Βλέπουν σκοτεινή τη συνέχεια

* ΜΠΙΑΡΙΤΣ

Μπιαρίτς, Γαλλία. Ο Γάλλος Πρόεδρος Ζακ Σιράκ και ο Γάλλος πρωθυπουργός Λιονέλ Ζοσπέν υποδέχονται στο Μπιαρίτζ τον Αυστριακό καγκελάριο Βόλφγκανγκ Σίσελ, λίγο πριν από την έναρξη της άτυπης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. που πραγματοποιείται στη σκιά της κρίσης στη Μέση Ανατολή

Το ήδη βαρύ κλίμα μεταξύ των «15» της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγινε… ασήκωτο χθες,
πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής του Μπιαρίτς, καθώς οι Ευρωπαίοι βλέπουν
μπροστά τους όχι μόνο τις πολιτικές συνέπειες από την κρίση στη Μέση Ανατολή,
αλλά και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας να επιδεινώνονται. Ο κ.
Σημίτης έκανε, μάλιστα, αναφορά στις «αποσταθεροποιητικές συνέπειες» και στην
πιθανότητα πτώσης των ρυθμών ανάπτυξης.

Η μεσανατολική κρίση ανέτρεψε άρδην την ατζέντα της γαλλικής προεδρίας και
έγινε το πρώτο θέμα της συνόδου, παρόλο που οι «15» έχουν ουσιαστικά ελάχιστα
περιθώρια παρέμβασης στις εξελίξεις:

Η Ένωση και οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες φιλοδοξούσαν ανέκαθεν να παίξουν ρόλο
διαμεσολαβητικό στη Μέση Ανατολή, καθώς ήταν και πάντα αυτοί που «πλήρωναν»
παραπάνω τις κρίσεις ­ είτε με την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, είτε με
τρομοκρατικές ενέργειες στο έδαφός τους, είτε διά της υπογράμμισης της
αδυναμίας τους να παίξουν διεθνή ρόλο.

Φιλοδοξίες

Η φιλοδοξία, όμως, της Ευρώπης να παίξει ρόλο προσέκρουε πάντα στην
κατηγορηματική άρνηση του Ισραήλ, που θεωρούσε τους Ευρωπαίους φίλα
προσκείμενους στην παλαιστινιακή πλευρά ­ ιδίως μετά τη διακήρυξη της
Βενετίας. «Δεν μπορείτε να παίξετε τον ρόλο του αντικειμενικού διαμεσολαβητή
(honest broker)», ήταν πάντα η θέση των Ισραηλινών, μαζί με το αναπόφευκτο
«εμείς δεχόμαστε μόνο τους Αμερικανούς».

Ωστόσο, όλες οι πλευρές ­ Ισραήλ, Παλαιστίνιοι και Αμερικανοί ­ θεωρούσαν
περίπου αυτονόητο ότι οι Ευρωπαίοι θα είναι μεν στη γωνία, πολιτικά, αλλά…
θα πληρώνουν: είναι χαρακτηριστικό ότι το 80% περίπου της βοήθειας που
λαμβάνουν οι Παλαιστίνιοι προέρχεται από τα ταμεία της Κοινότητας.

Τώρα, όπως υπογραμμίζουν ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, τα πράγματα δεν έχουν
αλλάξει: η Ε.Ε. δεν έχει περιθώρια να παίξει ρόλο ­ παρά τα πανικόβλητα
πηγαινέλα του Χαβιέ Σολάνα ­ ενώ ο ρόλος των Αμερικανών παραμένει
αναντικατάστατος.

Ακόμη κι έτσι, όμως, οι προοπτικές εκτόνωσης της μεσανατολικής κρίσης είναι
εξαιρετικά πενιχρές: Στα τέλη Οκτωβρίου συνέρχεται το ισραηλινό κοινοβούλιο, η
Κνεσέτ, και στις 7 Νοεμβρίου πραγματοποιούνται οι αμερικανικές εκλογές. Έτσι,
λένε οι Ευρωπαίοι, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέσα στο επόμενο εικοσαήμερο, ο
κ. Μπαράκ θα πρέπει να συμμαχήσει με τον κ. Σαρόν ­ και άρα να οδηγηθεί σε
ακόμη πιο σκληρή γραμμή.

