41 χρόνια εκτός Θιβέτ

Ο Δαλάι Λάμα δεν προσκλήθηκε να συμμετάσχει στην παγκόσμια διάσκεψη της
χιλιετίας για την ειρήνη που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα στη Νέα Υόρκη
υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Προσκεκλημένοι πάνω από χίλιοι θρησκευτικοί ηγέτες,
εκπρόσωποι δεκαπέντε θρησκειών, μουφτήδες, ραββίνοι, προφήτες, μονσινιόροι,
πατριάρχες, σεΐχηδες και φύλαρχοι, αλλά το πρόβλημα υπήρχε μόνο με έναν ­ τον
τιμημένο με το Νόμπελ Ειρήνης πνευματικό ηγέτη των Θιβετανών βουδιστών. Και
τούτο, επειδή το Θιβέτ και ο λαός του βρίσκονται υπό την κατοχή μιας ξένης
δύναμης, της Κίνας, η οποία συμβαίνει να είναι και μόνιμο μέλος του Συμβουλίου
Ασφαλείας του ΟΗΕ. Και η Κίνα αντέδρασε στην έλευση του Δαλάι Λάμα στη
διάσκεψη, επειδή αυτός ο τελευταίος ζητάει ένα αυτόνομο Θιβέτ.

Απαγορεύσεις

Αφότου εισέβαλε στο Θιβέτ, το 1950, το Πεκίνο επιδιώκει πάση θυσία να ελέγχει
όλες τις θρησκευτικές δραστηριότητες στην κατεχόμενη χώρα. Έχει απαγορεύσει με
βαριές ποινές οποιαδήποτε αναφορά στον Δαλάι Λάμα, ο οποίος γεννήθηκε με το
όνομα Τενζίν Γκιάτσο, 6 Ιουλίου του 1935, στο βορειοανατολικό Θιβέτ. Σε ηλικία
δύο χρόνων, αναγνωρίσθηκε ως η μετενσάρκωση του 13ου Δαλάι Λάμα και ανατράφηκε
στο ανάκτορο Ποτάλα, στην πρωτεύουσα Λάσα. Και το 1950, σε ηλικία 15 χρόνων,
αναλάμβανε πλήρη καθήκοντα ως αρχηγός του κράτους του Θιβέτ ­ την ίδια χρονιά
που 80.000 Κινέζοι στρατιώτες εισέβαλλαν στο βασίλειο αυτό των Ιμαλαΐων.

Ακολούθησε σκληρή κατοχή και, 10 Μαρτίου του 1959, ο λαός του Θιβέτ ξεσηκώθηκε
εναντίον των δυναστών του. Η εξέγερση απέτυχε και πνίγηκε στο αίμα, αλλά στο
χάος που επακολούθησε ο Δαλάι Λάμα κατάφερε να διαφύγει και, περνώντας τα
Ιμαλάια, έφθασε στην Ινδία. Δεκάδες χιλιάδες Θιβετανοί τον ακολούθησαν στην
εξορία και μια εξόριστη κυβέρνηση του Θιβέτ σχηματίσθηκε στην Νταραμσάλα της
βόρειας Ινδίας.

Ο Δαλάι Λάμα ταξίδεψε, πρώτη φορά, στο εξωτερικό το 1973 και πραγματοποίησε
μια επίσκεψη-ορόσημο στην Ευρώπη, την πρώτη Θιβετανού πνευματικού ηγέτη στη
Γηραιά Ήπειρο. Ο κόσμος εντυπωσιάσθηκε από τη γαλήνη και το χαμόγελό του,
καθώς και από το γεγονός ότι ο ηγέτης μιας χώρας υπό κατοχή διακήρυσσε τη
μη-βία. Το 1989, η Δύση τού απένειμε το Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο εκείνος
αποδέχθηκε «εν ονόματι των καταπιεσμένων όλης της Γης»…

