Σε ένα πρόσφατο βιβλίο με τον τίτλο «Τα αξονικά κράτη, ένα νέο πλαίσιο για την
πολιτική των ΗΠΑ στον αναπτυσσόμενο κόσμο» (R. Chase, Ε. Hill, Ρ. Kennedy ­
eds ­ «The Pivotal States, Α New Framework for U.S. Policy in the Developing
World», Ν. York, W. Norton, 1999) διατυπώνεται η άποψη (που το 1996 είχε
παρουσιασθεί και στο Foreign Affairs) ότι η Τουρκία συνιστά ένα «αξονικό
κράτος» για τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην ίδια
κατηγορία ανήκουν οκτώ άλλες αναπτυσσόμενες χώρες. Όπως παρατηρούν οι
συγγραφείς, οι ΗΠΑ θα πρέπει να επικεντρώσουν την προσοχή και πολιτική τους,
στη μεταπολεμική εποχή, προς τις χώρες αυτές.


Για την Τουρκία, ο συγγραφέας του άρθρου, καθηγητής Al. Makovsky, παρατηρεί
ότι αποτελεί «αξονικό κράτος» για τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα για
τρεις κυρίως λόγους: πρώτον, για το ιδεολογικό πείραμα που επιχειρεί, τη
μετάβαση δηλαδή σ' ένα στρατηγικό σύστημα αν και πολιτιστικά ισλαμική χώρα,
δεύτερον, γιατί συνορεύει με περιοχές εξαιρετικά ευαίσθητες για τα αμερικανικά
συμφέροντα, τρίτον, ως χώρα-υπόδειγμα για τη διαμόρφωση των σχέσεων μεταξύ της
Δ. Ευρώπης και ενός μουσουλμανικού κράτους. Ωστόσο ο συγγραφέας αναγνωρίζει
ότι για να διαδραματίσει τον ρόλο ισχυρού εταίρου των ΗΠΑ και της Δύσης, η
Τουρκία θα πρέπει να επιλύσει προηγουμένως τις εσωτερικές πολιτικές
συγκρούσεις και αντιφάσεις.


Οι απόψεις αυτές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα στο μέτρο που
επιβεβαιώνουν την κεντρική σημασία που αποδίδουν οι ΗΠΑ στην Τουρκία και κατά
συνέπεια στην «προνομιακή πολιτική» που αναπόφευκτα διαμορφώνουν για τη χώρα
αυτή. Η αναγνώριση της Τουρκίας ως «αξονικού κράτους» φαίνεται ότι έχει
ενισχύσει την επιδίωξη της Άγκυρας να αναδειχθεί σε «περιφερειακή δύναμη».
Ωστόσο, η επιδίωξη της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ταυτόχρονα του ρόλου
της «περιφερειακής δύναμης» συνιστούν ασυμβίβαστους στόχους. Η συμμετοχή στην
Ένωση δεν εναρμονίζεται με τον ρόλο της περιφερειακής, ηγεμονικής δύναμης που
επιδιώκει να επιβάλει την άποψή της στον περίγυρό της. Συμβιβάζεται με τον
ρόλο της σταθεροποιητικής, δημοκρατικής, αναπτυξιακής δύναμης συνεργασίας.


Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από