Διαφορές

Και την άνοιξη του 2001, που θα αρχίσει να δραστηριοποιείται η νέα αμερικανική
κυβέρνηση, το Ισραήλ θα έχει πάρει πίσω και τα λίγα που είχε δώσει στο Καμπ
Ντέιβιντ.

Ως εκ τούτου, προβάλλει ορατό το ενδεχόμενο ο Γιασέρ Αραφάτ να κηρύξει την
ανεξαρτησία του παλαιστινιακού κράτους μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, όπως έχει
προειδοποιήσει.

Και στο σημείο αυτό αρχίζουν οι συνήθεις διαφοροποιήσεις μεταξύ των Ευρωπαίων
εταίρων. Η ισραηλινή πλευρά έχει ενημερώσει την Αθήνα πως, εφόσον ο Αραφάτ
κηρύξει την ανεξαρτησία του κράτους του, το Παρίσι «θα την αναγνωρίσει εντός
24 ωρών». Και ερώτησε, φυσικά, τι σκοπεύει να κάνει η Αθήνα.

Απάντηση επισήμως δεν έλαβαν οι Ισραηλινοί, αλλά διπλωματικές πηγές έλεγαν πως
το πιθανότερο είναι η Ελλάδα, μετ’ ολίγον, να ακολουθήσει τους Γάλλους,
δεδομένης και της συμπάθειας που έχει η ελληνική κοινή γνώμη προς την
παλαιστινιακή υπόθεση.

Θεωρείται, πάντως, απίθανο να υπάρξει ­ στο θέμα της αναγνώρισης ­ κοινή στάση
των «15», καθώς η φιλοπαλαιστινιακή διάθεση του Παρισιού προσκρούει στην
αντίθεση Γερμανίας και Ολλανδίας ­ που λόγω «αμαρτωλού» παρελθόντος δεν θέλουν
να συγκρουστούν με το Ισραήλ. Έτσι, από το Μπιαρίτς δεν αναμένεται κάτι
περισσότερο από την παρότρυνση των Ευρωπαίων, χθες, για επανέναρξη της
ειρηνευτικής διαδικασίας, και συμμετοχή όλων στη σύνοδο κορυφής που έχει
προγραμματισθεί για σήμερα στο Κάιρο.

Ανησυχίες

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, οι «15» ανησυχούν σοβαρά για τις επιπτώσεις της
μεσανατολικής κρίσης στην ευρωπαϊκή οικονομία. Ήδη, με την άνοδο της τιμής του
πετρελαίου στα 30 δολάρια το βαρέλι ­ προ της κρίσης ­ υποχρεώθηκαν να δεχθούν
ότι ο ρυθμός μεγέθυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας θα μειωθεί στο 3% περίπου,
από 3,5% που προβλεπόταν, ενώ ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 2,8% αντί του 1,8%.

Τώρα, οι προβλέψεις γίνονται ακόμη πιο δυσοίωνες, κυρίως εάν η Μέση Ανατολή
συνεχίσει να «βράζει». Έτσι, σε μία εποχή που οι μεγάλες χώρες της Ε.Ε. ­
Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία ­ εισέρχονται ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο,
χωρίς μάλιστα να έχουν ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις τους στην αγορά εργασίας
και στο ασφαλιστικό, έρχεται να προστεθεί η «εισαγόμενη» υπονόμευση των
οικονομικών επιδόσεων. Οι Ευρωπαίοι πολίτες θα υποστούν μείωση των πραγματικών
τους εισοδημάτων, η δημιουργία θέσεων απασχόλησης θα δυσκολευθεί ακόμη
περισσότερο, ενώ η σύγκλιση χωρών όπως η Ελλάδα θα επιβραδυνθεί…

*Άκρως ανησυχητική χαρακτήρισε την κατάσταση στη Μέση Ανατολή ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας κ. Κωστής Στεφανόπουλος. Από την Εσθονία, όπου ολοκλήρωσε την
επίσημη επίσκεψή του στη Βαλτική, ο κ. Στεφανόπουλος αναφερόμενος στις
τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξέφρασε την ανυσηχία ότι τίποτα δεν
σταματά την ένοπλη σύγκρουση.