Μειώστε γρήγορα τον δημόσιο τομέα

Συστάσεις για παρεμβάσεις στις ιδιωτικοποιήσεις και στο ασφαλιστικό απευθύνει
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ελληνική κυβέρνηση, στο κείμενό της για τις
«κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής 2000» που συζητήθηκε χθες στη
Νομισματική Επιτροπή και παραπέμπεται στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας, τον
Νοέμβριο.

Η Επιτροπή υποστηρίζει, συγκεκριμένα, ότι η Ελλάδα χρειάζεται περαιτέρω
ιδιωτικοποιήσεις για να μειωθεί το μέγεθος του δημόσιου τομέα και να
υποχωρήσει το δημόσιο χρέος με ταχύτερους ρυθμούς.

Επίσης, η Επιτροπή συστήνει παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας,
ώστε να μην κινδυνεύσει η δημοσιονομική της θέση.

Ταχύτερες ιδιωτικοποιήσεις

Αναλυτικότερα, το κείμενο αναφέρει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή στην Ελλάδα
τα προσεχή δύο χρόνια, όπως περιγράφεται στο πρόγραμμα σύγκλισης, προβλέπεται
να επιτευχθεί κυρίως λόγω της μείωσης των δαπανών για τόκους. Κάτι που η ίδια
δεν θεωρεί επαρκές.

«Αυτό», υποστηρίζει, «υπογραμμίζει την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις
διαρθρωτικής πολιτικής, προκειμένου να επιταχυνθεί η μείωση του δημόσιου
χρέους. Πρώτον, πρέπει να αντιμετωπιστεί το μέγεθος του δημόσιου τομέα, όπως
αυτό αντανακλάται στο υψηλό ποσοστό πρωτογενών δαπανών, το οποίο δεν έχει
αρχίσει ακόμη να μειώνεται. Οι τρέχουσες πρωτογενείς δαπάνες χαρακτηρίζονται
από μάλλον ανελαστικές δαπάνες για μισθούς και επιχορηγήσεις, παρά την πρόοδο
που έγινε για τον έλεγχό τους, με τους νόμους, οι οποίοι υιοθετήθηκαν μετά το
1997. Οι δαπάνες για τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων προβλέπεται να
υποχωρήσουν κατά 0,3% του ΑΕΠ ετησίως το 2000 και το 2001».

«Παρά το γεγονός ότι το δημόσιο χρέος ακολουθεί τώρα σαφώς καθοδική πορεία»,
συνεχίζει το κείμενο της Επιτροπής, «και αναμένεται να πέσει κάτω από το 100%
του ΑΕΠ το 2001, η προβλεπόμενη ταχύτητα μείωσης είναι πολύ μικρότερη από
αυτήν που θα έπρεπε, με την επιτυχή εφαρμογή της δημοσιονομικής πολιτικής».

Με άλλα λόγια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι πρέπει να επιταχυνθούν οι
ιδιωτικοποιήσεις και, ενδεχομένως, να διευρυνθεί ο σχετικός κατάλογος, ο
οποίος, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «έχει προσαρτηθεί στο αναθεωρημένο
πρόγραμμα σύγκλισης του 1999».

Η ίδια, άλλωστε, σχολιάζει ότι η ιδιωτικοποίηση ως μέσο για τη μείωση του
μεγέθους του δημόσιου τομέα άρχισε να εφαρμόζεται μόλις τα τελευταία χρόνια
στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, η χώρα έχει σημειώσει καθυστέρηση σ’ αυτήν την
πολιτική.

Αναμόρφωση ασφαλιστικού

«Η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος είναι επίσης στην ατζέντα», αναφέρει
σε άλλο σημείο το κείμενο της Επιτροπής.

Περιγράφοντας το ασφαλιστικό σύστημα που υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα, το
κείμενο επισημαίνει ότι χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη λίγων μεγάλων ταμείων
κύριας συνταξιοδότησης και πολλών μικρότερων επικουρικών. Τα πρώτα είναι
ελλειμματικά και εισπράττουν σημαντικές επιχορηγήσεις από την κυβέρνηση ενώ τα
δεύτερα είναι ακόμη «ανώριμα» σε ό,τι αφορά τη χορήγηση συντάξεων και επί του
παρόντος καταγράφουν μεγάλα πλεονάσματα.

«Αν δεν υπάρξει αναμόρφωση», τονίζει η Επιτροπή, «η κατάσταση σταδιακά θα
επιδεινώνεται για τον γηράσκοντα πληθυσμό και θα επιβάλλει ένα σημαντικό βάρος
στη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική θέση της Ελλάδας».

Είναι, επομένως, φανερό ότι και σ’ αυτόν τον τομέα η Επιτροπή θεωρεί αναγκαίο
να προχωρήσει η Ελλάδα σε αλλαγές, στην κατεύθυνση της εξυγίανσης.

