Οι 10 πατρίδες των μεταναστών

Εκείνοι είναι συνήθως Αλβανοί και Ρουμάνοι και εκείνες Βουλγάρες και
Φιλιππινέζες. Οι περισσότεροι είναι μεταξύ 30 και 44 ετών, έγγαμοι, έχουν
τελειώσει τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, δεν έχουν σταθερή εργασία και ζουν στην
περιφέρεια της Αττικής. Όλοι τους όμως υπέβαλαν αίτηση για τα μαγικά χαρτάκια
που εξασφαλίζουν τη νόμιμη παραμονή στη χώρα μας…

Μετανάστες όμως δεν είναι μόνο οι παραπάνω ούτε όσοι έχουν καταγραφεί από τον
ΟΑΕΔ, αφού δεν έκαναν όλοι αίτηση για τη λευκή ή την πράσινη κάρτα. Πάντως, τα
στοιχεία του Εθνικού Παρατηρητηρίου Απασχόλησης, τα οποία αφορούν την
επεξεργασία 352.632 αιτήσεων για άδεια παραμονής στη χώρα μας, αποτελούν ένα
αντιπροσωπευτικό δείγμα στο σύνολο των αιτήσεων (περίπου 590.000) και για τις
δύο κάρτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα.

Η πλειονότητα

Το 91% των μεταναστών προέρχεται από 10 συγκεκριμένες χώρες

Το ότι την πλειονότητα των μεταναστών αυτή τη στιγμή στη χώρα μας την
αποτελούν κυρίως Αλβανοί (64,91%) και Βούλγαροι (6,53%) είναι μάλλον γνωστό.
Το ίδιο ισχύει και για το γεγονός ότι οι περισσότεροι είναι συγκεντρωμένοι στα
μεγάλα αστικά κέντρα, στην περιφέρεια της πρωτεύουσας και της συμπρωτεύουσας.
Όμως, παρά τη μεγάλη ποικιλία χωρών προέλευσης, η συντριπτική πλειονότητα
προέρχεται από περιορισμένο αριθμό χωρών. Ειδικότερα, το 91% των μεταναστών
προέρχεται από δέκα συγκεκριμένες χώρες: την Αλβανία, τη Βουλγαρία, τη
Ρουμανία, το Πακιστάν, την Ουκρανία, την Πολωνία, τη Γεωργία, την Ινδία, την
Αίγυπτο και τις Φιλιππίνες.

Όπως λέει η κοινωνιολόγος-ερευνήτρια στο Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας, κ. Τζένη
Καβουνίδη: «Το γεγονός ότι οι κύριες χώρες-πηγές μετανάστευσης προς την Ελλάδα
εντοπίζονται στις κοντινές βαλκανικές χώρες, συνεπάγεται ορισμένες επιπτώσεις
για τη μορφή της μετανάστευσης, καθώς και για τη μελλοντική ενσωμάτωση των
μεταναστών. Η γεωγραφική εγγύτητα καθιστά εφικτή την κυκλική μετανάστευση,
δηλαδή την παραμονή στη χώρα υποδοχής για μικρά σχετικά διαστήματα, με τακτική
επιστροφή στη χώρα καταγωγής. Η κυκλική μετανάστευση φαίνεται να είναι μορφή
μετανάστευσης που παρουσιάζουν ιδιαίτερα η αλβανική μετανάστευση και, εν
μέρει, η βουλγαρική και η ρουμανική».

