ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ Τα χάδια των ΜΜΕ πιο επικίνδυνα από το λάδωμα

Του «καταλογίζουν» ότι έχει εμμονή με τον ρόλο των ΜΜΕ στην πολιτική ζωή
της χώρας. Είναι οξύς όταν αναφέρεται στις «άλλες» δραστηριότητες των
ιδιοκτητών τους και δεν διστάζει να πει τα πράγματα με το όνομά τους. Σε μιαν
εποχή όπου η διαπλοκολογία έχει εγκατασταθεί για τα καλά στην καθημερινή
πολιτική ορολογία, ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης δεν διεκδικεί τα
εύσημα ότι πρώτος έθεσε το θέμα και πρώτος άνοιξε πόλεμο μαζί τους.
Περιορίζεται απλώς να επισημάνει ότι «για την ενημέρωση του ελληνικού λαού και
την ψυχαγωγία του “πόνεσαν” ξαφνικά, εργολάβοι, ασφαλιστές, γαλατάδες,
κομπιουτεράδες και άλλοι». Πολύ πρόσφατα, μίλησε για 10 «τενεκέδες» πολιτικούς
που έχουν σχέση με το κεφάλαιο και τους επιχειρηματίες. Σήμερα, στη συνέντευξή
του στα «ΝΕΑ», το εξειδικεύει: «Μπορεί να υπάρχουν 10 άνθρωποι μέσα στον
πολιτικό κόσμο που να λαδώνονται». Παρ’ όλ’ αυτά υπερασπίζει την τιμή του
πολιτικού κόσμου και όταν αναφέρεται στο «πολιτικό χρήμα» υποστηρίζει ότι
υπάρχουν λύσεις, αρκεί να υποστηριχθούν από όλο το πολιτικό προσωπικό της
χώρας. Για τα εσωκομματικά του ΠΑΣΟΚ απορρίπτει τα περί «επετηρίδας» στο κόμμα
­ θεωρεί «αδιανόητες για ένα σύγχρονο προοδευτικό κόμμα αντιλήψεις…
στρατιωτικής ιεραρχίας» ­ και σχεδόν προειδοποιεί όσους ανέβηκαν ταχέως αυτή
την επετηρίδα ότι αν είχαν ακολουθήσει την ίδια διαδρομή με τους άλλους,
«πιθανόν να ήταν ακόμη στο ισόγειο»…

Το άλλο μεγάλο θέμα που βάζει ο πρόεδρος της Βουλής, μόνιμα το τελευταίο
διάστημα, είναι της τακτικής της Εκκλησίας. Διχάζει αυτή η τακτική,
επισημαίνει, και προσθέτει πως ελπίζει ότι δεν θα τη συνεχίσει· επίσης,
πιστεύει πως θα επικρατήσουν ωριμότερες σκέψεις σ’ εκείνους που ονειρεύονται
να μετεξελιχθεί η Ελλαδική Εκκλησία σε Πατριαρχείο…

ΕΡ.: Κύριε πρόεδρε, παρατηρούμε ραγδαία επιδείνωση του πολιτικού
κλίματος και η αιτία είναι η περίφημη «διαπλοκολογία». Πόσο πραγματικό
είναι το πρόβλημα;

ΑΠ.: Ναι, υπάρχει πρόβλημα. Δεν δικαιολογεί, όμως, αυτό το πρόβλημα τη
συνολική αμφισβήτηση του πολιτικού μας συστήματος, στην οποία οδηγεί η
ακατάσχετη «διαπλοκολογία». Αφορά ελάχιστο μέρος του πολιτικού κόσμου, που
μπορεί να επισημανθεί σε όλους τους πολιτικούς χώρους, γιατί κατά κανόνα
πρόκειται για πολιτικώς ανυπόληπτα πρόσωπα. Αφορά ορισμένους επιχειρηματίες,
που δρουν αδίστακτα και τυχοδιωκτικά, δηλαδή πέραν ενός λογικού ορίου
επιχειρηματικού κινδύνου, ενίοτε και στα όρια της νομιμότητας, και τέλος αφορά
τα ΜΜΕ, με εξαιρέσεις πάντοτε, οι γνωστοί ή αφανείς ιδιοκτήτες των οποίων ή οι
ad hoc χρηματοδότες τους φιλοδοξούν, άσχετα αν και πότε το κατορθώνουν, να
επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα προς ίδιον συμφέρον κυβέρνηση και αντιπολίτευση στο
έργο και τον ρόλο τους.

