Πανικός και από ιούς – μαϊμούδες

«Προσοχή! Δύο νέοι ιοί, πολύ πιο καταστροφικοί από το “Love Letter”, που
διαγράφουν όλα τα αρχεία από τον σκληρό δίσκο του υπολογιστή, έκαναν την
εμφάνισή τους. Διαδίδονται μέσω e-mail κι έχουν το όνομα “California ΙΒΜ” και
“Girl Thing”. Στείλτε αυτό το μήνυμα σε όσο περισσότερους μπορείτε». Η απειλή
μοιάζει υπαρκτή και η πρώτη κίνηση οποιουδήποτε λάβει αυτό το μήνυμα με
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο είναι να ενημερώσει φίλους και γνωστούς.

Μήπως το έχετε κάνει ήδη; Την πατήσατε! Είναι κι αυτή μία από τις χιλιάδες
φάρσες που ταξιδεύουν καθημερινά με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, από τη μια
άκρη της Γης στην άλλη. Είναι ένα «παιχνίδι» για τους ανθρώπους που τους
αρέσει να δημιουργούν προβλήματα στους άλλους, να προκαλούν αναστάτωση, ενώ
βρίσκονται κρυμμένοι πίσω από ανώνυμα δίκτυα και παραπλανητικές ηλεκτρονικές
διευθύνσεις στο Internet. Οι… ταραξίες του κυβερνοχώρου απολαμβάνουν να
συντάσσουν και να στέλνουν με e-mail ψεύτικες απειλές για ιούς και προβλήματα
(οι οποίες μερικές φορές μεταφράζονται από τα Αγγλικά σε πολλές ακόμη
γλώσσες). Με διάφορους τρόπους, υπολογισμούς και εκτιμήσεις, προσπαθούν στη
συνέχεια να μετρήσουν τον αριθμό των «θυμάτων» και γελούν πίσω από την οθόνη
του υπολογιστή τους, αναλογιζόμενοι το χάος και τον πανικό που προκάλεσαν με
μερικές φράσεις και δύο «κλικ» του ποντικιού.

Πριν από μερικά χρόνια, όταν ξεκίνησαν για πρώτη φορά αυτά τα «αστεία» μέσω
του Internet και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, κανείς δεν τα πήρε και πολύ
στα σοβαρά. Σήμερα, όμως, οι ψεύτικες απειλές (hoax/hoaxes, κατά την αγγλική
ονομασία, με την οποία μπορεί κανείς να τις βρει στο Internet) καταγράφονται
σε λίστες όπως ακριβώς και οι πραγματικοί και επικίνδυνοι ιοί. Οι εταιρείες
που κατασκευάζουν και πωλούν αντιβιοτικά προγράμματα είναι οι πρώτες που
δέχονται το κύμα πανικού όλων όσοι έχουν δει κάποιο τέτοιο mail στον
υπολογιστή τους (από απλούς χρήστες μέχρι ειδικούς μηχανοργάνωσης πολυεθνικών,
που στέλνουν e-mail ή τηλεφωνούν και ζητούν περισσότερες πληροφορίες ή ρωτούν
αν το πρόγραμμα anti-virus που έχουν εγκατεστημένο στον υπολογιστή τους είναι
ενημερωμένο για τον καινούργιο ­ δήθεν ­ ιό). Κι αυτές οι εταιρείες ήταν οι
πρώτες που άρχισαν να καταγράφουν τις «φάρσες» με την ονομασία των… μαϊμού
ιών ­ ως το ελάχιστο που μπορούσαν να κάνουν για να καθησυχάσουν τους πελάτες
τους από ολόκληρο τον κόσμο και να βάλουν φρένο στην κακεντρέχεια ορισμένων
«γκουρού» της πληροφορικής.

Όταν βέβαια ένα τέτοιο μήνυμα φτάνει σε κάποιον εξίσου ικανό γνώστη των
ηλεκτρονικών υπολογιστών, πρώτον είναι αδύνατον να τον ξεγελάσει και,
δεύτερον, είναι πολύ πιθανόν ο ένοχος να αποκαλυφθεί. Αρκεί, με κάποιον τρόπο
να βρεθεί η… άκρη του νήματος ­ η διεύθυνση από την οποία έφυγε το πρώτο
τέτοιο μήνυμα, πριν αρχίσει να εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Ακόμη όμως
και κάποιος που έχει μόνο τις βασικές γνώσεις, μπορεί να καταλάβει τουλάχιστον
τις πιο «χαζές» από τις φάρσες.

Οι μη ειδικοί, για παράδειγμα, θα πρέπει να γνωρίζουν τι καταστροφές μπορεί να
προκαλέσει ένας ιός και τι όχι. Αν κάποιος, λόγου χάριν, διάβαζε προ καιρού
την ψεύτικη απειλή για τον ανύπαρκτο ιό «Good Time», θα καταλάβαινε πως
πρόκειται για φάρσα. Γιατί, απλούστατα, ένα κείμενο που περιέχεται σ’ ένα
μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν μπορεί να προκαλέσει καταστροφές. Ο ιός
είναι ένα πρόγραμμα και για να «μολύνει» έναν υπολογιστή θα πρέπει να «τρέξει»
σε αυτόν. Ιός μπορεί να είναι ένα πρόγραμμα ή μία εντολή που υπάρχει ως
attachment (που επισυνάπτεται δηλαδή) σ’ ένα e-mail, όχι όμως το ίδιο το
κείμενο της ηλεκτρονικής επιστολής.

