθεί, αφού εξελέγη, κρατώντας το πρωτοσέλιδο της «Chicago Daily News»
που τον εμφάνιζε ως ηττημένο. Αξίζει να σημειωθεί ότι, διδασκόμενες από την
Ιστορία, οι εφημερίδες του Σικάγου απέφυγαν στα πρωτοσέλιδά τους να πάρουν
θέση για την προεδρική εκλογή, επιλέγοντας να προβάλουν τη (σίγουρη) νίκη της
Χίλαρι Κλίντον, η οποία κατάγεται από την πόλη, στη Νέα Υόρκη.
 |
|
Διαδοχικές εκδόσεις. Με τέσσερις διαφορετικούς τίτλους κυκλοφόρησε χθες η |
Πάντως, η αναμέτρηση των Γκορ και Μπους δεν ήταν η πρώτη οριακή εκλογή.
Γνωστότερο ίσως παράδειγμα, αυτού του αιώνα, ήταν η αναμέτρηση Κέννεντυ και
Νίξον το 1960, όταν η καταμέτρηση κράτησε ως την επόμενη μέρα, με τον JFK να
περιμένει ψύχραιμος στο εξοχικό του: τότε ήταν το Ιλινόις που είχε κρίνει το
αποτέλεσμα. Ωστόσο, το φετινό φιάσκο είναι μοναδικό, διότι τα αμερικανικά ΜΜΕ
έπεσαν έξω όχι μία αλλά δύο φορές, καθώς πρώτα ανακήρυξαν νικητή τον Γκορ και
ύστερα τον Μπους, με αποτέλεσμα να υποχρεωθούν να επανορθώσουν σε αμφότερες
τις περιπτώσεις. Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί έπεσαν τόσο έξω οι εκτιμήσεις.
Μια εξήγηση προέρχεται από τον οριακό χαρακτήρα της εκλογικής αναμέτρησης.
Οι ερμηνείες
Αυτή είναι η ερμηνεία στην οποία συμπίπτουν δύο Έλληνες πολιτικοί αναλυτές, οι
κ.κ.. Ηλίας Νικολακόπουλος και Γιάννης Μαυρής. Η διαφορά στην επίμαχη Πολιτεία
της Φλόριντα είναι της τάξεως των 2/100 του 1%, δηλαδή λίγο παραπάνω από
χίλιες ψήφοι σε περισσότερα από 5 εκατ. ψηφοδέλτια. Επισημαίνεται μάλιστα ότι
δεδομένης της κλίμακας και του «παζλ» των αποτελεσμάτων στις αμερικανικές
Πολιτείες, η αμερικανική προεδρική αναμέτρηση είναι σαφώς πιο οριακή από τις
δικές μας εκλογές της 9ης Απριλίου. Δεν πρέπει, άλλωστε, να ξεχνάμε ότι οι
στατιστικές προβλέψεις ενέχουν πάντα το περιθώριο του σφάλματος, το οποίο
ποικίλλει, αναλόγως του δείγματος, αλλά είναι συχνά της τάξεως του ±4% για τις
επιδόσεις αμφότερων των υποψηφίων.
Μια δεύτερη εξήγηση δεν έχει να κάνει με τις στατιστικές, αλλά με τα νέα ήθη
της αμερικανικής δημοσιογραφίας. Η εμφάνιση του Διαδικτύου και ο
πολλαπλασιασμός των τηλεοπτικών καναλιών έχει ως αποτέλεσμα την επίταση του
ανταγωνισμού στα αμερικανικά ΜΜΕ. Η πίεση της «πρωτιάς» έχει ως αποτέλεσμα να
παραμερίζεται η απαίτηση για σχολαστική εκτίμηση των στοιχείων. Έτσι, το CNN
παραδέχθηκε επισήμως ότι οι αναλυτές του προέβησαν στην (εσφαλμένη) αρχική
εκτίμηση ότι ο Αλ Γκορ υπερισχύει στη Φλόριντα επί τη βάσει στοιχείων που
φανέρωναν ότι ψηφοφόροι από συγκεκριμένη περιοχή που παραδοσιακά τάσσονταν
υπέρ των Ρεπουμπλικανών είχαν αλλάξει προτιμήσεις. Τέτοιες όμως εκτιμήσεις
είναι ρηξικέλευθες σε εκλογές με οριακό χαρακτήρα.
Οι ανατροπές στη ροή των αποτελεσμάτων επηρέασαν και τη συμπεριφορά των
υποψηφίων. Η οικογένεια Μπους, αντί να δειπνήσει σε εστιατόριο του Όστιν όπως
είχε αρχικά προγραμματίσει, κλείστηκε σε μια σουίτα στο ξενοδοχείο «Four
Seasons». Έξω από το «στρατηγείο» του Αλ Γκορ στο Τενεσί, ένα πλήθος οπαδών
του φώναζε ρυθμικά: «Ξαναμετρήστε!». Πάντως, για τα αμερικανικά μέσα
ενημέρωσης οι «γκάφες» της βραδιάς των εκλογών είχαν και την καλή πλευρά τους,
αφού προσέδωσαν «σασπένς» και ενδιαφέρον σε μια διαδικασία που αφήνει συνήθως
παγερά αδιάφορο το αμερικανικό κοινό. Η συνολική τηλεθέαση για τα τρία μεγάλα
δίκτυα, NBC, ABC και CBS ήταν αυξημένη κατά 16% σε σχέση με το 1996.