Ο τρίτος αυτός παράγων είναι αναγκαίος συνεργός όχι μόνο της ανάπτυξης του
προβλήματος αλλά και της αξιοποίησής του με στόχο την εξασθένηση της επιρροής
και την απαξίωση του πολιτικού κόσμου, ώστε να γίνεται πιο εύκολα στόχος της
επιχειρούμενης χειραγώγησής του.

Παίρνουν «παραγγελιά»

ΕΡ.: Κύριε πρόεδρε, ο Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι μια τέτοια
επιχείρηση απαξίωσης της κυβέρνησης θα συμπαρασύρει στη φθορά και τα υπόλοιπα
πολιτικά κόμματα. Αυτή η έννοια της συλλογικής ευθύνης ουσιαστικά
δεν είναι ένα ζήτημα για το δημοκρατικό σύστημα;

ΑΠ.: Δεν θέλω να ερμηνεύω κανέναν. Υποθέτω ότι ο Πρωθυπουργός επισημαίνει ότι
μπροστά σε τέτοια ζητήματα δεν αρκεί τι κάνει ή τι δεν κάνει η οποιαδήποτε
κυβέρνηση. Ασφαλώς η κυβέρνηση έχει τον πρώτο λόγο και τη μείζονα ευθύνη.
Σημασία έχει τι κάνει και το μικρότερο ακόμα κόμμα ή και το μικρότερο μέσο
ενημέρωσης, θα πρόσθετα εγώ. Διότι αν ένα – δυο κανάλια παίρνουν «παραγγελιά»
να «ανεβάσουν» πολύ ένα θέμα με τα γνωστά μέσα καταδημαγώγησης ­ ξέρετε εσείς
­ και για λόγους κυκλοφορίας ή άλλους λόγους μπαίνουν και άλλα στον χορό αυτό,
διότι κάποιος ή κάποιοι επιχειρηματίες κάνουν επίδειξη δύναμης είτε στην
κυβέρνηση, που αρνείται να ενδώσει, είτε στην αντιπολίτευση, που αρνείται να
συγκαλύψει, αντιλαμβανόμαστε γιατί δημιουργείται ένα συγκεκριμένο κλίμα.

ΕΡ.: Έχετε ­ και συγχωρήστε μου τη λέξη ­ μια εμμονή στην ταύτιση των ΜΜΕ
και της λειτουργίας τους με τη διαπλοκή. Δεν υπάρχει άλλου είδους
διαπλοκή στην πολιτική ζωή του τόπου;

ΑΠ.: Υπάρχει αυτή που υπήρχε πάντα. Δηλαδή κάποιος επιχειρηματίας ή κάποιος
πολίτης «λάδωνε» έναν πολιτικό ή το περιβάλλον του. Αυτά μπορεί να υπάρχουν
ακόμα και πιθανόν να συνεχίσουν να υπάρχουν και στο μέλλον.

ΕΡ.: Γιατί δεν είναι απειλή αυτό για τη λειτουργία του πολιτεύματος;

ΑΠ.: Αυτή είναι ελαχίστη απειλή. Ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις των πολιτικών
που θα διακινδυνεύσουν τη φήμη τους, τους αγώνες τους, τις υγιείς τους
φιλοδοξίες για να ξεπέσουν σε έναν τέτοιο ρόλο. Το πρόβλημα είναι οι
περιπτώσεις των πολιτικών που είτε ως κυβερνητικοί είτε ως αντιπολιτευόμενοι
θέλουν να τα έχουν καλά με τα ΜΜΕ. Θέλουν να τους χαϊδεύουν ή να μην τους
ενοχλούν. Δεν υπάρχει πολιτικός που να μην το θέλει αυτό. Το ζήτημα είναι αν
αυτό το χάιδεμα ή αυτή η μη παρενόχληση γίνεται με κάποια ανταλλάγματα τώρα ή
κάποια… πίστωση για το μέλλον!..

Εδώ είναι το πρόβλημα. Στην απόπειρα δωροδοκίας οι πλείστοι αντιστέκονται, στη
γοητεία των δημοσίων σχέσεων και των ΜΜΕ λιγότεροι. Κι αυτό το ξέρει καλά η…
άλλη πλευρά!

