Μετά τους δύο πρώτους νεκρούς άρχισε η επιχείρηση εκκένωσης

Τα τραγικά λάθη των αρχών πυρόσβεσης πλήρωσαν με τη ζωή τους επτά άνθρωποι στη
μεγάλη πυρκαγιά στην ελληνοαλβανική μεθόριο. Μία γυναίκα νοσηλεύεται με
εγκαύματα στο Νοσοκομείο των Ιωαννίνων. Τρία άλλα άτομα που μέχρι αργά χθες το
βράδυ, αγνοούνταν βρέθηκαν σώα.

Η φωτιά που αφάνισε χωριά από τον χάρτη, έκαιγε από την περασμένη Δευτέρα,
οπότε πέρασε στο ελληνικό έδαφος από την Αλβανία, και την Τετάρτη είχε τεθεί
υπό έλεγχο. Όμως, μετά την αναζωπύρωσή της προχθές, με τις τραγικές συνέπειες,
η κακή εκτίμηση της κατάστασης είχε ως συνέπεια ένα μέτωπο περίπου είκοσι
χιλιομέτρων να προσπαθούν να το δαμάσουν μόλις σαράντα πυροσβέστες! Δεν
ρίχτηκαν στη μάχη αεροσκάφη ­ αν και προβάλλεται το επιχείρημα ότι φυσούσε
αέρας οκτώ Μπωφόρ ­ δεν ήταν περισσότερα από δέκα τα πυροσβεστικά οχήματα
μέχρι αργά προχθές το βράδυ, παρά το γεγονός ότι τα χωριά που απειλούνταν ήταν
περισσότερα!

Κακή εκτίμηση

Η κακή εκτίμηση για τις διαστάσεις που θα μπορούσε να πάρει και πήρε τελικά η
πυρκαγιά είχε ξεκινήσει, όμως, πολύ νωρίτερα: Όταν πλέον οι φλόγες, την
περασμένη Δευτέρα, πέρασαν στο ελληνικό έδαφος ήταν αδύνατο να επέμβουν
χερσαίες πυροσβεστικές δυνάμεις, με δεδομένο ότι η φωτιά έκαιγε σε ναρκοπέδιο
και οι εκρήξεις ναρκών και παλαιών βλημάτων ήταν συνεχείς. Τότε, μάλιστα, το
ενδιαφέρον της Πυροσβεστικής είχε επικεντρωθεί στην άλλη μεγάλη πυρκαγιά που
κατέστρεψε χιλιάδες στρέμματα δάσους στα Ιωάννινα, στην περιοχή των Άνω
Πεδινών Ζαγορίου. Έτσι, μόνο δύο ελικόπτερα είχαν κάνει κάποιες ρίψεις νερού
στη φωτιά που είχε «εισαχθεί» από την Αλβανία. Η φωτιά δεν έσβησε, αλλά
αντίθετα «συντηρήθηκε» μέχρι την αλλαγή του καιρού, προχθές το απόγευμα, που
είχε τις γνωστές συνέπειες.

Από την πλευρά των αρχών στα Ιωάννινα προβάλλεται το επιχείρημα ότι δεν
υπήρχαν διαθέσιμα αεροσκάφη τις προηγούμενες ημέρες, ενώ προχθές δεν μπορούσαν
να πετάξουν, αφού ο αέρας έφθτανε τα οκτώ Μπωφόρ. Το ερώτημα, όμως, που δεν
μπορεί να απαντηθεί πειστικά είναι γιατί η επιχείρηση για την εκκένωση των
χωριών και την απομάκρυνση των ηλικιωμένων, στην πλειονότητά τους, κατοίκων
δεν άρχισε εγκαίρως. Είναι χαρακτηριστικό ότι η εντολή για εκκένωση δόθηκε
μετά την ανεύρεση των δύο πρώτων νεκρών, στην Αγία Μαρίνα. Και η απάντηση που
δίνουν οι αρμόδιοι, ότι δηλαδή οι ίδιοι οι ηλικιωμένοι αρνούνταν να
απομακρυνθούν, είτε αψηφώντας, είτε μη εκτιμώντας τον κίνδυνο, δεν μπορεί να
πείσει, παρά μόνο δείχνει ότι πρόκειται για μια ακόμη δικαιολογία στην
καθυστερημένη επιχείρηση. Ήταν μια ακόμη απόφαση που ελήφθη αργά και όταν
πλέον τα περιθώρια για να έχει αποτέλεσμα είχαν εξανεμισθεί.