Φόροι και απασχόληση

Το κείμενο της Επιτροπής, στο γενικό του μέρος, το οποίο απευθύνεται σε όλα τα
κράτη-μέλη, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη φορολογική πολιτική και τάσσεται
υπέρ της μείωσης της φορολογίας, προκειμένου να τονωθεί η απασχόληση. Στο θέμα
αυτό, μάλιστα, αναμένεται να επικεντρωθεί η συζήτηση στο Συμβούλιο Υπουργών,
εν όψει και της προετοιμασίας του ειδικού Συμβουλίου Κορυφής της Στοκχόλμης,
στις 23-24 Μαρτίου του 2001. Στο Συμβούλιο αυτό, που θα είναι η συνέχεια του
περυσινού στη Λισαβώνα για την απασχόληση, θα συζητηθεί η επίδραση της
δημοσιονομικής πολιτικής στην ανάπτυξη και στην απασχόληση.

Η Επιτροπή υποστηρίζει στο κείμενό της ότι η δημοσιονομική πολιτική μπορεί να
συνεισφέρει στην αύξηση της απασχόλησης με τους εξής τρόπους:

1. Μειώνοντας τη φορολόγηση της εργασίας και

2. αυξάνοντας τα κίνητρα για την απασχόληση.

Ένα τέτοιο κίνητρο θα μπορούσε να είναι η αύξηση του αφορολόγητου ορίου
εισοδήματος, ώστε να προσελκυστούν στην αγορά εργασίας οι προοριζόμενοι για
χαμηλά αμειβόμενες θέσεις.

Ελληνική συμμόρφωση

Η Ελλάδα θα έχει να ανακοινώσει αρκετά μέτρα σ’ αυτήν την κατεύθυνση,
δείχνοντας ότι συμμορφώνεται με τις επιταγές της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

­ Ένα από αυτά είναι η αύξηση του αφορολόγητου ορίου, που προαναφέρθηκε, στα
2.400.000 δρχ. για τους μισθωτούς, όπως προβλέπει το φορολογικό νομοσχέδιο.

­ Ένα άλλο είναι η χορήγηση κινήτρων σε επιχειρηματίες που προσλαμβάνουν νέους
εργαζομένους.

­ Τρίτο μέτρο είναι το δεκαχίλιαρο, που καλύπτει η κυβέρνηση για την κοινωνική
ασφάλιση των χαμηλομίσθων, δίνοντας έτσι κίνητρο για την προσέλκυση των
τελευταίων στην αγορά εργασίας.

­ Τέταρτο, το οποίο έχει τεθεί στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου, είναι η
ενίσχυση των εισοδημάτων των μερικώς απασχολουμένων.

­ Ένα πέμπτο, που απευθύνεται στο άλλο άκρο της εισοδηματικής κλίμακας, είναι
η μείωση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή από το 45% στο 40%, που επίσης
προβλέπεται στο φορολογικό νομοσχέδιο.

Η Επιτροπή έχει υπολογίσει ότι μια μείωση των φόρων κατά 1% του ΑΕΠ, η οποία
αντισταθμίζεται από αντίστοιχη μείωση των δαπανών, οδηγεί σε μία δεκαετία σε
αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,5-0,8% και σε αύξηση της απασχόλησης κατά 0,5%.

Σε περίπτωση, μάλιστα, που η μείωση αφορά ειδικώς τη φορολόγηση της εργασίας,
η αύξηση της απασχόλησης θα φτάσει το 1%, υποστηρίζει η Επιτροπή.

«Γενικά», σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «οι φορολογικές μειώσεις μπορεί να
έχουν αξιοσημείωτα αποτελέσματα στην παραγωγή, στις επενδύσεις και στην
απασχόληση. Ωστόσο, αν οι μειώσεις αυτές δεν συνοδεύονται από αντίστοιχες
μειώσεις δαπανών, η μείωση των φόρων μπορεί να μην είναι διατηρήσιμη μακροπρόθεσμα».

Το τελευταίο, δηλαδή ο κίνδυνος να χρειασθεί νέα αύξηση της φορολογίας, ισχύει
ιδιαιτέρως, όπως υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «στις χώρες όπου οι δαπάνες
για την κοινωνική προστασία αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο ποσοστό των συνολικών
δαπανών και σ’ εκείνες, όπου η αύξηση των κρατικών δαπανών προήλθε κυρίως από
την αύξηση των δαπανών κοινωνικής προστασίας, όπως οι συντάξεις και οι άλλες
μεταβιβάσεις κοινωνικού χαρακτήρα στα νοικοκυριά». Προφανώς, επειδή οι δαπάνες
αυτές δεν μπορούν να περικοπούν, θα χρειασθεί να βρεθεί τρόπος κάλυψής τους,
δηλαδή η επαναφορά των φορολογικών βαρών και η ακύρωση των ευεργετικών
επιπτώσεων στην απασχόληση από τη χαμηλή φορολογία. Στην Ελλάδα (βλ. πίνακα)
αντιπροσωπεύουν το 22% του ΑΕΠ.

Συνεπώς, σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι μειώσεις των φόρων πρέπει να
εντάσσονται σ’ ένα συνεπές πλαίσιο οικονομικής πολιτικής, ώστε να αναδειχθούν
οι ευεργετικές επιπτώσεις τους.