Αρχίζει το μοίρασμα της πίτας των 17,5 τρισ.

Στα χέρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκονται ήδη για έγκριση 21 από τα 24
προγράμματα που απαρτίζουν το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ενώ τα υπόλοιπα
τρία ετοιμάζονται πυρετωδώς από τα αρμόδια υπουργεία, για να οδηγηθούν και
αυτά στις Βρυξέλλες τις επόμενες ημέρες.

Έτσι, όλα δείχνουν έτοιμα για να αρχίσει να μοιράζεται η περίφημη πίτα του Γ’
ΚΠΣ, προϋπολογισμου 17,5 τρισ. δραχμών, από τα οποία τα 9,2 τρισ. δρχ. περίπου
θα προέλθουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα 4,5 τρισ. δρχ. από τον κρατικό
προϋπολογισμό και τα 3,8 τρισ. δρχ. από τον ιδιωτικό τομέα.

Συγκεκριμένα, τα προγράμματα που έχουν υποβληθεί ήδη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
είναι τα εξής:

1. Εκπαίδευση και αρχική επαγγελματική κατάρτιση (προϋπολογισμού 846,6 δισ.
δρχ.).

2. Οδικοί άξονες, λιμάνια και αστική ανάπτυξη (3.117,8 δισ. δρχ.).

3. Σιδηρόδρομοι, αεροδρόμια και αστικές συγκοινωνίες (1.000,9 δισ. δρχ.).

4. Αγροτική Ανάπτυξη και Εκσυγχρονισμός της Υπαίθρου (1.119,9 δισ. δρχ.).

5. Αλιεία (165 δισ. δρχ.).

6. Πολιτισμός (206 δισ. δρχ.)

7. Υγεία και Πρόνοια (174,8 δισ. δρχ.).

8. Κοινωνία της Πληροφορίας (967,4 δισ. δρχ.). Επίσης έχουν υποβληθεί τα 13
περιφερειακά προγράμματα για τις αντίστοιχες περιφέρειες της χώρας, συνολικού
προϋπολογισμού 3.688 δισ. δραχμών. Εντός της εβδομάδας, εξάλλου, υπολογίζει το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ότι θα υποβληθούν και τα προγράμματα για το
Περιβάλλον (προϋπολογισμού 220 δισ. δρχ.) και για την Επαγγελματική Κατάρτιση
και Απασχόληση (676,5 δισ. δρχ.), ενώ τις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσει το
πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα (βιομηχανία, έρευνα και τεχνολογία και
ενέργεια, προϋπολογισμού 2.077 δισ. δρχ.).

Εντολή χρηματοδότησης

Σε αντίθεση με το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο και
περιείχε μια γενική μόνο περιγραφή των έργων, τα προγράμματα αυτά περιέχουν
αναλυτικά καταλόγους έργων ή υποπρογραμμάτων. Η αναμενόμενη έγκρισή τους από
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συνεπώς, θα αποτελέσει μια εντολή χρηματοδότησης με
συγκεκριμένο περιεχόμενο.

Η Επιτροπή αναμένεται να εγκρίνει την πλειοψηφία των προγραμμάτων αυτών μέσα
στο δίμηνο Οκτωβρίου – Νοεμβρίου. Ταυτόχρονα, με το «ναι» της Κομισιόν θα
χορηγηθεί η προκαταβολή για το κάθε πρόγραμμα, η οποία αντιστοιχεί στο 7% της
κοινοτικής συμμετοχής στον προϋπολογισμό τους.

Έτσι, αν εγκριθούν όλα τα προγράμματα έως το τέλος Δεκεμβρίου, η Ελλάδα θα
μπορέσει να εισπράξει αμέσως περίπου 650 δισ. δρχ. Στην πραγματικότητα, ο
χορός των δισ. του Γ’ ΚΠΣ έχει ήδη ξεκινήσει, αφού για κάποια έργα που
αποτελούν συνέχεια του Β’ ΚΠΣ (π.χ. για την Εγνατία) η έγκριση είναι δεδομένη
και η χρηματοδότηση συνεχίζεται από τους πόρους του εθνικού προϋπολογισμού.

Το επόμενο βήμα

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, πάντως, ανησυχούν ήδη για το επόμενο βήμα,
μετά την προκαταβολή του 7%, διότι από εκεί και πέρα οι στρόφιγγες των
κοινοτικών πηγών θα ανοίγουν μόνον εκ των υστέρων, αφού υλοποιείται το κάθε
έργο ή στάδιο έργου. «Η χρηματοδότηση θα γίνεται απολογιστικά, αφού υποβληθούν
τα παραστατικά για τις δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί με εθνικούς πόρους»,
επισημαίνει αρμόδιο στέλεχος του υπουργείου, που δεν κρύβει την ανησυχία του
για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσει να λειτουργήσει το νέο σύστημα.

