Αυγή μιας νέας εποχής

Οι ουρές έξω από ορισμένα σούπερ μάρκετ σημαίνουν πως πρόκειται για κρατικά
καταστήματα και διαθέτουν ζάχαρη και λάδι. Τα υπόλοιπα δεν διαθέτουν αυτά τα
βασικά προϊόντα. Οι ατέλειωτες ουρές έξω από πρατήρια βενζίνης υποδηλώνουν πως
εκεί ο οδηγός πληρώνει με δηνάρια. Στα πρατήρια που δεν παρατηρούνται ουρές
αγοράζεις καύσιμα με σκληρό ξένο νόμισμα.

Έξω από το ξενοδοχείο ΗΥΑΤΤ, σε μια μικρή εξέδρα, υπάρχει το τελευταίο μοντέλο
της Κράισλερ. Μια ακόμα ένδειξη πως το εμπάργκο ισχύει για τους πολλούς. Οι
προνομιούχοι έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν ακόμα και πολυτελή αμερικανικά
αυτοκίνητα.

Η επίσημη αντιστοιχία μάρκου – δηναρίου είναι ένα προς έξι. Έτσι το
ανταλλάσσουν στο ξενοδοχείο. Οι οδηγοί των ταξί όμως είναι πρόθυμοι να
ανταλλάξουν το μάρκο δίνοντας 30-32 δηνάρια.

Όσο για τις τράπεζες σού δίνουν δύο αποδείξεις. Στην πρώτη η τιμή ανταλλαγής
με ισοτιμία ένα προς έξι. Στη δεύτερη απόδειξη, με κόκκινα γράμματα, μια
συμπληρωματική ανταλλαγή ώστε η ισοτιμία να φτάσει το ένα προς είκοσι.

Βελιγράδι 2000. Η τελευταία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα όπου επικρατούν ακόμα
συνήθειες και συνθήκες μια άλλης εποχής. Τα μαυρισμένα ερείπια των
βομβαρδισμένων από το ΝΑΤΟ κτιρίων θυμίζουν τα δεινά που αντιμετώπισαν πριν
από ένα χρόνο οι Γιουγκοσλάβοι. Δεινά χωρίς τέλος, μια και το εμπάργκο
συνεχίζεται.

Το επίσημο κράτος ­ απολίθωμα μιας ξεχασμένης εποχής ­ έστελνε τους
δημοσιογράφους που διέθεταν κανονική βίζα να επιδώσουν διαπιστευτήρια και στην
αστυνομία. Αποδείχτηκε πως ο υπουργός Πληροφόρησης Γκόραν Μάτιτς είχε δώσει
σαφείς οδηγίες: «Όσο λιγότεροι δημοσιογράφοι μείνουν για τις εκλογές τόσο το
καλύτερο».

Έτσι στο φιλόξενο γραφείο Τύπου της ελληνικής πρεσβείας στον δεύτερο όροφο της
οδού Φράντσουσκα 16Α συνωστίζονταν οι απεσταλμένοι των ελληνικών μέσων. Ούτε
ένας δεν προτίμησε το Επίσημο Κέντρο Τύπου.

Τις τελευταίες μέρες της προεκλογικής περιόδου τα σενάρια για την επόμενη μέρα
διαδεχόταν το ένα το άλλο. Η νίκη της αντιπολίτευσης είχε προαναγγελθεί από το
διεθνές διευθυντήριο που είχε βομβαρδίσει τη Γιουγκοσλαβία.

Αυτό καθιστούσε διστακτικό τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης για την προεδρία
δρα Κοστούνιτσα, που με παρρησία είχε εκφραστεί εναντίον των βομβαρδισμών και
του εμπάργκο.