Νύχτα – εφιάλτης

Η χθεσινή νύχτα ήταν ένας πραγματικός εφιάλτης για τους κατοίκους δώδεκα
χωριών στην ελληνοαλβανική μεθόριο. Μέσα σε δύο ώρες προχθές το απόγευμα οι
φλόγες δημιούργησαν μέτωπο περίπου είκοσι χιλιομέτρων. Όταν πλέον οι
πυροσβεστικές δυνάμεις ενισχύθηκαν, τίποτα δεν μπορούσε, επί της ουσίας, να
γίνει για να ελεγχθεί η πύρινη λαίλαπα. Γύρω στις εννέα το βράδυ προχθές οι
φλόγες είχαν ήδη κάνει στάχτη αγροτικές εγκαταστάσεις κοντά στο χωριό Αγία
Μαρίνα και συνέχιζαν με αμείωτη ένταση τον δρόμο τους προς το χωριό. Τα
περισσότερα σπίτια παραδόθηκαν στη μανία της φωτιά μέσα σε λίγη ώρα. Οι
περισσότεροι κάτοικοι μόλις την τελευταία στιγμή κατάφεραν να απομακρυνθούν.
Τα χωριά που επέμεναν να ζουν μια ανάσα από την Αλβανία, με το ψωμί, ακόμη, να
το φέρνει ο ταχυδρόμος, δεν υπάρχουν πια και θα περάσει καιρός για να γυρίσει
η ζωή στους παλιούς ρυθμούς της. Όμως, κάποιοι έμειναν πίσω. Μάταια, συγγενείς
του Χριστόφορου και της Μαρίας Κυρίτση προσπαθούσαν να πείσουν το ηλικιωμένο
ζευγάρι να εγκαταλείψει το σπίτι του. «Δεν υπάρχει φόβος» τους απάντησαν και,
μάλιστα, έδειχναν τόσο βέβαιοι ώστε τους καλούσαν να φάνε μαζί τους το βράδυ
που ερχόταν. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα ο 80χρονος Χριστόφορος Κυρίτσης και η
78χρονη γυναίκα του βρέθηκαν από τους πυροσβέστες απανθρακωμένοι στην αυλή του
σπιτιού.

Ο θάνατος τους είχε προλάβει την ώρα που προσπαθούσαν να απομακρυνθούν. Στο
ίδιο χωριό, την Αγία Μαρίνα, που ουσιαστικά αφανίστηκε από τον χάρτη, καθώς
όλα τα σπίτια είτε καταστράφηκαν ολοσχερώς, είτε υπέστησαν σοβαρές ζημιές,
βρέθηκε χθες απανθρακωμένη μία ακόμη ηλικιωμένη γυναίκα. Πρόκειται για την
Πολυξένη Πρέντζου, 72 χρόνων. Η άτυχη γυναίκα είχε προσπαθήσει να
απομακρυνθεί, αλλά η φωτιά την κύκλωσε με αποτέλεσμα να πέσει σε μια χαράδρα
και εκεί να βρει τον θάνατο.