Μετά το 1959, οι Κινέζοι κάνουν ό,τι μπορούν για να εξαλείψουν την επιρροή του
Δαλάι Λάμα στο Θιβέτ, κυρίως μέσω μιας πολιτικής που προωθεί την αθεΐα, και
κυρίως τον πολιτισμό και τη γλώσσα των Θιβετανών. Έχει επίσης καταγγελθεί ότι
προκαλούν εκτεταμένη οικολογική καταστροφή στο Θιβέτ με ανεξέλεγκτη εξόρυξη
μεταλλευμάτων και υλοτομία που προκαλούν αφανισμό της άγριας ζωής, διάβρωση
του εδάφους και πλημμύρες ­ η εξόριστη κυβέρνηση καταγγέλλει επίσης ότι το
Θιβέτ χρησιμοποιείται ως «αποθήκη» πυρηνικών όπλων και «χωματερή» για πυρηνικά
απόβλητα. Η «πατριωτική αναμόρφωση», την οποίαν επιβάλλουν οι Κινέζοι,
σημαίνει εξαναγκασμό των μοναχών, ανδρών και γυναικών, πολλές φορές με φρικτά
βασανιστήρια, και ισοπέδωση μοναστηριών, γα να καταγγείλουν τον Δαλάι Λάμα και
να δηλώσουν υποταγή στην Κίνα.

Το ταξίδι

Το αποτέλεσμα είναι όλο και περισσότεροι Θιβετανοί να ξεκινούν το επικίνδυνο
ταξίδι μέσω των ψηλότερων βουνών του κόσμου για να καταφύγουν στην Νταραμσάλα
­ ή και για να δουν απλώς τον Δαλάι Λάμα και μετά να επιστρέψουν στο Θιβέτ.
Σήμερα, η κατοχή μιας φωτογραφίας του βουδιστή ηγέτη στο Θιβέτ είναι σίγουρο
εισιτήριο για τη φυλακή. Και οι Θιβετανοί που καταφθάνουν στην Νταραμσάλα
υποστηρίζουν ότι τα κυριότερα ενδιαφέροντα που έχουν απομείνει στους νέους
στην πατρίδα είναι το ποτό, ο τζόγος και η πορνεία.

Το 1988, ο Δαλάι Λάμα διατύπωσε στο Στρασβούργο προτάσεις ­ ένα σχέδιο από
πέντε σημεία με τίτλο «Δύο οικογένειες κάτω από μία στέγη» ­ για αυτονομία του
Θιβέτ, με την Κίνα να έχει την ευθύνη για τις εξωτερικές και τις στρατιωτικές
υποθέσεις.

«Το σημαντικότερο σήμερα», δήλωσε πρόσφατα, «είναι να σωθεί ο Θιβετανός
βουδισμός και πολιτισμός του Θιβέτ. Η νεότερη γενιά πρέπει να αναλάβει
περισσότερες ευθύνες και να εργασθεί για μη βίαιη λύση». Το θέμα ανάμεσα στην
Κίνα και στους Θιβετανούς, τονίζει, δεν είναι να κερδίσει η μία πλευρά και να
χάσει η άλλη ­ αλλά και οι δύο να μπορέσουν να δουν τη λύση ως νίκη τους. Η
Κίνα όμως επιμένει ότι ο Δαλάι Λάμα θέλει ένα ανεξάρτητο Θιβέτ και αρνείται να
συζητήσει οτιδήποτε μαζί του.

Η κινεζική αντιπροσωπεία αποχώρησε επιδεικτικά από τη διάσκεψη της χιλιετίας
για την ειρήνη, όταν το λόγο πήρε ένας από τους οκτώ θιβετανούς μοναχούς που
είχαν έρθει αντί του πνευματικού ηγέτη τους. Και να σκεφθεί κανείς πως το θέμα
της ομιλίας του ήταν «Συγγνώμη και συμφιλίωση»…

Αμοιβαίος σεβασμός

” Οι διαφορετικές θρησκείες πρέπει να αναπτύξουν αμοιβαίο σεβασμό και
κατανόηση για τις πεποιθήσεις και τις αξίες τους. Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη
όσο υπάρχει φτώχεια, κοινωνική αδικία, ανισότητα, καταπίεση, υποβάθμιση του
περιβάλλοντος και όσο ο αδύναμος και ο μικρός συνεχίζει να καταπιέζεται από
τον δυνατό και τον μεγάλο. ”

(Απόσπασμα από το μήνυμα του Δαλάι Λάμα που διαβάστηκε στην Παγκόσμια Διάσκεψη
της Χιλιετίας για την Ειρήνη).