Φλύαρος πράκτορας!

«Ο κατάσκοπος που δεν λέει να σωπάσει». Όχι, δεν είναι τίτλος ταινίας,
είναι ο τίτλος που έχουν απονείμει οι «Sunday Times» στον πρώην πράκτορα της
ΜΙ5, Ντέιβιντ Σέιλερ. Ο οποίος επέστρεψε αυτόβουλα στη Βρετανία, έτοιμος να
αντιμετωπίσει τη Δικαιοσύνη.

Ο Ντέιβιντ Σέιλερ (στο κέντρο) μαζί με τη φίλη του Ανί Μασόν και τον δικηγόρο του Τζον Γουόνταμ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στο Καλέ λίγο πριν αναχωρήσει για το Λονδίνο

Ο 34χρονος Βρετανός ζούσε τα τελευταία τρία χρόνια εξόριστος στη Γαλλία.
Κατηγορείται από τις Βρετανικές Αρχές για αποκάλυψη κρατικών μυστικών. Η
αίτηση περί έκδοσής του είχε απορριφθεί από τους Γάλλους δικαστές ως «έχουσα
πολιτικά κίνητρα». Συνελήφθη από την αστυνομία αμέσως μόλις πάτησε το πόδι του
σε βρετανικό έδαφος, στο Ντόβερ, και λίγο αργότερα αφέθηκε ελεύθερος με
εγγύηση. Στο μεταξύ, του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για τους ισχυρισμούς του περί
«ανικανότητας» των μυστικών υπηρεσιών.

Ποιος είναι, όμως, ο Ντέιβιντ Σέιλερ; Πρόκειται για έναν πρώην δημοσιογράφο
των «Sunday Times» που εγκατέλειψε, το 1994, τον χώρο του Τύπου για να
ενταχθεί σε αυτόν των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών ­ συγκεκριμένα στην ΜΙ5.

Πού εργάσθηκε

Εργάστηκε στον τομέα G, που ασχολείται με τη διεθνή τρομοκρατία, στον τομέα C,
που ελέγχει το παρελθόν των κυβερνητικών αξιωματούχων, και στον τομέα Τ, που
καταπιάνεται με την τρομοκρατία στη Βόρεια Ιρλανδία. Όλα αυτά έως το 1997,
οπότε και αποφάσισε να παραιτηθεί. Λίγο αργότερα, βάλθηκε να δείξει στη
«Sunday Mail» το πραγματικό πρόσωπο των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.

Τι είδους αποκαλύψεις έκανε; Αρχικά, δήλωσε ότι η ΜΙ5 παρακολουθούσε αρκετές
εξέχουσες προσωπικότητες και διατηρούσε φακέλους για πολλούς πολιτικούς,
μεταξύ των οποίων ο Πίτερ Μάντελσον, ο υπουργός Εσωτερικών Τζακ Στρο και ο
πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας σερ Έντουαρντ Χιθ. Στη συνέχεια, κατηγόρησε
τις μυστικές υπηρεσίες για έλλειψη οργάνωσης και ανικανότητα ­ ενδεικτική των
οποίων ήταν η αποτυχία τους να θέσουν τέλος στην τρομοκρατική δράση του IRA
στη Βρετανία. Ισχυρίστηκε ότι η ΜΙ6 γνώριζε και χρηματοδότησε μία αποτυχημένη
συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία του Λίβυου ηγέτη συνταγματάρχη Καντάφι· και
ότι, μόλο που είχε λάβει πληροφορίες για επικείμενη τρομοκρατική επίθεση
εναντίον της ισραηλινής πρεσβείας στο Λονδίνο, το 1994, απέτυχε να την
αποτρέψει.

