Σκοτώνουν ακόμη…

Οι ΝΑΤΟϊκές κυβερνήσεις απέκρυπταν στοιχεία που αποδεικνύουν πως ένα μεγάλο
ποσοστό θραυσματικών βομβών δεν εκρήγνυται στη διάρκεια των επιχειρήσεων,
εγκυμονώντας τρομακτικούς κινδύνους για τον άμαχο πληθυσμό μετά το τέλος του
πολέμου.

Μετά τη θύελλα που προκάλεσαν οι αποκαλύψεις αυτές, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις
ζητούν ως πρώτο βήμα μορατόριουμ στην κατασκευή και χρήση αυτού του όπλου.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Γκάρντιαν», ο αριθμός των αμάχων που έχασαν τη ζωή
τους λόγω θραυσματικών βομβών που δεν εξερράγησαν είναι πολύ υψηλότερος από
αυτόν που παραδέχονται επισήμως οι ΝΑΤΟϊκές κυβερνήσεις, που αποκρύπτουν
επίσης στοιχεία για τη μειωμένη αποτελεσματικότητα του όπλου.

Οι θραυσματικές βόμβες περιέχουν τουλάχιστον 147 βομβίδια, που διασπείρονται
σε πολύ μεγάλη έκταση. Χρησιμοποιήθηκαν ευρέως στο Βιετνάμ, στον πόλεμο των
Φόκλαντ και, πρόσφατα, στην αεροπορική εκστρατεία του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο.

Ένας νεκρός την εβδομάδα

Στη σερβική επαρχία, βομβίδια που δεν εξερράγησαν σκότωσαν τον τελευταίο χρόνο
50 ανθρώπους ­ περίπου έναν την εβδομάδα ­ και τραυμάτισαν περισσότερους από
150, σύμφωνα με έκθεση της βρετανικής Ομάδας Εργασίας για τις νάρκες, μιας Μη
Κυβερνητικής Οργάνωσης που χρηματοδοτείται από το κληροδότημα στη μνήμη της
πριγκίπισσας Νταϊάνας της Ουαλίας: «Τα βομβίδια που δεν εκρήγνυνται
λειτουργούν αυτόματα σαν νάρκες, έτοιμες να εκραγούν στην πρώτη επαφή,
προκαλώντας τον τραυματισμό και τον θάνατο ανύποπτων πολιτών για πολλά χρόνια
μετά το τέλος του πολέμου. Επειδή είναι χρωματιστά και έχουν το μέγεθος ενός
κουτιού αναψυκτικών, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα για τα παιδιά» αναφέρει ο
επικεφαλής της Ομάδας, Ρίτσαρντ Λόιντ.

Η έκθεση δείχνει ότι εκτιμήσεις για την αποτελεσματικότητα των θραυσματικών
βομβών από προηγούμενες συγκρούσεις αγνοήθηκαν. Θραυσματικές βόμβες ρίχτηκαν
από μεγάλα και μεσαία ύψη στο Κόσοβο, παρά τις επίσημες αμερικανικές εκθέσεις
ότι έτσι η πιθανότητα αστοχίας μεγαλώνει σημαντικά.

Θανατηφόρα αντικείμενα: Αστυνομικοί στο Κόσοβο συλλέγουν βομβίδια που δεν έχουν εκραγεί. Υπολογίζεται ότι στη σερβική επαρχία υπάρχουν περισσότερα από 3.000

Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι τα αεροπλάνα της RAF έριξαν
συνολικά 531 βόμβες στη διάρκεια του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο και υποστηρίζει
ότι ένα ποσοστό 5% δεν εξερράγη, κάτι που συμπίπτει με τα στοιχεία των
κατασκευαστών. Το Κέντρο για τις Νάρκες του ΟΗΕ στην επαρχία έδωσε τον Μάρτιο
όμως ποσοστά αποτυχίας γύρω στο 11-12%. Το ίδιο το βρετανικό υπουργείο Άμυνας
έχει παραδεχτεί ότι το ποσοστό αυτό στον πόλεμο των Φόκλαντ είχε φτάσει στο
9,6%.

