Νέος χάρτης για το Κυπριακό

Οι υπόγειες εντάσεις που χαρακτήρισαν τις τελευταίες ημέρες τις σχέσεις
Αθήνας – Λευκωσίας απασχολούν έντονα την ελληνική κυβέρνηση – και το θέμα
συζητήθηκε μεταξύ άλλων στη χθεσινή συνάντηση του κ. Κώστα Σημίτη με τον κ.
Γιώργο Παπανδρέου.

Ανάν – Κληρίδης. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ επιθυμεί πέμπτο γύρο συνομιλιών για το Κυπριακό στα τέλη Οκτωβρίου, και προωθεί νέα δέσμη ιδεών και νέο χάρτη

Χαρακτηριστικό του προβληματισμού που υπάρχει για το ζήτημα είναι ότι έπειτα
από εντολή του Πρωθυπουργού ο κ. Παπανδρέου θα κάνει εισήγηση στη σημερινή
κυβερνητική επιτροπή, η οποία επρόκειτο να ασχοληθεί μόνο με τα «μεγάλα»
θέματα της επικαιρότητας – δηλαδή τις επιπτώσεις από την αύξηση της τιμής του
πετρελαίου και την αναθεώρηση του Συντάγματος.

Την ίδια στιγμή, στη Νέα Υόρκη, οι συνομιλίες για το Κυπριακό συνεχίστηκαν με
τα Ηνωμένα Έθνη να επιχειρούν να άρουν το αδιέξοδο καταθέτοντας νέα δέσμη
ιδεών και νέο χάρτη για το εδαφικό – ενώ στις Βρυξέλλες ο Ισμαήλ Τζεμ προωθεί
τις θέσεις της χώρας του για την εταιρική σχέση Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στη χθεσινή συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου συζητήθηκε ακόμη η πορεία των
συνομιλιών για το Κυπριακό, η διαδικασία που συμφωνήθηκε με τον Ισμαήλ Τζεμ
για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στο Αιγαίο και η κατάσταση στα Βαλκάνια
εν όψει των γιουγκοσλαβικών εκλογών της Κυριακής.

Ταύτιση απόψεων

Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι υπήρξε πλήρης ταύτιση απόψεων των
δύο ανδρών για όλους τους έως τώρα χειρισμούς, περιλαμβανομένων αυτών που
έγιναν για το Κυπριακό και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης κατά την επίσκεψη
του υπουργού Εξωτερικών στη Νέα Υόρκη.

Το απόγευμα ο κ. Παπανδρέου δέχθηκε για 20 λεπτά τον Αμερικανό πρέσβη στην
Αθήνα, Νίκολας Μπερνς, ο οποίος τον ενημέρωσε για το περιεχόμενο της
συνάντησης του Προέδρου Κλίντον με τον Τούρκο Πρόεδρο Σεζέρ, αλλά και για τις
«προσπάθειες» που καταβάλλει η αμερικανική πλευρά για να κάμψει την τουρκική
αδιαλλαξία. Ο κ. Παπανδρέου, από την πλευρά του, υπογράμμισε στον Αμερικανό
διπλωμάτη ότι και η Ουάσιγκτον οφείλει να ασκήσει την επιρροή της προς τον
ΟΗΕ, έτσι ώστε να μην υπάρξουν ξανά κείμενα «διπλής ερμηνείας».

Στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση με τον κ. Σημίτη, ο κ. Γιώργος Παπανδρέου
επανέλαβε ότι «η ελληνική θέση παραμένει η ίδια για μια ομόσπονδη, διζωνική,
δικοινοτική λύση, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».
Και υπογράμμισε ότι για το λόγο αυτό υπάρχουν «στενές επαφές» με την κυπριακή
ηγεσία.