«Η ανατροπή του καθεστώτος Μιλόσεβιτς σημαίνει για τη Γιουγκοσλαβία το
καθυστερημένο πέρασμα στη νέα εποχή που έχει σημάνει εδώ και δέκα χρόνια για
την υπόλοιπη Ανατολική Ευρώπη» θα μας πει ένα από τα στελέχη της
αντιπολίτευσης, καθώς περιμέναμε υπομονετικά να συναντήσουμε για λίγα μόνο
λεπτά την παραμονή των εκλογών τον δρα Κοστούνιτσα, στα γραφεία του
Δημοκρατικού Κόμματος της αντιπολίτευσης.

Τη μουντή ατμόσφαιρα της προεκλογικής περιόδου ακολούθησαν οι ηλιόλουστες
μετεκλογικές ημέρες, που σήμαναν την επαλήθευση της βουβής προσευχής των
Γιουγκοσλάβων: να φύγει ο Μιλόσεβιτς. Παρέμεινε σύμβολο μιας περασμένης
εποχής, χωρίς να κατορθώσει να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις προκλήσεις της
σύγχρονης εποχής.

Δυστυχία

Δέκα χρόνια πολέμων. Τρεις σημαντικές ήττες. Συρρίκνωση της Σερβίας. «Μόνο
δυστυχία μας έφερε, να φύγει», μου λέει ένας Σέρβος ταξιτζής. Και αμέσως με
ρωτάει αν ξέρω πόση μόλυνση έχουν προκαλέσει στη Γιουγκοσλαβία οι βόμβες με
εξασθενημένο ουράνιο…

Η αντιπολίτευση έδινε αισιόδοξα αποτελέσματα για τον μετριοπαθή υποψήφιό της.
Το επίσημο κράτος σιωπούσε. Το κόμμα της συζύγου του προέδρου Γιουγκοσλαβική
Αριστερά έδινε υπερβολικά αισιόδοξα αποτελέσματα για τον Σλόμπονταν
Μιλόσεβιτς.

Ο έως τώρα σύμμαχος του Μιλόσεβιτς Βόγισλαβ Σέσελι ανακοίνωσε την ήττα του
Μιλόσεβιτς από τους πρώτους. Οι σχολιαστές στο Βελιγράδι πιστεύουν ότι η
απόφαση για την προσφυγή σε δεύτερο γύρο ήταν του στενού περιβάλλοντος που
κυβερνούσε όλα αυτά τα χρόνια τη Γιουγκοσλαβία, με επικεφαλής την
μικροκαμωμένη Μίρα Μάρκοβιτς, σύζυγο του Μιλόσεβιτς.

Μάλλον όμως ο πρόεδρος Μιλόσεβιτς επιδιώκει να κερδίσει χρόνο, ώστε να βρεθεί
τρόπος για μια έντιμη έξοδο. Οι καιροί δεν επιτρέπουν μία επανάληψη γεγονότων
τύπου Ρουμανίας, όταν κατέρρεε το καθεστώς Τσαουσέσκου.

Η αντιπολίτευση γνωρίζει πως ο Μιλόσεβιτς ελέγχει απόλυτα τις δυνάμεις
ασφαλείας, ένα μεγάλο μέρος του στρατού και το ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο της
Σερβίας. Έτσι πιέζει για ένα δεύτερο γύρο. Η αντιπολίτευση έχει για σύμμαχο τη
Δύση και τον κουρασμένο από τις κακουχίες δέκα χρόνων σερβικό λαό.

Απομένει να δούμε και τη στάση που θα τηρήσει η Δύση. Ελπίζουμε να μην πλήξει
πάλι τον αποδιοπομπαίο της τράγο, βομβαρδίζοντας τον γιουγκοσλαβικό λαό.

