Ελέφαντες κολυμπούσαν στο Αιγαίο

Τη διαδρομή που ακολούθησαν οι νάνοι ελέφαντες πριν από 14 εκατομμύρια
χρόνια, για να περάσουν από τη Μικρά Ασία στα νησιά του Αιγαίου, διαγράφουν με
περισσότερες λεπτομέρειες πρόσφατες παλαιοντολογικές έρευνες.

Στη Ρόδο, στο σπήλαιο Αγίου Γεωργίου, της περιοχής Αφάντου, ανακαλύφθηκαν νέα
οστά των ζώων που εποίκησαν το Αιγαίο, κατά την Πλειστόκαινο περίοδο. Τη νέα
αυτή ανακάλυψη έκαναν φοιτητές και φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στη
διάρκεια μελετών τους στα σπήλαια της Ρόδου και οι ειδικοί παλαιοντολόγοι, που
αναζητούν εδώ και χρόνια ίχνη προϊστορικών ζώων στα νησιά του Αιγαίου, δεν
εξεπλάγησαν. Όπως εξηγεί ο κ. Ευάγγελος Βελιτσέλος, διευθυντής στον Τομέα
Ιστορικής Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, έχει
πιστοποιηθεί από χρόνια η παρουσία νάνων ελεφάντων στην Τήλο και στην Κρήτη.
«Άλλωστε, είναι γνωστό πως ελέφαντες υπήρχαν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας,
έχουν βρεθεί απολιθώματά τους στη Μακεδονία, στη Σπάρτη, στην Πύλο, στην Κω
και στο Σέσκλο. Οι νάνοι ελέφαντες είναι ζώα που με κάποιον τρόπο κατάφεραν να
περάσουν από την ηπειρωτική χώρα στη νησιωτική, όπου λόγω των ιδιαίτερων
συνθηκών δεν κατάφεραν να αναπτυχθούν».

Με τη μελέτη των προϊστορικών μεγάλων θηλαστικών έχει ασχοληθεί και ο κ. Πάρης
Παυλάκης, αναπληρωτής καθηγητής Παλαιοανθρωπολογίας στον Τομέα Παλαιοντολογίας
του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο ίδιος εξηγεί πως τα ζώα αυτά, τα οποία μοιάζουν
στο μέγεθος με μικρά άλογα, πόνι, και το ύψος τους δεν ξεπερνά τα 120-150
εκατοστά, δεν κατάφεραν να αναπτυχθούν περισσότερο λόγω των ιδιαίτερων
εξελικτικών συνθηκών που επικρατούν στα νησιά. «Απολιθώματα από νάνους
ελέφαντες», εξηγεί ο κ. Παυλάκης, «έχουν βρεθεί στη Μαδαγασκάρη, στη Μάλτα,
στην Κρήτη, στην Κύπρο, στην Τήλο και στη Ρόδο. Μικρός πληθυσμός των ζώων
αυτών, που έζησαν πριν από 14 εκατομμύρια έως 10 χιλιάδες χρόνια, κατά πάσα
πιθανότητα πέρασαν από τη Μικρά Ασία, μέσω Καρπάθου και Κάσου, κι έφτασαν στην
Τήλο, στη Ρόδο και στην Κρήτη.

Η μετανάστευση από την ξηρά προς τις νησιωτικές περιοχές θα πρέπει να έγινε
κατά την Πλειστόκαινο περίοδο, όταν υπήρχαν παγετώνες, μεγάλες και ραγδαίες
διακυμάνσεις του κλίματος.

Η στάθμη της θάλασσας για κάποιες περιόδους ήταν χαμηλή και μετά ανέβαινε και
πάλι.

Οι ελέφαντες θα πρέπει να διέσχισαν αυτή την απόσταση όταν η στάθμη της
θάλασσας ήταν χαμηλή, προφανώς, βουλιάζοντας το σώμα τους μέχρι κάποιο σημείο
στο νερό και κρατώντας την προβοσκίδα τους ψηλά, έτσι ώστε να μπορούν να
αναπνέουν».

Οι περιβαλλοντικές συνθήκες όμως που συνάντησαν ήταν τελείως διαφορετικές από
αυτές που είχαν συνηθίσει.

«Στα νησιά, οι ελέφαντες βρήκαν περιορισμένη τροφή, διαφορετικό περιβάλλον
(ορεινό), δεν συνάντησαν τους ίδιους εχθρούς, κι έτσι, δεν κατάφεραν να
αναπτυχθούν», σημειώνει ο κ. Παυλάκης.