Στα ξενοδοχεία με τη βία

Οι αρχές, όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο περιφερειάρχης Ηπείρου κ. Ηλίας Λιακόπουλος,
έκαναν απεγνωσμένες προσπάθειες για να εκκενώσουν τα χωριά που απειλούνταν
άμεσα από την πυρκαγιά. Η εντολή για εκκένωση δόθηκε για τα χωριά Ριζό, Αγία
Μαρίνα, Κάτω Λάβδανη, Βρυσούλα και Κάτω Λιθάρι. Όμως, όπως είπε ο κ.
Λιακόπουλος, οι αρχές συνάντησαν την απροθυμία των ηλικιωμένων, στην
πλειονότητά τους, κατοίκων να απομακρυνθούν. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις
αστυνομικοί έβγαλαν με τη βία ηλικιωμένους από τα σπίτια τους και τους
οδήγησαν στα ξενοδοχεία που είχαν διατεθεί για τη φιλοξενία των πυροπαθών.
Όμως, τα χωριά είναι εκτός από αραιοκατοικημένα και αραιοκτισμένα. Έτσι, το
ένα σπίτι από το άλλο μπορεί να απέχει πολλές εκατοντάδες μέτρα. Κάποιοι
έμειναν πίσω, με αποτέλεσμα να καούν ζωντανοί. Στην Αγία Μαρίνα, επίσης,
βρέθηκε τραυματισμένη και νοσηλεύεται με εγκαύματα τρίτου βαθμού στο
Νοσοκομείο Ιωαννίνων η Αφροδίτη Γιόμου. Το σκηνικό της τραγωδίας, όμως, είχε
περάσει πολύ γρήγορα και στα γειτονικά χωριά. Τα ξημερώματα βρέθηκε το πτώμα
της ογδοντάχρονης Ματίνας Παπαγεωργίου στο Κάτω Λιθάρι, ενώ μια ώρα νωρίτερα
είχε βρεθεί και το απανθρακωμένο πτώμα της 83χρονης Αθανασούλας Μάκα, στο
Ριζό. Μέχρι λίγο πριν από το μεσημέρι δύο ηλικιωμένες αδελφές θεωρούνταν
αγνοούμενες. Δυστυχώς όμως, τα πτώματά τους, βρέθηκαν απανθρακωμένα στην Κάτω
Λάβδανη. Πρόκειται για την Παρασκευή Αλεξίου 75 χρονών και τη Μαρία Μάντη, 72
χρονών. Ολόκληρη τη νύχτα, αλλόφρονες οι συγγενείς εκείνων που δεν είχαν
προλάβει να απομακρυνθούν, προσπαθούσαν μάταια να μάθουν κάτι για τους
ανθρώπους τους. Με εντολή της Περιφέρειας Ηπείρου ειδικά συνεργεία
προσπαθούσαν να κάνουν απογραφή των κατοίκων, προκειμένου να διαπιστωθεί η
τύχη και άλλων ανθρώπων. Στα Γιάννινα έφτασε τα ξημερώματα και κυβερνητικό
κλιμάκιο αποτελούμενο από τους υφυπουργούς Άμυνας Δ. Αποστολάκη, Παδείας Φ.
Πετσάλνικο και Γεωργίας Γ. Αργύρη, οι οποίοι από νωρίς το πρωί έπαιρναν μέρος
σε απανωτές συσκέψεις για την εκτίμηση της κατάστασης και τον σχεδιασμό της
αντιμετώπισής της…

Σε εφαρμογή σχέδιο έκτακτης ανάγκης

«Η καταστροφή είναι τεράστια». Οι συνεχείς πτήσεις του ελικοπτέρου, με το
οποίο το κυβερνητικό κλιμάκιο πετούσε πάνω από το πύρινο μέτωπο στα
ελληνοαλβανικά σύνορα, απλώς επιβεβαίωναν το μέγεθος της βιβλικής καταστροφής.

Το κυβερνητικό κλιμάκιο, με τους υφυπουργούς Άμυνας, Παιδείας και Γεωργίας κ.
κ. Αποστολάκη, Πετσάλνικο και Αργύρη, που με εντολή του Πρωθυπουργού κατέφθασε
στα Γιάννενα στη μία χθες το πρωί, ανέλαβε αμέσως τον συντονισμό των δυνάμεων
πυρόσβεσης, σε συνεργασία με τον αρχηγό της Πυροσβεστικής κ. Φούρλα.

Από το διοικητήριό τους, την έδρα της Περιφέρειας της Ηπείρου, έδιναν εντολή
προς τις επίγειες δυνάμεις της Πυροσβεστικής, του Στρατού και της Αστυνομίας
(αστυνομικούς και συνοριοφύλακες) να συνεχίσουν καθ’ όλη τη διάρκεια της
νύχτας την άμεση απομάκρυνση των κατοίκων από τους οικισμούς και τα χωριά που
απειλούνταν από τη φωτιά.