Ο Μιλόσεβιτς ψάχνει καταφύγιο στη Ρωσία

Βόισλαβ Κοστούνιτσα. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης υποκλίνεται στους υποστηρικτές τους

Φήμες κυκλοφόρησαν χθες στη Μόσχα και το Βελιγράδι ότι ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς
αναζητεί ένα ασφαλές καταφύγιο στη Ρωσία. Στις Βρυξέλλες, ανώτερος
αξιωματούχος έκανε γνωστό ότι το θέμα της φυγής του προέδρου της
Γιουγκοσλαβίας στη Ρωσία ετέθη στις συζητήσεις που είχε χθες ο Γάλλος υπουργός
Εξωτερικών Ιμπέρ Βεντρίν με Ρώσους αξιωματούχους, καθώς και τη Δευτέρα, όταν ο
Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ συναντήθηκε με τον Ρώσο πρόεδρο
Βλαντίμιρ Πούτιν. «Ο Μιλόσεβιτς και η οικογένειά του επιδιώκουν επαφή με τους
Ρώσους και ελπίζουν να πάνε στη Μόσχα», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Αυτή μπορεί να
είναι μια διέξοδος… Αναζητεί (σ.σ.: ο Μιλόσεβιτς) μια διέξοδο». Η πρεσβεία
της Γιουγκοσλαβίας στη Μόσχα αρνήθηκε πάντως χθες να σχολιάσει τις φήμες που
αφορούν την παρουσία στη Μόσχα του προέδρου Μιλόσεβιτς ή μελών της οικογενείας
του. «Δεν έχουμε καμιά πληροφορία για το θέμα αυτό», δήλωσε προς το Γαλλικό
Πρακτορείο ένας Γιουγκοσλάβος διπλωμάτης ζητώντας να μην κατονομαστεί. Η
υπηρεσία Τύπου της ρωσικής προεδρίας και το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών
δήλωσαν ότι δεν έχουν καμιά πληροφορία για το θέμα. Ο ετεροθαλής αδελφός του
Μιλόσεβιτς, ο Μπόρισλαβ, είναι ο πρεσβευτής της Γιουγκοσλαβίας στη Μόσχα. Οι
εφημερίδες του Βελιγραδίου ανέφεραν την Τετάρτη ότι η οικογένεια του Σέρβου
ηγέτη ­ η σύζυγός του Μίρα Μάρκοβιτς και τα παιδιά του Μάρκο και Μαρίγια ­
βρίσκεται ήδη στη Ρωσία, ενώ μια εφημερίδα της Μόσχας έγραψε την Πέμπτη ότι ο
Μπόρισλαβ Μιλόσεβιτς έχει προγραμματίσει για τη Δευτέρα μια πτήση, η οποία θα
μεταφέρει τον αδελφό του και την οικογένειά του στο Καζαχστάν.

Απορρίφθηκε η έκκληση του Γιώργου Παπανδρέου

«Αυτός τέλειωσε» και οι προεκλογικές αφίσες αντικαθίστανται με άλλες που προβάλλουν το εκλογικό αποτέλεσμα

Συνεργάτης του ηγέτη της γιουγκοσλαβικής αντιπολίτευσης Βόισλαβ Κοστούνιτσα
απέρριψε χθες την έκκληση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Παπανδρέου για τη
διεξαγωγή δεύτερου γύρου στις προεδρικές εκλογές.

«Δεν μπορούμε να δεχθούμε έναν δεύτερο γύρο για χάρη οποιασδήποτε συναλλαγής»,
δήλωσε ο Νεμπόισε Μπακάρετς, στέλεχος του Δημοκρατικού Κόμματος Σερβίας. «Ο
Κοστούνιτσα έχει το 51,5% ή και παραπάνω και αυτό είναι». Ελληνικές
διπλωματικές πηγές είχαν δηλώσει νωρίτερα στην Αθήνα ότι ο υπουργός Εξωτερικών
τηλεφώνησε από το Σίδνεϊ στον Κοστούνιτσα μετά τον πρώτο γύρο των εκλογών και
του είπε «να αφήσει όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά και να μην αποκλείσει την
πιθανότητα συμμετοχής στον δεύτερο γύρο, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει
παρουσία διεθνών παρατηρητών».