Όπλα με… ενοίκιο, εδώ και τώρα

Πάτριοτ PAC-2. Πρώτο ρόλο θα έχουν στην επικείμενη άσκηση «Παρμενίων» τα μεταχειρισμένα αντιαεροπορικά συστήματα που είναι ήδη ετοιμοπόλεμα

Δανεικά όπλα ως προσωρινή λύση μέχρι να παραληφθούν τα καινούργια που έχουν
παραγγελθεί, έχει εντάξει στο οπλοστάσιό της η Ελλάδα πληρώνοντας ένα
συμβολικό ενοίκιο!

Η «πατέντα», καθαρώς ελληνική, έχει χρησιμοποιηθεί ήδη στα συμβόλαια για όπλα
του αντιαεροπορικού τομέα, και είναι όρος που θα μετρήσει στην νέα μεγάλη
«αγορά του αιώνα» (τανκς), ενώ και οι ίδιες εταιρείες σπεύδουν πλέον να κάνουν
σχετικές προσφορές.

Στις… ενδιάμεσες λύσεις, όπως «βάφτισε» τη νέα μέθοδο απόκτησης όπλων ο
εισηγητής της κ. Άκης Τσοχατζόπουλος, οδηγήθηκε το «Πεντάγωνο» προκειμένου να
καλύψει αμέσως, έστω και με μεταχειρισμένα οπλικά συστήματα, μια σειρά
«επικίνδυνων κενών» που υπάρχουν στην άμυνα της χώρας.

Τα κενά αυτά, όπως ομολογούν τώρα επιτελείς, είχαν εντοπισθεί κυρίως στην
αντιαεροπορική προστασία της χώρας και είχαν καταγραφεί σε απόρρητες εκθέσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι και οι τρεις περιπτώσεις, όπου ήδη η Ελλάδα ενοικίασε
όμοια ή παρόμοια μοντέλα όπλων με αυτά που παρήγγειλε, ανήκουν σε αυτή την
κατηγορία. (Πάτριοτ, Κροτάλ και ιπτάμενα ραντάρ).

Προηγούμενης γενιάς

Αξιωματούχος που έχει λάβει μέρος στην υλοποίηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων
των τελευταίων 4-5 χρόνων, τονίζει ότι επειδή όλες οι παραγγελίες μας αφορούν
πολύ προηγμένα συστήματα, οι παραδόσεις τους απαιτούσαν 2, 3 ή και 4 χρόνια.
«Εμείς δεν είχαμε την πολυτέλεια να περιμένουμε τον χρόνο αυτό, επισημαίνει,
ιδίως αν ο αντίπαλος ξέρει τα επικίνδυνα κενά. Έτσι οδηγηθήκαμε στην απαίτηση
άμεσα σχεδόν παραδοτέων μεταχειρισμένων, έστω και αν ήταν της προηγούμενης
γενιάς».

Το πρώτο ενοικιαζόμενο όπλο που εντάχθηκε ήδη στον επιχειρησιακό σχεδιασμό
είναι το Πάτριοτ. Πρόκειται για 3 συστήματα με 4 (τετραπλούς) εκτοξευτές, το
καθένα της κατηγορίας PAC-2, που παραδόθηκαν τον Οκτώβριο του 1999. Το κόστος
του ενοικίου τους είναι μόλις 8,2 εκατ. δολάρια για 2-3 χρόνια, όταν η αγορά
των πρώτων 4 νεώτερων, βέβαια, Πάτριοτ PAC-3 κόστισε περίπου 900 εκατ.
δολάρια!

Τα μεταχειρισμένα Πάτριοτ είναι ήδη ετοιμοπόλεμα από τον Φεβρουάριο του 2000,
ανεπτυγμένα σε τρεις βάσεις και το προσωπικό τους είναι πλήρως εκπαιδευμένο να
υποδεχθεί τον χειμώνα του 2001 τα καινούργια Πάτριοτ PAC-3!