«Γαλατάδες»

Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτή την κατάσταση τη ζούμε από το 1990 και μετά, από
τότε δηλαδή που διάφοροι, άσχετοι με τον χώρο του Τύπου, κατόρθωσαν να
ελέγξουν τον χώρο. Αν κοιτάξετε σήμερα, δεν θα βρείτε παρά ελάχιστους που να
είχαν πριν σχέση με τον Τύπο, που να είχαν κατέβει σε τυπογραφείο, να είχαν
«φάει» το αντιμόνιο. Για την ενημέρωση του ελληνικού λαού και την ψυχαγωγία
του πόνεσαν ξαφνικά εργολάβοι, εφοπλιστές, ασφαλιστές, γαλατάδες,
κομπιουτεράδες και άλλοι, που ξοδεύουν γι’ αυτό τον «ιερό» σκοπό λεφτά των
επιχειρήσεών τους σε ελλειμματικά ΜΜΕ!.. Γιατί τα θέλουν;

Αν για να κάνουν τις δουλειές τους θα ‘πρεπε να «λαδώνουν», αυτό θα μπορούσαν
να το κάνουν και αλλιώς. Αλλά δεν αρκεί.

Μπορεί να υπάρχουν 10 άνθρωποι μέσα στον πολιτικό κόσμο που να λαδώνονται,
αλλά εκ των πραγμάτων με το σύστημα τού «σε στηρίζω ή σε σβήνω από τον χάρτη»
εκόντες άκοντες προστίθενται, χωρίς να είναι ιδιοτελείς, πλείστοι όσοι.

ΕΡ.: Ο κ. Σημίτης άνοιξε πρόσφατα τον φάκελο «πολιτικό χρήμα».
Πώς μπορεί να αντιμετωπισθεί;

ΑΠ.: Πρέπει να πείσουμε τον ελληνικό λαό ότι αντικειμενικές και με μέτρο
κρινόμενες δαπάνες προεκλογικής εκστρατείας, πρέπει να καλύπτονται από τον
κρατικό προϋπολογισμό. Πρέπει να πάψει από εκεί και πέρα οποιοδήποτε πρόσχημα
του οποιουδήποτε κόμματος ή κομματικού παράγοντα για να έχει άλλου είδους
ενισχύσεις και πόρους.

Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των κομμάτων, πρέπει να έχουν το κουπόνι του
μέλους και τίποτε άλλο. Σφραγισμένο και αριθμημένο.

ΕΡ.: Και σε ό,τι αφορά τους βουλευτές;

ΑΠ.: Με τους υποψήφιους βουλευτές, τα πράγματα είναι πιο απλά.

Με κουπόνια

Κουπόνι επίσης σφραγισμένο και αριθμημένο και για ποσά που δεν ξεπερνούν τις
1.000-20.000 δρχ. ή κουπόνια εκδηλώσεων (π.χ. συνεστιάσεων) που συνοδεύονται
πάντοτε με πλήρη στοιχεία των πολιτών που συνεισφέρουν στον αγώνα του
υποψηφίου. Αυτό το σύστημα εφαρμόζω εγώ από το 1989 κι εδώ.

Από εκεί και πέρα, αν ένα κόμμα ή κάποιος υποψήφιος παραβιάζει αυτούς τους
κανόνες, θα έχει κυρώσεις, από γενναίο πρόστιμο μέχρι έκπτωση. Εάν δεν πάμε σε
αυτά τα μέτρα, δεν λύνεται κανένα πρόβλημα.

Σε ό,τι αφορά την τηλεόραση και τα άλλα μέσα στην περίοδο των εκλογών, ο
χρόνος πρέπει να κοστολογείται. Για τα μεν κόμματα πρέπει να είναι δωρεάν, με
δίκαιη κατανομή χρόνου, για οποιονδήποτε δε μεμονωμένο υποψήφιο θέλει να
προβληθεί, να υπολογισθεί στις δαπάνες που μπορεί να κάνει και να ισχύουν για
ραδιόφωνο και τηλεόραση οι κυρώσεις που προβλέπονται τώρα για τον υποψήφιο ή
την εφημερίδα που θα τον προβάλλει δωρεάν.

Εναντίον της «επετηρίδας» στο ΠΑΣΟΚ

Καυστικός για την εκ των άνω επιχειρούμενη ανανέωση της ηγετικής ομάδας του
ΠΑΣΟΚ, αποδεικνύεται ο πρόεδρος της Βουλής.

