ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η λύση έρχεται από την Κίνα

Ούτε δέκα, όχι εκατό ημέρες δεν έχει κλείσει ο Κοστούνιτσα, και
διαφαίνονται ήδη λύσεις στα προβλήματα που απειλούσαν να τινάξουν τα Βαλκάνια
στον αέρα.

Στην Πρίστινα. Δύο Αλβανίδες κρατούν το πορτρέτο ενός 18χρονου συμπατριώτη τους που εξακολουθεί να κρατείται στη Σερβία

Αρχηγός του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος του Μαυροβουνίου ­ δηλαδή των πρώην
συμμάχων του Μιλόσεβιτς στη Δημοκρατία αυτή ­ και επικρατέστερος να αναλάβει
την προεδρία της νέας γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης, ο Πρέντραγκ Μπουλάτοβιτς δεν
έχει καμιά αμφιβολία: το Μαυροβούνιο θα παραμείνει στην ομοσπονδία, λέει σε
συνέντευξή του στη «Ρεπούμπλικα». Ο Κοστούνιτσα θα καταφέρει να διατηρήσει την
ενότητα της Γιουγκοσλαβίας. Όσο για τον πρόεδρο Τζουκάνοβιτς, είναι πολιτικά
νεκρός. Η ήττα του Μιλόσεβιτς αποτέλεσε βαρύ πλήγμα για τις αποσχιστικές του
φιλοδοξίες.

Είναι αλήθεια ότι ο Κοστούνιτσα, που συναντήθηκε χθες με τον Τζουκάνοβιτς,
έχει δείξει ως τώρα πολύ σώφρονα στάση στο θέμα του Μαυροβουνίου.
Εγκαταλείποντας προηγούμενες θέσεις του ότι δεν θα δεχθεί ποτέ απόσχιση της
Δημοκρατίας, δήλωσε πρόσφατα ότι αν οι 640.000 κάτοικοι του Μαυροβουνίου
θέλουν την ανεξαρτησία τους, θα σεβαστεί τη θέλησή τους. Έριξε έτσι το μπαλάκι
στον Τζουκάνοβιτς: κι εκείνος, φοβούμενος προφανώς ότι μπορεί να χάσει το
δημοψήφισμα, βεβαιώνει τώρα ότι αν το Μαυροβούνιο αναγνωριστεί ως ισότιμος
εταίρος, θα παραμείνει στην ομοσπονδιακή δομή.

Αυτός ακριβώς είναι και ο στόχος των Αμερικανών, που διαμήνυσαν την περασμένη
εβδομάδα στον Τζουκάνοβιτς την αντίθεσή τους στην ανεξαρτησία του
Μαυροβουνίου. Η Ουάσιγκτον προωθεί ένα σχέδιο για τη δημιουργία μιας «νέας
Γιουγκοσλαβίας», που θα αποτελείται από τρεις αυτοδιοικούμενες Δημοκρατίες: τη
Σερβία, το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο. Αυτό μπορεί να μπερδέψει τον
Κοστούνιτσα, που δήλωσε στο Μπιαρίτς ότι σκέπτεται να μετονομάσει τη
Γιουγκοσλαβία σε «Σερβία – Μαυροβούνιο», αλλά θα αποτρέψει οριστικά τον
κίνδυνο αλλαγής των συνόρων στην περιοχή μας. Προς μεγάλη δυσαρέσκεια βέβαια
της Αλβανίας, η οποία βλέπει να τίθεται στο περιθώριο ­ και μια πρώτη
αντίδρασή της βλέπουμε αυτές τις μέρες με τις θλιβερές επιθέσεις εναντίον της
ελληνικής μειονότητας.

Λύση α λα κινεζικά βλέπει για το Κόσοβο και ο Βετόν Σουρόι, ο μετριοπαθής
διευθυντής της καθημερινής εφημερίδας της Πρίστινα «Κόχα Ντιτόρε». Όταν δεν
ξέρουμε πώς να χαρακτηρίσουμε ένα φαινόμενο ­ σημειώνει ­ το αποκαλούμε
«μετάβαση». Η κρίση που διέρχεται εδώ και δέκα χρόνια η Γιουγκοσλαβία ανήκει
σ’ αυτή την κατηγορία. Πρόκειται για μια μετάβαση από τον κομμουνισμό, και
ταυτόχρονα για την ήττα ενός κράτους. Όλες οι λύσεις που έχουν εφαρμοστεί
είναι μεταβατικές. Ήλθε η ώρα για άλλη μία: να αποκτήσει το Κόσοβο ένα
καθεστώς ανάλογο του Χονγκ Κονγκ, δηλαδή μιας διεθνούς εμπορικής οντότητας. Το
Χονγκ Κονγκ είναι μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, χωρίς να
αναγνωρίζεται ως κράτος. Πολλοί θα αναρωτηθούν: τι γυρεύουν οι Κινέζοι στο
αλβανικό ζήτημα; Δεν ήταν αρκετοί οι Κινέζοι του Ενβέρ Χότζα; Δεν πρόκειται
όμως για τους ίδιους Κινέζους ­ άλλωστε ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ από τότε.
Για να βρούμε μια ευρωπαϊκή λύση στα προβλήματά μας, καταλήγει ο Σουρόι,
αυτούς τους Κινέζους τους έχουμε ανάγκη.