Ποια ήταν η επίσημη απάντηση σε αυτές τις καταγγελίες; Όσον αφορά τη συνωμοσία
εναντίον του Καντάφι: «Δεν υπήρχε κανένα σχέδιο κυβερνητικής έμπνευσης για
δολοφονία του Καντάφι. Οι καταγγελίες αυτές δεν έχουν καμία, απολύτως, βάση.
Ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας». Διά στόματος Ρόμπιν Κουκ. Και όσον αφορά
την τρομοκρατική επίθεση εναντίον της ισραηλινής πρεσβείας: «Οι πληροφορίες
που είχαν στη διάθεσή τους οι μυστικές υπηρεσίες δεν θα μπορούσαν να είχαν
αποτρέψει την επίθεση». Διά στόματος Τζακ Στρο.

Οι κατηγορίες

Ποιες, ακριβώς, είναι οι κατηγορίες που βαραίνουν τον Ντέιβιντ Σέιλερ; Σύμφωνα
με το άρθρο 1 του Νόμου περί Κρατικών Μυστικών, κανένα μέλος (ενεργό ή μη) των
μυστικών υπηρεσιών (ΜΙ5 και ΜΙ6) δεν έχει δικαίωμα να αποκαλύψει χωρίς επίσημη
άδεια οποιαδήποτε πληροφορία σχετίζεται με την εθνική ασφάλεια και η οποία
έχει περιέλθει σε αυτό κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του. Κάθε τέτοιο αδίκημα
τιμωρείται με διετή φυλάκιση.

Πόσο επιβλαβείς ήταν, όμως, οι πληροφορίες που αποκάλυψε ο Σέιλερ για την
εθνική ασφάλεια; Εξαρτάται ποιον ρωτάει κανείς. Ο Σέιλερ ισχυρίζεται ότι
φρόντισε να μην αποκαλύψει πληροφορίες που μπορούσε να θέσουν σε κίνδυνο την
εθνική ασφάλεια ή συγκεκριμένα άτομα. Η βρετανική κυβέρνηση, όμως, και οι
μυστικές υπηρεσίες δεν μοιράζονται την άποψή του. Ο Σέιλερ υποστηρίζει ότι
ήταν υποχρέωσή του να ενημερώσει το κοινό για αυτά τα θέματα. Ότι κάθε πολίτης
θα έπρεπε να έχει τη δυνατότητα να ασκεί κριτική στο κράτος χωρίς να φοβάται
μήπως του ασκηθεί δίωξη. «Το έκανα διότι αγαπώ τη χώρα μου. Ποτέ δεν την έχω
προδώσει», δήλωσε λίγο πριν από την αναχώρησή του από το Καλαί της Γαλλίας και
την επιστροφή του στη Βρετανία.

Πώς θα υπερασπίσει τον εαυτό του

Το βασικό ερώτημα που θέτει, όμως, η επιστροφή του Σέιλερ είναι: Γιατί επέλεξε
να επιστρέψει τώρα; Κατ’ αρχάς, ο πρώην πράκτορας σκοπεύει να χρησιμοποιήσει
ως μέσο υπεράσπισής του τον νέο νόμο περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων ­ την
Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ­ που πρόκειται να ενσωματωθεί
στη βρετανική νομοθεσία στις 2 Οκτωβρίου. Πιστεύει ότι ο Νόμος περί Κρατικών
Μυστικών, τον οποίο κατηγορείται ότι παραβίασε, δεν είναι συμβατός με τον νέο,
αυτό, νόμο. Κατά δεύτερον, ο Σέιλερ θεωρεί ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν
θέλει, στην πραγματικότητα, να τον δικάσει: «Η κυβέρνηση ανέκαθεν έλεγε ψέματα
στον βρετανικό λαό σε ό,τι με αφορά· αν περάσω από δίκη, θα ζητήσω να
δημοσιοποιηθούν τα έγγραφα που το αποδεικνύουν», δήλωσε. «Δεδομένων των
συνθηκών, λοιπόν, νομίζω ότι το καλύτερο είναι να σταματήσει η δίωξη». Το ίδιο
πιστεύουν και ορισμένοι βουλευτές του Εργατικού Κόμματος. Οι οποίοι δεν θέλουν
να δουν τον Σέιλερ να μετατρέπεται σε λαϊκό ήρωα.