Όπως ο ίδιος εξηγεί, για να μην υπάρξει πρόβλημα με την είσπραξη των
κοινοτικών πόρων, θα χρειασθεί να λειτουργούν όλα ρολόι:

1. Το Σύστημα Πληροφόρησης (MIS), με βάση το οποίο το εποπτεύον υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες θα μπορούν να
ενημερώνονται ανά πάσα στιγμή για την πορεία του κάθε έργου και προγράμματος.

2. Οι νέοι μηχανισμοί και ειδικότερα οι αρχές διαχείρισης, οι οποίες θα
δημιουργηθούν σε κάθε υπουργείο και περιφέρεια, καθώς και οι ελεγκτικοί
μηχανισμοί. Τη σύσταση των μηχανισμών αυτών προβλέπει νομοσχέδιο, που θα
κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στη Βουλή.

Αν κάτι δεν λειτουργήσει σωστά, απλούστατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα
εγκρίνει τη χορήγηση των κοινοτικών κονδυλίων. Και για να λειτουργήσουν όλα
σωστά θα χρειασθεί αρκετός χρόνος, όπως αναγνωρίζουν τα αρμόδια στελέχη του
ΥΠΕΘΟ. Αρκεί να αναφερθεί ότι στο προηγούμενο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης
χρειάσθηκαν δύο χρόνια, περίπου, για να αρχίσει να λειτουργεί η Μονάδα
Οργάνωσης Διαχείρισης. Η ΜΟΔ υπήρξε ένα «πείραμα» ανάλογο, αλλά μικρότερης
κλίμακας, με αυτό των διαχειριστικών αρχών, που τώρα επιχειρείται να στηθούν,
με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟ.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο

Το νέο θεσμικό πλαίσιο, με βάση το οποίο θα μοιραστεί η πίτα του Γ’ ΚΠΣ
συγκρούεται με κατεστημένες νοοτροπίες και ίσως με κατεστημένα συμφέροντα, αν
αυτά δεν αποδειχθούν αρκετά ευέλικτα για να προσαρμοσθούν. Χαρακτηριστικά, το
στελεχος του ΥΠΕΘΟ αναφέρει ότι «δεν θα συγχρηματοδοτούνται πλέον από την
Κοινότητα οι υπερβάσεις στους προϋπολογισμούς των δημοσίων έργων». Όπως είναι
γνωστό, οι υπερβάσεις αποτελούν μέχρι και σήμερα καθεστώς στο κύκλωμα των
δημοσίων έργων.

Νέους μηχανισμούς διαχείρισης και ελέγχου προβλέπει το νομοσχέδιο

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο νομοσχέδιο για
τη θέσπιση των νέων αρχών διαχείρισης και ελέγχου του Κοινοτικού Πλαισίου
Στήριξης. Από τη σωστή εφαρμογή του νομοσχεδίου αυτού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο
βαθμό η επιτυχία του προγράμματος, σημειώνουν στελέχη από το επιτελείο του
υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας κ. Χρήστου Πάχτα.

Όπως παρατηρούν τα στελέχη αυτά, μέχρι τώρα δεν υπήρχε συγκεκριμένη
θεσμοθέτηση καθηκόντων, ευθυνών και υποχρεώσεων των διαχειριστικών αρχών του
ΚΠΣ. Έτσι, κανένας δεν αισθανόταν υπεύθυνος και δεν λογοδοτούσε.

Τα ίδια στελέχη αναγνωρίζουν ότι με τη θεσμοθέτηση των αρχών διαχείρισης,
καθώς και των συγκεκριμένων διαδικασιών ελέγχου σε τρία στάδια, που προβλέπει
το νομοσχέδιο, δεν θα αντιμετωπισθούν ίσως όλες οι κακοδαιμονίες των
κοινοτικών προγραμμάτων. Θα αντιμετωπισθούν, όμως, ορισμένες τουλάχιστον, θα
γίνει ένα βήμα στην κατεύθυνση της βελτίωσης της σημερινής κατάστασης,
υποστηρίζουν.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, όπως υποστηρίζουν, ο διαχωρισμός των λειτουργιών, των
αρμοδιοτήτων και των ευθυνών των οργάνων που θα υποστηρίζουν το σύστημα. Δεν
θα μπορούν τα ίδια όργανα που θα ασκούν διαχειριστικές και ελεγκτικές
αρμοδιότητες να είναι και φορείς υλοποίησης των προγραμμάτων, όπως συνέβαινε
μέχρι σήμερα στην περίπτωση των Επιτροπών Παρακολούθησης και των Γραμματειών
τους.