Η «μόδα» χτυπάει και τα κινητά

Η τελευταία «μόδα» θέλει τις ηλεκτρονικές φάρσες να σχετίζονται με τα κινητά
τηλέφωνα. Κι εκεί, ακριβώς επειδή η τεχνολογία είναι πολύπλοκη, είναι
εξαιρετικά δύσκολο να καταλάβει κανείς αν η απειλή είναι υπαρκτή ή όχι. Ένα
σημείωμα που «ταξιδεύει» αυτές τις ημέρες με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
ενημερώνει τους κατόχους κινητών τηλεφώνων πως δεν θα πρέπει να απαντήσουν, αν
βρουν ένα μήνυμα στον τηλεφωνητή τους από κάποιον που θα τους ζητά να τον
καλέσουν στο τηλέφωνο 0141465114, γιατί ο λογαριασμός τους θα φτάσει στα ύψη.
«Κάποιοι άλλοι», αναφέρεται στο ίδιο μήνυμα, «καλούν στα κινητά και λένε ότι
παίρνουν από κάποιο παροχέα κινητής τηλεφωνίας. Ζητάνε να πληκτρολογήσετε το
09… για να δουν αν το τηλέφωνό σας δουλεύει σωστά. Μην το κάνετε και κλείστε
αμέσως το κινητό σας, γιατί έτσι «διαβάζουν» τον κωδικό της κάρτας SIM σας και
φτιάχνουν νέες κάρτες. Αυτή είναι πολύ διαδεδομένη απάτη. Ενημερώστε όσους
μπορείτε!!!».

Η τελευταία φράση, το «ενημερώστε όσους μπορείτε», είναι πιθανόν να
αποκαλύπτει πως πρόκειται για φάρσα. Το γεγονός ότι οι εταιρείες κινητής
τηλεφωνίας στην Ελλάδα δεν γνωρίζουν απολύτως τίποτε για τέτοιου είδους απάτες
και τεχνικές (αν και έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε χώρες του εξωτερικού),
συνηγορεί υπέρ του ότι πρόκειται για «κακόγουστο αστείο». Σε οποιαδήποτε
περίπτωση πάντως, την απάντηση θα πρέπει να δώσουν οι ίδιες οι εταιρείες και ο
χρήστης κινητού τηλεφώνου δεν θα πρέπει να κάνει καμία ενέργεια αν δεν είναι
απόλυτα σίγουρος πως στην άλλη άκρη της γραμμής είναι πράγματι κάποιος
εκπρόσωπος της εταιρείας που του προσφέρει σύνδεση.

Τι να προσέξετε

Οι φάρσες, στην εποχή του Internet, μπορεί να μην είναι το ίδιο «έξυπνες» ή
«αστείες», έχουν όμως τη δική τους λογική: να φτάσουν σε όσο το δυνατόν πιο
πολλούς ανθρώπους και να τους ξεγελάσουν. Για τους ανθρώπους που γνωρίζουν και
μελετούν αυτή την ηλεκτρονική… μυθογραφία, οι φάρσες που γίνονται μέσω του
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι ορατές από χιλιόμετρα. Αρκεί μια ματιά στον
τίτλο του e-mail και στη λίστα με τους παραλήπτες, αρκεί να διαβάσουν την
πρώτη σειρά του μηνύματος, για να καταλάβουν πως πρόκειται για κακόγουστο
αστείο. Βέβαια, τα μηνύματα που αφορούν απειλές για νέους καταστροφικούς ιούς
είναι εκείνα που δύσκολα μπορεί κανείς να ελέγξει άμεσα (αν δεν συμβουλευθεί
πρώτα τους καταλόγους που φιλοξενούνται στα sites των μεγάλων εταιρειών που
δημιουργούν αντιβιοτικά προγράμματα. Κι αυτές οι ψεύτικες απειλές είναι
εκείνες που τις περισσότερες φορές πετυχαίνουν τον στόχο τους). Στις υπόλοιπες
κατηγορίες «ψευδών μηνυμάτων» ανήκουν οι αλυσίδες επιστολών («Πείτε σε όσους
μπορείτε περισσότερους να βοηθήσουν μια γυναίκα από το Αφγανιστάν» ή «Στείλτε
αυτό το μήνυμα σε άλλους τέσσερις για να σωθεί ένα παιδάκι που έχει καρκίνο»),
οι ενημερωτικές ­ δήθεν ­ επιστολές που προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους
από ασθένειες ή… δολοφόνους που συχνάζουν σε chat rooms και οι ηλεκτρονικές
εκκλήσεις για παιδιά που έχουν χαθεί, για ανθρώπους που πεθαίνουν και
«χρειάζονται τη βοήθειά μας», ενώ στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται απολύτως
τίποτα ή απλά είναι ανύπαρκτοι.

Οι πιο πρόσφατες ηλεκτρονικές φάρσες, σε καθεμιά από τις κατηγορίες αυτές,
έχουν συνήθως τους εξής τίτλους:

Ψευδείς απειλές για ιούς

*Wobbler virus

* California ΙΒΜ

* Lotus Notes virus

* All Seeing Eye Virus

*Girl Thing

* Klingerman Virus hoax

* Zlatko Virus

Αλυσίδες επιστολών

* Luck chain letter

* Don’t Delete Iwon. com

* RH Power

* Old Navy chain letter

*Cancer chain letter

* Barbie chain letter

Ψεύτικες εκκλήσεις για ανθρώπους/φιλανθρωπία

* DeafSupport

* Petroleum Trust Fund

Ψευδής ενημέρωση για κινδύνους

* Money Transfer From Nigeria

* SlaveMaster

* HIV needles

** Infected Bananas

*Deutsche Telekom warning

*Yahoo! Service Systems Overload hoax

*Internet Flower