Για το Βελιγράδι

Ο υπουργός Εξωτερικών υπεραμύνθηκε της κυβερνητικής πολιτικής έναντι του
Βελιγραδίου – και της κοινής θέσης των «15» – λέγοντας ότι «είναι μια θέση και
αρχών και θέση που αναδεικνύει και τη φιλία μας προς τον γιουγκοσλαβικό λαό
και τη Γιουγκοσλαβία με την οποία έχουμε πάντα στενές και παραδοσιακές
σχέσεις, αλλά και μια ειλικρίνεια από την άλλη πλευρά, ότι οι καλοί φίλοι λένε
και πέντε κουβέντες σοβαρές και ειλικρινείς μεταξύ τους». Και πρόσθεσε: «Κι
εμείς ως Έλληνες, ως ενδιαφερόμενοι για τις εξελίξεις στα Βαλκάνια, θέλουμε να
δούμε και μια νέα πολιτική που θα αναδεικνύει τις δημοκρατικές διαδικασίες, θα
δώσει ελευθερία στην έκφραση, δεν θα κλείνονται ραδιοφωνικοί σταθμοί, δεν θα
κλείνονται δημοσιογράφοι σε φυλακές».

Χθες, ο πρώην υπουργός κ. Γεράσιμος Αρσένης επανέλαβε πως «οι εξελίξεις στη
Νέα Υόρκη σχετικά με το Κυπριακό δημιουργούν σοβαρό πολιτικό θέμα» – και γι’
αυτό έχει ζητήσει την έκτακτη σύγκληση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της
Βουλής, αίτημα που διατύπωσε και η Ν.Δ.

Νέα δέσμη ιδεών

Όπως μεταδίδει ο Γιώργος Τσαλακός από τη Λευκωσία, νέα δέσμη ιδεών και νέος
χάρτης για το εδαφικό είναι τα «όπλα» με τα οποία τα Ηνωμένα Έθνη θα
επιχειρήσουν να σπάσουν το αδιέξοδο και να κρατήσουν ζωντανές τις συνομιλίες
για το Κυπριακό σε ένα πέμπτο γύρο περί τα τέλη Οκτωβρίου.

Ήδη ο Αλβαρο ντε Σότο χωρίς να παρουσιάσει χάρτη έδωσε προς τον Πρόεδρο
Κληρίδη και τον Ρ. Ντενκτάς ένα περίγραμμα του πλαισίου εντός του οποίου
θεωρεί ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός στο εδαφικό. Με βάση τις
αντιδράσεις των δύο πλευρών θα διαμορφωθεί ο νέος χάρτης. Σύμφωνα με καλά
πληροφορημένες πηγές, τα βασικά σημεία των κριτηρίων για τις εδαφικές
αναπροσαρμογές και της λογικής με την οποία προσεγγίζουν τα Ηνωμένα Έθνη το
θέμα δεν ικανοποιούν την ελληνοκυπριακή πλευρά. Είναι, ωστόσο, θετικότερα από
αντίστοιχες προτάσεις του παρελθόντος.

Λάθη και παγίδες

Εμπειρογνώμονες της κυπριακής αποστολής στη Νέα Υόρκη μελέτησαν επί χάρτου τα
σημεία του εγγράφου Ντε Σότο και το συμπέρασμά τους είναι πως στους
υπολογισμούς των Ηνωμένων Εθνών υπάρχουν λάθη και παγίδες. Αναφέρεται
χαρακτηριστικά ότι στους υπολογισμούς του Ντε Σότο θεωρείται δεδομένο ότι
πέραν του 40% των Τουρκοκυπρίων έγιναν πρόσφυγες από το 1963 έως το 1974 και
ότι οι Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες είναι κάτω του 40%.

Σύμφωνα πάντως με την επεξεργασία των εμπειρογνωμόνων της ελληνοκυπριακής
αντιπροσωπείας με βάση το έγγραφο Ντε Σότο επιστρέφονται 40 χωριά πέραν της
Αμμοχώστου και της Μόρφου για τις οποίες δεν γίνεται αναφορά από τον Ντε Σότο
αλλά η επιστροφή τους περιλαμβάνεται στο χάρτη Γκάλι και κατά συνέπεια
θεωρείται δεδομένη από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Αναλόγως με το ποια περιοχή
της Αμμοχώστου θα επιστραφεί, το ποσοστό Ελληνοκυπρίων προσφύγων με βάση τα
κριτήρια Ντε Σότο φτάνει το 54% ­ 60.000 έως 90.000 πρόσφυγες ­ ποσοστό που
δεν θεωρείται ικανοποιητικό από την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Ο Πρόεδρος Κληρίδης ζήτησε από τον Ντε Σότο να παρουσιάσει το χάρτη του για να
μπορεί να γίνει συγκεκριμένη συζήτηση…