ΔΡΟΜΟΙ

«Ως Τούρκος…

… θεωρώ ότι εκπληρώνω με το βιβλίο αυτό το εθνικό μου καθήκον», λέει
ο ιστορικός Αλή Κεμάλ Μερτζάν και αφιερώνει το έργο του με τίτλο «Οι μητέρες
των σουλτάνων και οι εξωμότες που μας διοίκησαν 600 χρόνια» [εκδόσεις
«Τοπλουμσάλ Ντονουσούμ» (Κοινωνική Αλλαγή), Ισταμπούλ 1998, 10η έκδοση Μάρτιος
2000] στον ιδρυτή της νέας Τουρκίας Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ.

Γεννήματα Χριστιανών παλλακίδων χαρακτηρίζει τους Οθωμανούς σουλτάνους ο
Μερτζάν, θεωρεί «ξένες» και τις Μογγόλες μητέρες, σύμφωνα με τη θεωρία της
ιστορίας του Ατατούρκ, και καταγράφει μία μία όλες τις περιπτώσεις Χριστιανών
γυναικών που έγιναν μητέρες σουλτάνων. Η βυζαντινή Χοροφίρα, μητέρα του Μουράτ
(1360 – 1389), η Μαρία, θυγατέρα του βασιλιά της Βουλγαρίας Ιβάν Αλεξάντερ και
της Εβραίας συζύγου του, μητέρα του Γιλντιρίμ Βαγιαζίτ (1389 – 1402), μητέρα
του σουλτάνου Μεχμέτ Τσελεμπή (1413 – 1442) η πριγκίπισσα Βερόνικα της
Βουλγαρίας, η Σερβίδα πριγκίπισσα Δέσποινα Μάρα, μητέρα του Μωάμεθ Β’ (1441 –
1481), η Άννα, θυγατέρα του Δαυίδ Κομνηνού, μητέρα του Σελίμ (1512 – 1520),
μητέρα του Αχμέτ (1603 – 1617) η Ελληνίδα Ελένη. Και ο πολύ ενδιαφέρων
κατάλογος συνεχίζεται.

Ο Ατατούρκ…

… ο οποίος, με τα ίδια του τα λόγια, «απάλλαξε το τουρκικό έθνος από
το ζυγό του Οθωμανού σουλτάνου και μουσουλμάνου χαλίφη», θα συμφωνούσε πλήρως
με τα όσα λέει στο βιβλίο του ο Μερτζάν για το «πώς οι Οθωμανοί αφάνισαν τα
τουρκικά κράτη της Ανατολίας και έσυραν επί αιώνες τους Τούρκους σε πολέμους
λεηλασίας, πώς με το αίμα των Τούρκων πέρασαν από τα τρίχινα τσαντίρια στα
μαρμαρένια ανάκτορα και για τον αντιτουρκισμό του «επονομαζόμενου» κατακτητή
Μωάμεθ Β’, ο οποίος αποκαλούσε τους Τούρκους «ετράκ-ι μπατράκ» (βλάκες
Τούρκοι).

Περιέργως…

… φέτος γίνεται στην Τουρκία για πρώτη φορά επίσημος εορτασμός για
κάτι το οθωμανικό. Αρχίζουν σήμερα στην Προύσα οι τριήμεροι εορτασμοί της
700ής επετείου από την ίδρυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στις εκδηλώσεις,
που θα στοιχίσουν στο τουρκικό Δημόσιο 1,5 εκατομμύριο δολάρια, δεν θα
συμμετέχουν (γιατί άραγε;) ούτε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ούτε ο
πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ, ούτε ο Μεσούτ Γιλμάζ, ούτε ο επιτελάρχης
Χουσεΐν Κιβρίκογλου. Ετοιμάζονται όμως να κάνουν δημόσια επίδειξη ισχύος το
ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης
Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος έχει καθορίσει το πρόγραμμα σε όλες του τις
λεπτομέρειες, καθώς και το ισλαμικό Κόμμα της Αρετής. Ένας πρώην επίσημος θα
δώσει το «παρών», ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ.

Δεν έγινε γνωστό…

… ποια θέση θα καταλάβει στις εκδηλώσεις ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ο
οποίος «διαχώρισε το τουρκικό έθνος ως οντότητα από οτιδήποτε οθωμανικό, το
έκανε εκφραστή και συνεχιστή όλων των προηγούμενων τουρκικών κρατών, που είχαν
αφανίσει οι Οθωμανοί, δίνοντας τελεσίδικη απάντηση στην ταυτότητα του νέου
έθνους». Παραμένει επίσης εντελώς ασαφές το πώς θα παντρευτεί η «οθωμανική
αναβίωση» με τον ακραιφνή κεμαλισμό που επιδεικνύεται σήμερα από την εξουσία.
Την απαλλάσσει ίσως η μη συμμετοχή;