ΕΡ.: Θα λέγατε ότι είναι βιώσιμη αυτή η κομματική επετηρίδα που έχει
δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια και η οποία φέρεται αίρουσα όλες τις αμαρτίες
του ΠΑΣΟΚ και της κυβέρνησης;

ΑΠ.: Σε ό,τι αφορά τα περί «επετηρίδας», θεωρώ αδιανόητες για ένα σύγχρονο
προοδευτικό κόμμα αντιλήψεις «στρατιωτικής» ιεραρχίας.

Από την άλλη, θέλω να σας θυμίσω και τη «θεωρία του ασανσέρ», την οποία
εκείνοι που δικαίως μιλούν εναντίον της «επετηρίδας» ­ και είμαι μαζί τους ­
ξεχνούν. Ίσως γιατί κάποιοι εξ αυτών χρησιμοποίησαν αυτή τη θεωρία και έχουν
φτάσει πολύ γρήγορα στον προθάλαμο, ενώ αν διένυαν την ίδια πορεία που
διήνυσαν κάποια στελέχη σε αυτό το Κίνημα, πιθανόν να ήταν ακόμη στο
ισόγειο…

Θα σας φέρω για παράδειγμα το Εκτελεστικό Γραφείο. Οι 6 από τους 13 είναι για
πρώτη φορά μέλη του. Στην Κεντρική Επιτροπή τα 2/3 και παραπάνω είναι νέα
στελέχη. Πολλούς τους είδα εκεί για πρώτη φορά, δεν τους γνωρίζω. Ίσως ισχύει
το ίδιο και με αυτούς για μένα. Αυτό σημαίνει, προφανώς, ότι υπάρχει ανανέωση,
άσχετα με την ποιότητά της.

Αν όμως ο καθένας είτε την ανανέωση είτε τη συνέχεια τη βλέπει στον καθρέπτη
του, τότε αλλάζει το πράγμα…

ΕΡ.: Έχουν περάσει μόλις 5 μήνες από τις εκλογές και η εικόνα που δίνει η
κυβέρνηση είναι η εικόνα ενός κουρασμένου μηχανισμού, ο οποίος δεν έχει
δυνατότητες αναστροφής του πολιτικού κλίματος. Είναι έτσι;

ΑΠ.: Είναι γεγονός ότι έχουμε ασθενή μνήμη. Εσείς, ως καλός δημοσιογράφος, αν
ανατρέξετε στο αρχείο σας ή στο αρχείο οποιασδήποτε εφημερίδας, θα δείτε ­ για
να μην πάμε πιο πίσω ­ ότι: Από το 1990, αμέσως μετά τις εκλογές, μέχρι το
1993, που έπεσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και μετά το 1993, με την κυβέρνηση
του Α. Παπανδρέου, πόσες φορές τα μέσα ενημέρωσης έφερναν τον κατακλυσμό και
έλεγαν ότι η κυβέρνηση διαλύεται.

Υπάρχει, ασφαλώς, μία ένταση και εσωτερικά προβλήματα υπάρχουν. Το ΠΑΣΟΚ έχει
δείξει ότι αντέχει και ότι ξεπερνάει τα προβλήματα. Πιστεύω, όμως, ότι είναι
καιρός να δούμε προβλήματα πιο σοβαρά που υπάρχουν, με τα οποία δεν
ασχολούμαστε. Τι γίνεται με το Κυπριακό, πώς πάμε με τη «φίλη» και «σύμμαχο»
Τουρκία, τι γίνεται στα Βαλκάνια; Αυτά πρέπει να δούμε.

Εγγύηση ο Κοστούνιτσα

«Εγγύηση» για τη Σερβία και την περιοχή θεωρεί ο κ. Κακλαμάνης τον κ.
Κοστούνιστα.

ΕΡ.: Κύριε πρόεδρε, ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας μετά την ανατροπή
του Μιλόσεβιτς;

ΑΠ.: Η ομαλή δημοκρατική αλλαγή στη Σερβία δικαίωσε εκείνους που υποστήριζαν
ότι οι εξωβαλκανικές και μάλιστα βίαιες επεμβάσεις στη Σερβία στήριζαν
αντικειμενικά το καθεστώς Μιλόσεβιτς. Δεν είναι τυχαίο ότι εκλεκτός του
σερβικού λαού δεν αναδείχτηκε ούτε ο «ατλαντικός» Τζίτζιτς ούτε ο μοναρχικός
Ντράσκοβιτς, αλλά ο σχεδόν άγνωστος ως τότε Κοστούνιτσα. Γνήσιος δημοκράτης,
και γι’ αυτό αντίπαλος του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, αλλά και γνήσιος πατριώτης,
που δεν έπαψε ούτε στιγμή να καταγγέλλει τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ, τον
αποκλεισμό και τις άλλες ξένες επεμβάσεις στη χώρα του.