Ίδια εκπαίδευση

Η εξοικείωση και η εκπαίδευση του προσωπικού σε ένα σχεδόν όμοιο σύστημα είναι
ο δεύτερος λόγος για τον οποίο το υπουργείο Άμυνας επέλεξε τη μέθοδο της
ενοικίασης. «Μέχρι να έρθουν τα νέα συστήματα τον 22ο μήνα, ήδη από τον 6ο θα
έχουμε πλήρη υποδομή, εμπειρία και εκπαίδευση», δήλωνε ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος
κατά την υπογραφή της σύμβασης για τα μικρού – μεσαίου βεληνεκούς
αντιαεροπορικά Κροτάλ.

Χωρίς κόστος το Κροτάλ

Αντιαεροπορικό Crotale NG. Στα πρώτα 4 μεταχειρισμένα συστήματα εκπαιδεύονται σμηνίτες και ναύτες στην Ανδραβίδα και σε λίγες εβδομάδες θα θωρακίσουν δύο αεροδρόμια

Το γαλλικής κατασκευής Κροτάλ είναι το δεύτερο οπλικό σύστημα που αποκτά με
δανεισμό η Ελλάδα και μάλιστα χωρίς κόστος. Η αξίας 80 δισ. δρχ. σύμβαση
προέβλεπε την παράδοση από τη Γαλλική Αεροπορία έξι μήνες από την υπογραφή της
4 συστημάτων. Ήδη, από τον Ιούνιο τα Κροτάλ βρίσκονται στην αεροπορική βάση
Ανδραβίδας όπου και εκπαιδεύεται το προσωπικό και σε λίγες εβδομάδες θα είναι
σε επιχειρησιακή λειτουργία.

Τη διαδικασία προσαρμογής ξεκίνησε επίσης το προσωπικό (ιπτάμενο και τεχνικό)
που θα στελεχώσει τα νέα ιπτάμενα ραντάρ ERIEYE / ΕΜΒ 145Η. Μαζί με τη σύμβαση
αγοράς των 4 ιτπάμενων ραντάρ η σουηδική – βραζιλιάνικη κοινοπραξία υπέγραψε
και τη μίσθωση στην Ελλάδα δύο ιπτάμενων ραντάρ που ανήκουν στις σουηδικές
ένοπλες δυνάμεις με ενοίκιο 339 εκατ. κορόνες. Τα μεταχειρισμένα ιπτάμενα
ραντάρ (θα φέρονται σε διαφορετικό αεροσκάφος από τα καινούργια) προβλέπεται
να χρησιμοποιούνται από την Ελλάδα για περίπου 3,5 χρόνια το καθένα. Το πρώτο
μεταχειρισμένο ERIEYE θα παραδοθεί τον Δεκέμβριο.

Τα τανκς

Όρο για προσφορά μεταχειρισμένων τανκς για κάλυψη άμεσων επιχειρησιακών
αναγκών προβλέπει και η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος (RFI) για το νέο
άρμα μάχης. Ήδη αρκετές από τις συμμετέχουσες στον διαγωνισμό εταιρείες έχουν
κάνει προτάσεις για μεταχειρισμένα άρματα παλαιότερου τύπου από τον
προσφερόμενο, αλλά στην πιάτσα κυκλοφορούν σενάρια και για πιο προωθημένες
προσφορές για δανεισμό, δηλαδή, αρμάτων νέας γενιάς!

Το ίδιο σκηνικό, αλλά με πρωτοβουλία αυτή τη φορά των ίδιων των εταιρειών,
στήνεται και γύρω από την αγορά των μεσαίου μεγέθους μεταφορικών αεροσκαφών. Η
αμερικανοϊταλική κοινοπραξία, διαπιστώνοντας τις ανάγκες της Αεροπορίας που
δεν μπορούν να καλυφθούν πλήρως λόγω κόστους, έκανε «σφήνα» και μαζί με τη
δωρεάν παραχώρηση 2 μεταγωγικών C-130Η, πρόσφερε τις προάλλες και τον δανεισμό
για 1½ χρόνο δύο επιπλέον C-222 της ιταλικής Πολεμικής Αεροπορίας για
οποιαδήποτε χρήση από την Αθήνα!

