Καλοκαίρι… διαρκείας μέχρι τέλος Νοεμβρίου!

Τους 38 βαθμούς Κελσίου άγγιξε χθες ο υδράργυρος στην Αθήνα και τη Λάρισα,
ξεπερνώντας κάθε ρεκόρ. Όπως όλα δείχνουν, η πρωτοφανής ζέστη αυτών των ημερών
θα αργήσει να υποχωρήσει.

Οι πρώτες βροχές θα έρθουν μετά το δεύτερο δεκαήμερο του Οκτωβρίου και θα
είναι πιο έντονες φέτος, ως συνέπεια του φαινομένου του θερμοκηπίου. Αυτό
δείχνουν τα πειραματικά μοντέλα πρόγνωσης καιρού, πάνω στα οποία εργάζονται
ερευνητές από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και τα οποία, το καλοκαίρι
που πέρασε, αποδείχθηκαν αλάνθαστα. Ζέστη και νέφος (το διοξείδιο του αζώτου
έφτασε τα 403 χιλιογραμμάρια χθες το πρωί στη Νέα Σμύρνη) έκαναν για μια ακόμη
φορά, χθες, την πόλη ανυπόφορη. Το καλοκαίρι και οι υψηλές θερμοκρασίες
συνεχίζονται μέχρι το… τέλος Νοεμβρίου! Αυτό δείχνουν οι προσομοιώσεις σε
ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τα προηγμένα μοντέλα μακροχρόνιας πρόγνωσης
καιρού, που έχουν στη διάθεσή τους οι επιστήμονες του Τμήματος Μηχανικών
Περιβάλλοντος στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. «Είναι ένα μόνο σημάδι της
επερχόμενης αλλαγής του κλίματος, ένα φαινόμενο που δεν είναι πια υπόθεση,
αλλά αποδεδειγμένο επιστημονικά γεγονός», τονίζει ο καθηγητής Σπυρίδων
Ραψομανίκης, διευθυντής στο Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης του ΔΠΘ.

Με βάση τη μελέτη του ειδικευμένου Εργαστηρίου της Ξάνθης, την 42η εβδομάδα
του χρόνου, στο χρονικό διάσημα απο 9 έως τις 14 Οκτωβρίου (με απόκλιση
συν/πλην πέντε ημερών) θα αρχίσουν οι βροχές του φθινοπώρου. Οι βροχερές
ημέρες, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη πρόγνωση, θα εμφανίζονται κάθε επτά ημέρες
(και στην περίπτωση αυτή ισχύει η απόκλιση του συν/πλην πέντε ημερών).

Οι βροχοπτώσεις αναμένονται πιο έντονες απ’ ό,τι συνήθως, ενώ τις ενδιάμεσες
ημέρες, όπως όλα δείχνουν, θα εναλλάσσεται η συννεφιά με την ηλιοφάνεια, χωρίς
βροχές. Από τώρα και μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, οι θερμοκρασίες θα μειώνονται
σταδιακά, όμως, σε σχέση με άλλες χρονιές, θα είναι υψηλές για την εποχή.

Συγκεκριμένα, το μοντέλο πρόγνωσης έδωσε θερμοκρασίες από 24 έως 18 βαθμούς
Κελσίου, για την περίοδο από το τέλος Σεπτεμβρίου μέχρι το τέλος Νοεμβρίου.

Καταρρακτώδεις

«Το αν οι βροχοπτώσεις θα είναι αυξημένες ή όχι, σε σχέση με άλλες χρονιές δεν
μπορούμε να το προβλέψουμε», λέει ο κ. Ραψομανίκης. «Ξέρουμε πως οι βροχές θα
είναι πιο καταρρακτώδεις, κι αυτό γιατί, λόγω των κλιματικών αλλαγών, έχει
αυξηθεί η συχνότητα εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων. Συνολικά όμως
σύγκριση για το ύψος της βροχής τις εποχές αυτές, θα μπορούμε να έχουμε μόνο
στο τέλος του χειμώνα, όταν θα ξέρουμε συγκεκριμένα πόσα εκατοστά βροχής
είχαμε». Από τον περασμένο χειμώνα, ο κ. Ραψομανίκης και η ερευνητική του
ομάδα χρησιμοποιούν εξαιρετικά προηγμένα μοντέλα πρόγνωσης του καιρού, για
μεγάλο χρονικό διάστημα και, βάσει αυτών, είναι σε θέση να γνωρίζουν τι καιρό
θα κάνει το φθινόπωρο, όπως γνώριζαν από την περασμένη άνοιξη τι καιρό θα
κάνει το καλοκαίρι.