Ανά φύλο

Εκείνο επίσης που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι η εξέταση του πληθυσμού των
αλλοδαπών κατά φύλο. Οι γυναίκες αποτελούν το 26% του πληθυσμού του συνόλου
των αλλοδαπών που υπέβαλαν αίτηση, αλλά η αναλογία τους κυμαίνεται με μεγάλη
διαφορά από υπηκοότητα σε υπηκοότητα. Για παράδειγμα, η εμφάνιση της
βουλγαρικής υπηκοότητας ως δεύτερη σε σημασία υπηκοότητα για το σύνολο
οφείλεται στις γυναίκες. Το 15% των γυναικών αλλά και το 3,9% των ανδρών
προέρχονται από τη Βουλγαρία. Έτσι, για τους άνδρες η δεύτερη σε σημασία
υπηκοότητα μετά την αλβανική είναι η ρουμανική, ενώ τρίτη και τέταρτη με
ελάχιστη απόσταση μεταξύ τους είναι η πακιστανική και η βουλγαρική. Για τις
γυναίκες, τρίτη σε σημασία υπηκοότητα μετά την αλβανική και τη βουλγαρική
είναι η ουκρανική με 8,3%, ενώ για τους άνδρες είναι η ενδέκατη υπηκοότητα με
μόνο 0,7%.

Για άλλες χώρες, η μετανάστευση προς την Ελλάδα είναι κυρίως γυναικείο
φαινόμενο. Από τις πρώτες σε σημασία υπηκοότητες που έχουν δυσανάλογα μεγάλο
ποσοστό γυναικών είναι εκείνες των Φιλιππίνων, της Ουκρανίας και της
Μολδαβίας. Συγκεκριμένα, το 83% των Φιλιππινέζων είναι γυναίκες, όπως το 80%
των Ουκρανών και το 74% των Μολδαβών. Άλλες χώρες με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό
γυναικών είναι η Ρωσία με 75% γυναίκες, η Αιθιοπία με 71%, η Σρι Λάνκα με 64%
και η Γεωργία με 63%.

Οικογενειακή κατάσταση

Επί του συνόλου των μεταναστών, ανδρών και γυναικών, η πλειοψηφία (51,18%)
είναι έγγαμοι, το 43,27% άγαμοι, μόνο το το 2,56% διαζευγμένοι και το 1%
χήροι.

Όσον αφορά στο εκπαιδευτικό επίπεδό τους, οι περισσότεροι (49,16%) έχουν
φθάσει μέχρι τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ένα επίσης υψηλό ποσοστό (37,05%)
την Πρωτοβάθμια, ενώ μόνο το 8,89% είναι απόφοιτοι της Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης. Τέλος, το ποσοστό των αναλφάβητων είναι 1,81%.

Όταν μιλάμε για το σύνολο των μεταναστών θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας κυρίως
άνδρες και γυναίκες ηλικίας 30-44 ετών (38,39%), σε χαμηλότερο ποσοστό 20-24
ετών (21,48%), ακόμη λιγότερους 45-64 ετών (8,84%), το 6,51% είναι έφηβοι
15-19 ετών, ενώ μικρά είναι τα ποσοστά όσων είναι 65 ετών και άνω (0,23%),
καθώς και όσοι είναι νεώτεροι των 14 ετών (0,10%).

Περίπου το 40% απασχολείται σε σπίτια

Όσον αφορά την απασχόληση του συνόλου των μεταναστών, είναι δύσκολο να
αποφανθεί κανείς με σιγουριά, γιατί ένα μεγάλο ποσοστό δεν έχει δηλώσει την
εργασία του, ενώ ακόμη ένα σημαντικό ποσοστό έχει δηλώσει ως τελευταία
απασχόληση αυτήν που είχε στη χώρα καταγωγής του και όχι στη χώρα υποδοχής.
Σύμφωνα πάντως με την κ. Ζωή Σώκου, διοικητικό μέλος της ΓΣΕΕ και
αναπληρωματικό μέλος της Ειδικής Επιτροπής του υπουργείου Εργασίας, «περίπου
το 40% απασχολείται σε σπίτια, είτε για τη φύλαξη παιδιών και ηλικιωμένων είτε
για καθαριότητα, ένα 20% απασχολείται σε αγροτικές εργασίες, στην κτηνοτροφία
και την αλιεία, επίσης 20% σε οικοδομικές εργασίες, ένα 10% στη βιομηχανία και
τη βιοτεχνία και, τέλος, ένα 10% είναι μικροπωλητές, κυρίως οι μετανάστες
αφρικανικής και ασιατικής καταγωγής».