Με το πρώτο φως της ημέρας, τέθηκε σε εφαρμογή το σχέδιο έκτακτης ανάγκης που
περιελάμβανε την ενίσχυση των επίγειων δυνάμεων και κυρίως την αποστολή
εναέριων μέσων, η απουσία των οποίων την Πέμπτη παραμένει ανεξήγητη. Η κακή
εκτίμηση της κατάστασης, σε συνδυασμό με τις μεγάλες φωτιές στην Αρκαδία και
σε άλλες περιοχές της χώρας, που απορρόφησαν τον μεγαλύτερο αριθμό αεροσκαφών
και ελικοπτέρων, στέρησε από τους κατοίκους των Ιωαννίνων τη μοναδική ελπίδα
τους να ανακοπεί το πύρινο μέτωπο.

ΒΑΣΩ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Δεν ολιγώρησε η κυβέρνηση

«Είναι αρκετά δύσκολη η κατάσταση με τις πυρκαγιές», είπε χθες το μεσημέρι στη
Βουλή η υπουργός Εσωτερικών Βάσω Παπανδρέου, «αλλά δεν δεχόμαστε την κριτική
της Ν.Δ. ότι ολιγώρησε η κυβέρνηση», πρόσθεσε. «Δεν λέω, πολλά πρέπει να
γίνουν ακόμα, και σας υπόσχομαι ότι τον Σεπτέμβριο θα ξαναδούμε όλο αυτό το
πλέγμα προστασίας που αφορά την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Αλλά δεν βλέπετε
τι έγινε στην Αμερική, όπου κατέρρευσε όλος ο μηχανισμός;».

Η αρχηγός του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα ζήτησε από τον πρόεδρο της Βουλής να
συζητηθεί το θέμα των πυρκαγιών σε προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή.

Στη συζήτηση παρενέβη και ο πρόεδρος του ΣΥΝ Νίκος Κωνσταντόπουλος, ο οποίος,
απευθυνόμενος στον πρόεδρο της Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη, είπε ότι η κυβέρνηση
δεν έχει αξιοποιήσει καθόλου την πρόταση της διακομματικής κοινοβουλευτικής
επιτροπής, η οποία και έχει εκδώσει σχετικό πόρισμα.

Πάντως, πολλοί βουλευτές, οι οποίοι μίλησαν χθες για την τροπολογία του
υπουργείου Εσωτερικών για τις μονιμοποιήσεις συμβασιούχων στο Δημόσιο, βρήκαν
την ευκαιρία να αναφερθούν στις φωτιές, ζητώντας από την κυβέρνηση αλλά και
από τα κόμματα να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την αντιμετώπισή τους.

Δίωξη σε 46χρονο για εμπρησμό

Ποινική δίωξη σε βαθμό κακουργήματος για εμπρησμό δάσους από πρόθεση με
ιδιοτελή σκοπό ασκήθηκε από τον εισαγγελέα της Τρίπολης εις βάρος του 46χρονου
κτηνοτρόφου Βασιλείου Παν. Ρηγόπουλου, κατοίκου της κοινότητας Βλαχοράφτη.
Όπως ανακοινώθηκε από την Πυροσβεστική, εις βάρος του Ρηγόπουλου προέκυψαν
σοβαρές ενδείξεις ότι αυτός είναι υπεύθυνος για τη μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε
στο Βλαχοράφτη Μεγαλόπολης στις αρχές της εβδομάδας και έχει επεκταθεί στην
ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης, με αποτέλεσμα να έχουν καεί εκατοντάδες
στρέμματα δασικής έκτασης, καλλιέργειες, σπίτια και να έχουν εκκενωθεί χωριά.

Εξάλλου, στον εισαγγελέα Πειραιά οδηγήθηκε χθες ένας 17χρονος, κάτοικος
Περάματος, κατηγορούμενος ότι προκάλεσε πυρκαγιά σε δασική έκταση στα
Ικαριώτικα Περάματος ρίχνοντας φωτοβολίδα. Ο νεαρός έχει ήδη ομολογήσει.

Τέλος, στον Εισαγγελέα Καλαμάτας οδηγήθηκε χθες ο 58χρονος Ηλίας Ν. Λιάκος με
την κατηγορία ότι έβαλε φωτιά στα Λουσιανά του Ταϋγέτου. Ο Λιάκος ομολόγησε
την πράξη του και υποστήριξε ότι έβαλε τη φωτιά για να ζεσταθεί κατά τη
διάρκεια της νύχτας. Η φωτιά όμως επεκτάθηκε στο δάσος και αντιμετωπίσθηκε
χάρη στην έγκαιρη επέμβαση της Πυροσβεστικής.