Ο Μπους επικράτησε στα… πρωτοσέλιδα
 |
|
«The Ledger»: «Εξελέγη ο Μπους» |
Μια ματιά στην “κρυστάλλινη μπάλα” τους και τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα
ανακήρυξαν νικητή τον Τζορτζ Μπους· για να το πάρουν πίσω λίγο αργότερα στη
διάρκεια μιας νύχτας που έθεσε σε δοκιμασία τα νεύρα ολόκληρου του κόσμου
περιλαμβανομένων των τηλεοπτικών παρουσιαστών.
Όχι ότι η κατάσταση ήταν ευκολότερη για τις αμερικανικές εφημερίδες.
Παρέτειναν τις προθεσμίες, καθυστέρησαν τα πιεστήρια και προγραμμάτισαν
επιπλέον εκδόσεις. Με τον αγώνα, όμως, για την προεδρία να φτάνει στο νήμα και
τις προθεσμίες να πιέζουν ασφυκτικά, πολλές αμερικανικές εφημερίδες “έκλεισαν”
πρόωρα ανακηρύσσοντας νικητή τον Μπους κι ας μην είχε ακόμα ολοκληρωθεί η
καταμέτρηση των κρίσιμων ψήφων της Φλόριντα.
“Ο Μπους θριαμβεύει”, διακήρυττε το πρωτοσέλιδο της “Charleston Gazette” στη
Δυτική Βιρτζίνια. Η εφημερίδα “Kansas City Star” κυκλοφόρησε με τίτλο “Ο Μπους
κερδίζει μια ταραχώδη μάχη” και η “Milwaukee Journal Sentinel” με τίτλο “Ο
Μπους κερδίζει στο νήμα”.
Φύλαξαν τα νώτα τους
Στο Σικάγο, αμφότερες οι εφημερίδες φρόντισαν να προφυλάξουν τα “νώτα” τους. Η
“Sun-Times” απέφυγε το θέμα με πρωτοσέλιδο τίτλο “Η Χίλαρι κερδίζει” και η
“Tribune” περιορίστηκε στο “Όσο πιο κοντά γίνεται”.
Όσο για τη “Boston Globe”: “Στο νήμα ο Μπους”.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που θυμήθηκαν την περίφημη γκάφα της “Chicago Daily
Tribune” το 1948, όταν κυκλοφόρησε με τίτλο “Ο Ντιούι κερδίζει τον Τρούμαν”.
Μόνο που αυτή τη φορά, ακόμα και ο ίδιος ο Γκορ παραδέχθηκε την ήττα του
τηλεφωνώντας στον Μπους για να τον συγχαρεί. Αργότερα τηλεφώνησε ξανά για να
ανακαλέσει την παραδοχή του.
Το θρίλερ
“Ελπίζω ότι θα είναι δύο στα τρία και όχι τρία στα πέντε”, είπε ο παρουσιαστής
του CBS Νταν Ράδερ, κάνοντας μια ειρωνική αναφορά στο γεγονός ότι το δίκτυο
αρχικά “έδωσε” την Πολιτεία της Φλόριντα στον Αλ Γκορ και στη συνέχεια στον
Τζορτζ Μπους για να “επιστρέψει” τέλος την Πολιτεία στη στήλη των
“αναποφάσιστων”.
Με τη Φλόριντα να παραμένει αμφίρροπη, η Αμερική ξύπνησε την Τετάρτη… χωρίς
νέο πρόεδρο.
“Καλημέρα. Δεν έχουμε νικητή”: με αυτή τη φράση άνοιξε η Κέιτι Κούρικ στις 7
το πρωί την εκπομπή “Today” του NBC.
Τα μόνα πράγματα που έμοιαζαν σίγουρα: μια ανακαταμέτρηση των ψήφων στη
Φλόριντα και μια πολιτική νύχτα που κανείς δεν θα ξεχνούσε ποτέ ένα
ολονύκτιο θρίλερ που θα ζήλευε ακόμα και το Χόλιγουντ.
Στην αρχή της βραδιάς, η Φλόριντα φαινόταν να κλίνει υπέρ του Μπους. Λίγο μετά
τις 3 π.μ. (ώρα Ελλάδας), όμως, το NBC έκανε την πρόγνωση ότι νικητής των 25
εκλεκτόρων της ήταν ο Αλ Γκορ. Σύντομα, πολλά δίκτυα ακολουθούσαν το
παράδειγμά του.
Σύγχυση στα τηλεοπτικά δελτία
 |
|
«New York Post»: «Κερδίζει ο Μπους!» – «Boston Herald»: «Κερδίζει ο Μπους!» |
Εν τω μεταξύ, ο πολιτικός σχολιαστής του ABC Τζορτζ Στεφανόπουλος σημείωνε ότι
σε μία τετραετία ο Αλ Γκορ θα κληθεί να υπερασπιστεί τον Λευκό Οίκο απέναντι
στη γερουσιαστή της Νέας Υόρκης Χίλαρι Κλίντον (η νίκη της οποίας δεν είχε
ακόμα εδραιωθεί). Δύο ώρες αργότερα, όμως, εμφανίστηκε στις τηλεοπτικές οθόνες
ένα βίντεο του Μπους, στο οποίο δήλωνε ότι δεν εγκατέλειπε τις ελπίδες του
όσον αφορά τη Φλόριντα.
Έως τις 4.55 ώρα Ελλάδος, το CNN είχε ανακαλέσει την πρόγνωσή του περί νίκης
του Γκορ στην κρίσιμη, αυτή, πολιτεία. Ακολούθησε το CBS, ενώ λίγο αργότερα
και το NBC. «Αν έχετε απηυδήσει μαζί μας, ειλικρινά, δεν σας κατηγορώ»: το
σχόλιο του Νταν Ράδερ προς τους τηλεθεατές ήταν αποκαλυπτικό.
Google news