Στα πλεονεκτήματα της νέας μεθόδου η Ελλάδα έχει υπολογίσει και το πολύ ορατό
ενδεχόμενο να αγοράσει, όταν λήξει η σύμβαση δανεισμού, τα ενοικιαζόμενα όπλα.
Βεβαίως στην περίπτωση αυτή το τίμημα, λένε επιτελείς του υπουργείου Άμυνας,
θα πρέπει να είναι μηδενικό ή συμβολικό για να υπάρχει κίνητρο. Άλλωστε και οι
ίδιες οι εταιρείες δεν αναμένεται να ζητήσουν υψηλή τιμή, καθώς ένα μέρος θα
έχει αποσβεσθεί από το σημερινό ενοίκιο, η αξία θα έχει απομειωθεί λόγω
χρήσης, ενώ θα προσδοκούν και νέες εισπράξεις από τυχόν εκσυγχρονισμό. Εδώ
μάλιστα παίζεται και ένα «παιχνίδι» με τις εταιρείες που επιδιώκουν ­ μετά την
δωρεάν ή με χαμηλό τίμημα παραχώρηση μεταχειρισμένων ­ να «αρμέγουν την
αγελάδα» με προγράμματα εκσυγχρονισμού!

Υπήρξαν ενστάσεις

Πάντως, παρά τα οφέλη, η «πατέντα» του δανεισμού δεν πέρασε εύκολα στα Γενικά
Επιτελεία και χρειάστηκαν αρκετές συζητήσεις για να πεισθούν, λένε συνεργάτες
του κ. Τσοχατζόπουλου. «Το βασικό ήταν ότι δεν μπορείς να πεις στον
αντίπαλο… “στάσου Τούρκο να γεμίσω”. Και αυτό τα Επιτελεία το ξέρουν
καλύτερα από όλους». Οι ενστάσεις των επιτελών ήταν κυρίως στην ενίσχυση της
πολυτυπίας και στη «σπατάλη» χρόνου εκπαίδευσης αν π.χ. η συμβαλλόμενη χώρα
δεν είχε να προσφέρει τον ίδιο ακριβώς τύπο. Συνολικά πάντως το πείραμα
φαίνεται ότι πέτυχε και ήδη πολλές χώρες ζητούν πληροφορίες από το ελληνικό
«Πεντάγωνο».

Και τανκς με λίζινγκ;

Την ευρέως, πλέον, διαδεδομένη εμπορική μέθοδο του λίζινγκ (χρηματοδοτική
μίσθωση) μελετά να εισαγάγει στις προμήθειες όπλων το υπουργείο Άμυνας, ως
συνέχεια των πλεονεκτημάτων της διαδικασίας των «ενδιάμεσων λύσεων» που ήδη
εφαρμόζει. Η στενότητα πόρων για εφάπαξ ή με λίγες δόσεις αγορές έχει οδηγήσει
ορισμένες χώρες στην εφαρμογή της μεθόδου της χρηματοδοτικής μίσθωσης: Δηλαδή
τη χρήση οπλικών συστημάτων με υψηλό, σχετικά, μηνιαίο ενοίκιο για μεγάλο
χρονικό διάστημα και χωρίς απόκτηση της κυριότητος. Ωστόσο η διαδικασία
προβλέπει στο τέλος δυνατότητα απόκτησης (π.χ. μετά 20 χρόνια) με συμβολικό,
τότε, τίμημα. Η μέθοδος είναι πιθανόν να εφαρμοσθεί στο πρόγραμμα νέων αρμάτων
μάχης (246 + βοηθητικά) αν κριθεί συμφέρουσα. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται
ήδη η Τουρκία που εξετάζει τη δυνατότητα αγοράς 500-1.000 αρμάτων.