«Η πρόγνωσή μας για το καλοκαίρι αποδείχθηκε σωστή. Ήταν ένα δείγμα
αξιοπιστίας των μεθόδων που χρησιμοποιούμε, ωστόσο θα πρέπει να περάσουν άλλα
τέσσερα ή πέντε χρόνια για να μπορέσουμε να πούμε με σιγουριά πως έχουμε
ελέγξει απόλυτα τα μοντέλα προσομοίωσης». Για να μπορέσουν να δώσουν απάντηση
στο ερώτημα «τι καιρό θα κάνει φέτος το φθινόπωρο», οι ειδικοί από τη Θράκη
συνδύασαν μαθηματικά και κλιματικά μοντέλα πρόγνωσης. «Είχαμε δηλαδή στη
διάθεσή μας», εξηγεί ο κ. Ραψομανίκης, «την πρόβλεψη σε χρονικό διάστημα δέκα
ημερών και δεδομένα για το κλίμα μιας συγκεκριμένης περιοχής ανά εποχή του
έτους. Αξιοποιήσαμε την εντυπωσιακά μεγάλη, πια, υπολογιστική δύναμη των
κομπιούτερ, για να μπορέσουμε να “τρέξουμε” τα μοντέλα αυτά, το ένα πάνω στο
άλλο και για να κάνουμε πρόγνωση για τους επόμενους τρεις μήνες.

Η θερμοκρασία της θάλασσας

Μεταξύ των παραμέτρων που λάβαμε υπόψη στην όλη διαδικασία ήταν η αύξηση της
θερμοκρασίας λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου, καθώς και η ανωμαλία της
θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας. Το τελευταίο αυτό στοιχείο είναι
ιδιαίτερα σημαντικό καθώς υπολογίζει τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της
θάλασσας δύο μήνες πριν από την πρόγνωση. Στη συνέχεια, τη συγκρίνουμε με 50
χρόνια πίσω για να δούμε αν είναι θερμότερη ή πιο κρύα, κι αυτό είναι μια πολύ
σημαντική ένδειξη». Με την ίδια λογική, στο τέλος του ερχομένου Νοεμβρίου, και
υπολογίζοντας και την κυκλοφορία των αερίων μαζών, η ομάδα από το Δημοκρίτειο
Πανεπιστήμιο Θράκης θα είναι σε θέση να επιχειρήσει πρόγνωση για τον καιρό που
θα κάνει στην Ελλάδα τον χειμώνα.

Ζούμε τις πρώτες επιπτώσεις από το φαινόμενο του θερμοκηπίου

«Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι γεγονός και ζούμε ήδη, όχι μόνο στην
Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη, τις πρώτες επιπτώσεις από την
εμφάνισή του».

Ο δρ Σπυρίδων Ραψομανίκης, καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης,
είναι κατηγορηματικός.

Στην παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας αποδίδει, κατά κύριο λόγο, και το θερμό
φετινό φθινόπωρο, ενώ επιχειρεί να εξηγήσει, με απλό τρόπο, πώς ακριβώς
λειτουργεί το φαινόμενο που αλλάζει το κλίμα της Ελλάδας και ολόκληρης της
Γης.

«Από την ηλιακή ενέργεια που απορροφάται στην επιφάνεια της Γης, λίγο παραπάνω
από τη μισή μετατρέπεται σε λανθάνουσα θερμότητα ­ είναι η
θερμότητα που απορροφάται από το νερό και μεταφέρεται στην επιφάνεια της Γης.

Η λανθάνουσα θερμότητα απελευθερώνεται μέσα στην ατμόσφαιρα όταν οι υδρατμοί
μετατρέπονται σε σύννεφα.

Παράλληλα, μάζες αέρα που έρχονται σε επαφή με την επιφάνεια της Γης
θερμαίνονται και ανέρχονται προς τα πάνω λόγω διαφοράς πυκνότητας (αυτή
είναι η αισθητή θερμότητα).

Επίσης, η θερμική ενέργεια που ακτινοβολείται από τη Γη απορροφάται στην
ατμόσφαιρα από τα αέρια του θερμοκηπίου.

Από το αρχικό 47% που απορροφάται από τη Γη, μόνο ένα 18% χάνεται στο Διάστημα
με ακτινοβολία.

To CO2, οι υδρατμοί και τα σύννεφα κατακρατούν το υπόλοιπο.

Ως συνέπεια αυτού του γεγονότος, από τις 114 μονάδες ενέργειας που εκπέμπονται
(μία μονάδα ενέργειας είναι το 1% της ενέργειας που φθάνει από τον Ήλιο στην
κορυφή της ατμόσφαιρας), κάπου 96 μονάδες επιστρέφουν για να θερμάνουν τον
πλανήτη.

Αυτός ο ενεργειακός κύκλος μεταξύ της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας της Γης
δημιουργεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου, με το οποίο η επιφάνεια της Γης είναι
33 βαθμούς Κελσίου θερμότερη από ό,τι θα ήταν σε άλλη περίπτωση».

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι απαραίτητο για να υπάρξει ζωή στη Γη,
τονίζει ο ίδιος και επισημαίνει πως έτσι ο πλανήτης πετυχαίνει την ισορροπία,
ρυθμίζοντας τη θερμοκρασία του.

«Το πρόβλημα είναι ότι η αύξηση του CO2 και των άλλων “αερίων του
θερμοκηπίου”, ενισχύουν το φαινόμενο, αλλάζοντας το κλίμα του πλανήτη».