Ο Βόγισλαβ Κοστούνιτσα θα είναι μια εγγύηση για τη Σερβία και για την περιοχή
μας.

ΕΡ.: Ποια πρέπει να είναι η θέση της χώρας μας σε όλα αυτά;

ΑΠ.: Η Ελλάδα δικαιώθηκε από τις εξελίξεις αυτές και πρέπει να αξιοποιήσει
τόσο το γεγονός αυτό και την καθολική εμπιστοσύνη λαού και ηγεσίας της
γειτονικής μας χώρας όσο και τη θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την άμεση
άρση των κυρώσεων κατά της Γιουγκοσλαβίας. Αξίζει να τονιστεί ότι αυτές οι
κυρώσεις προσεγγίζουν ένα πνεύμα γενοκτονίας των Σέρβων, αν σκεφτεί κανείς ότι
σ’ αυτές εντάχθηκε εμμέσως και η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, που
αποκλείστηκε από την εφαρμογή των προγραμμάτων ανασυγκρότησης.

Οφείλουμε, επίσης, να στηρίξουμε κάθε προσπάθεια που θα αποκλείσει από την
πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ξανάνοιγμα του μετώπου στο Κόσοβο ή ενός νέου
μετώπου στο Μαυροβούνιο, κάτι που θεωρώ πιθανό ότι ήταν στους αμερικανικούς
σχεδιασμούς και μετά την ανατροπή Μιλόσεβιτς.

«Ελπίζω ότι η Εκκλησία δεν θα συνεχίσει τη διχαστική τακτική»

Ελπίδες ότι έστω και τώρα η Εκκλησία θα επιδείξει συνετή στάση στο θέμα των
ταυτοτήτων εκφράζει ο πρόεδρος της Βουλής.

ΕΡ.: Το ότι ολόκληρη η ελληνική κοινωνία ασχολείται με το αν θα αναγράφεται
στο δελτίο αστυνομικής ταυτότητας το θρήσκευμα ή όχι και το ότι αυτό είναι
πλέον ένα στοιχείο διχαστικό, πώς το εκτιμάτε;

ΑΠ.: Το ότι αυτό είναι μια υπόθεση που διχάζει, δεν υπάρχει νομίζω καμία
αμφιβολία. Ελπίζω, ότι τελικά, η Εκκλησία δεν θα συνεχίσει αυτήν τη διχαστική
τακτική. Ακόμα κι αν υπάρχουν κι αλλού ευθύνες, αυτές δεν μπορεί να γίνουν
σημαία για οποιεσδήποτε ανομολόγητες επιδιώξεις.

ΕΡ.: Καταλογίζετε ανομολόγητες επιδιώξεις στον Αρχιεπίσκοπο; Κάποιοι
λένε ότι θέλει να γίνει Πατριάρχης.

ΑΠ.: Δεν αναφέρομαι στον Αρχιεπίσκοπο. Για μένα τα πράγματα είναι καθαρά.
Χαίρομαι, μάλιστα, που αυτές τις ημέρες θα έρθει και ο Οικουμενικός Πατριάρχης
στην Ελλάδα. Η ελληνική Εκκλησία είναι μία αυτοκέφαλη Εκκλησία, «αναπόσπαστα
ενωμένη» με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Δεν μπορεί να γίνει η ίδια
Πατριαρχείο, πάνω απ’ όλα για λόγους εθνικούς.

Δεύτερον, ισχύει εδώ και 150 χρόνια ένα σύστημα συναλληλίας μεταξύ Εκκλησίας
και «νόμω κρατούσης» Πολιτείας. Αυτά δεν αλλάζουν με τίποτα.

Πιστεύω ότι στην Ορθόδοξη Εκκλησία υπάρχουν και ενισχύονται ωριμότερες
σκέψεις. Και θέλω να πιστεύω ότι με την έλευση του Πατριάρχη θα βρεθεί τρόπος,
ώστε να τελειώσει αυτή η εκκρεμότητα και για τα ζητήματα που είναι υπαρκτά να
αρχίσει κάποιος διάλογος, όταν αποκατασταθεί το κατάλληλο κλίμα.