Σύμφωνα με την έκθεση, στοιχεία από τη χρήση των θραυσματικών βομβών στο
Κόσοβο, στον πόλεμο του Κόλπου και τα Φόκλαντ, καθώς και από αμερικανικές
ασκήσεις, δείχνουν ότι ο βαθμός αποτυχίας αυτού όπλου κυμαίνεται μεταξύ του 9%
και του 30%. Η διαφορά μεταξύ του 5% που δίνουν οι κατασκευαστές και 9% για το
Κόσοβο θα μπορούσε να σημαίνει ότι υπάρχουν περισσότερα από 3.000 βομβίδια
στην επαρχία, που περιμένουν το επόμενο θύμα.

Η μεγάλη ακτίνα διασποράς τους (πρέπει να φανταστεί κανείς ότι κάθε βόμβα
καλύπτει επιφάνεια ίση με τριών ποδοσφαιρικών γηπέδων) μπορεί να μετατρέψει
τεράστιες εκτάσεις σε ναρκοπέδια.

Νέα νομοθεσία

Οι βόμβες θραυσμάτων δεν καλύπτονται από τη νομοθεσία, που απαγορεύει τις
νάρκες επειδή δεν είναι «σχεδιασμένες» να εκρήγνυνται, όταν άνθρωποι στο
έδαφος έρθουν σε επαφή μαζί τους.

Η έκθεση ζητεί νέα νομοθεσία, που να καθιστά τις κυβερνήσεις και τον στρατό
που τις χρησιμοποιούν, καθώς και τους κατασκευαστές υπευθύνους για τον
καθαρισμό των βομβιδίων που δεν έχουν εκραγεί, καθώς και υποχρέους
αποζημιώσεων στους αμάχους.

Ως πρώτο βήμα η έκθεση προτείνει παγκόσμιο μορατόριουμ στην κατασκευή, πώληση
και χρήση αυτού του όπλου.

Οι άμαχοι έχουν δικαιώματα

Ποια δικαιώματα έχουν οι άμαχοι που υπήρξαν θύματα ενός πολέμου; Το Διεθνές
Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Χάγη καλείται να απαντήσει σε αυτό το
ερώτημα με αφορμή την προσφυγή των συγγενών των θυμάτων της νατοϊκής επίθεσης
στο κτίριο της σερβικής τηλεόρασης τον Απρίλιο του 1999. Οι οικογένειες των
θυμάτων έχουν μηνύσει 17 χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Το κτίριο της σερβικής
τηλεόρασης ήταν ένας μη στρατιωτικός στόχος.

Εκδικάζοντας μια παρόμοια υπόθεση, το δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή των
συγγενών των θυμάτων του αργεντίνικου θωρηκτού «Στρατηγός Μπελγκράνο», που
βύθισαν οι Βρετανοί στον πόλεμο των Φόκλαντ, για τυπικούς λόγους. Μπορεί το
θωρηκτό να βυθίστηκε έξω από την εμπόλεμη ζώνη που είχαν κηρύξει οι Βρετανοί
και, επομένως, να μπορούσαν να θεωρηθούν νομικά υπεύθυνοι για τα θύματα, η
προθεσμία για την εκδίκαση της υπόθεσης όμως είχε λήξει. Θα ήταν ενδιαφέρον να
διαπιστώσει κανείς αν η Βρετανία θα έπειθε το δικαστήριο ότι η βύθιση του
θωρηκτού ήταν νόμιμο προληπτικό χτύπημα. Το θέμα όμως είναι ότι η αρχή της
νομικής ευθύνης των εμπολέμων εδραιώνεται σιγά σιγά στο διεθνές Δίκαιο.