Ιδιωτικοποιήσεις και λιγότεροι φόροι

Πιστός στη γραμμή της περαιτέρω δημοσιονομικής εξυγίανσης συμφώνησαν,
Πρωθυπουργός και υπουργός Εθνικής Οικονομίας, την περασμένη εβδομάδα να
παραμείνει ο προϋπολογισμός του 2001. Έτσι ο προϋπολογισμός αυτός φιλοδοξεί να
επιτύχει ένα χρόνο νωρίτερα τους στόχους που προέβλεπε το πρόγραμμα σύγκλισης
για το 2002, ώστε να περιορισθούν οι κίνδυνοι πληθωριστικών πιέσεων.

Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση θα καθησυχάσει τους φόβους των κοινοτικών μας
εταίρων για τη συμπεριφορά της χώρας με την ένταξή της στην Οικονομική και
Νομισματική Ένωση. Και παράλληλα θα απευθύνει θετικό μήνυμα στους επενδυτές,
την ανταπόκριση των οποίων προσδοκά φυσικά με μεγάλη αγωνία.

Εκεί όμως που θα δώσει το μεγαλύτερο βάρος του το οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης το 2001, όπως φάνηκε ήδη και από την συνάντηση του κ. Σημίτη με τον
κ. Παπαντωνίου την περασμένη εβδομάδα, είναι οι διαρθρωτικές αλλαγές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πληθωρισμός του 2000 θα διαμορφωθεί στο 2,3%-2,4%,
έναντι πρόβλεψης 2,1% στο πρόγραμμα σύγκλισης. Η απόκλιση δικαιολογείται από
την άνοδο της τιμής του πετρελαίου και την ανατίμηση του δολαρίου έναντι της
δραχμής. Άλλωστε, ο εναρμονισμένος δείκτης θα βρίσκεται εντός του πλαισίου του
2% που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να θεωρεί την επίδοση συμβατή
με τον στόχο της σταθερότητας των τιμών. Όπως είναι γνωστό, ο πληθωρισμός
ανησυχεί τόσο την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και -κυρίως- την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα, η οποία φοβάται αναζωπύρωση, λόγω της πτώσης των επιτοκίων.

Για το 2001 η πρόβλεψη του οικονομικού επιτελείου φέρει τον πληθωρισμό σε
χαμηλότερα ελαφρώς επίπεδα. Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται στην προϋπόθεση ότι ο
προϋπολογισμός θα είναι πλεονασματικός και ότι οι εισοδηματικές αυξήσεις δεν
θα ξεπεράσουν το 2,5%.

Τα μεγέθη

Βελτιωμένα, σε σύγκριση με το πρόγραμμα σύγκλισης που είχε υποβληθεί στην
Ευρωπαϊκή Ένωση στις αρχές του 2000, θα είναι τα περισσότερα μεγέθη του
προϋπολογισμού, αν επικρατήσει έως το τέλος η λογική του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας να μην υπάρξει νέο πακέτο παροχών τον Σεπτέμβριο, πέραν αυτού που
αντιστοιχεί στις προεκλογικές εξαγγελίες. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας
υποστηρίζουν ότι πράγματι σ’ αυτή τη γραμμή κινείται και ο Πρωθυπουργός, όπως
προέκυψε και από τη συνάντησή του με τον κ. Παπαντωνίου την περασμένη Τετάρτη.

Οι παροχές δεν είναι λίγες. Η προεκλογική «αριθμητική» ανέβαζε το σχετικό
ποσόν στα 490 δισ. δρχ., τα οποία όμως εκτείνονται σε δύο έτη. Στις
επιβαρύνσεις του 2001, ωστόσο, πρέπει να προστεθεί το «υπόλοιπο» από τις
εξαγγελίες του περασμένου Σεπτεμβρίου, οι οποίες είχαν επίσης «βάθος χρόνου».

Οπωσδήποτε, το πλεόνασμα μπορεί να εξασφαλισθεί χάρη στη συνεχιζόμενη άνοδο
των φορολογικών εσόδων, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον υψηλό ρυθμό
ανάπτυξης.

Αναλυτικά τα βασικά μεγέθη του προϋπολογισμού, αλλά και γενικότερα της
οικονομίας για το 2001, διαμορφώνονται ως εξής:

1. Ανάπτυξη: Το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 4,1% το 2000 και να
φτάσει σε ρυθμό 5% το 2001, αποτελώντας μια στέρεη βάση για τη βελτίωση όλων
των μακροοικονομικών μεγεθών. Το πρόγραμμα σύγκλισης προέβλεπε ανάπτυξη 3,8%
(σε σταθερές τιμές) για το 2000 και 4,1% για το 2001. Στην πραγματικότητα
δηλαδή «επιταχύνεται» το πρόγραμμα σύγκλισης κατά ένα χρόνο, αφού οι επιδόσεις
που προβλέπονταν για το 2001 επιτυγχάνονται ήδη από το 2000. Άλλωστε, το ίδιο
ισχύει και για το έλλειμμα.

2. Έσοδα και δαπάνες: Χωρίς να έχουν διαμορφωθεί ακόμη τα σχετικά
μεγέθη, προβλέπεται αύξηση της τάξεως του 6%-7% τόσο για το ένα όσο και για το
άλλο. Οι δαπάνες θα συγκρατηθούν σε όλους τους τομείς, εκτός από αυτούς της
υγείας και της παιδείας, λέει ο κ. Παπαντωνίου. Όσο για τα έσοδα, η αύξησή
τους θα βασισθεί κυρίως στην αύξηση του ΑΕΠ, αλλά και στην μείωση της
φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ.

Για τους ίδιους λόγους, άλλωστε, θα υπάρξει και φέτος υπέρβαση εσόδων, παρά
την δραματική μείωση του τζίρου στο Χρηματιστήριο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα
να περιορισθούν τα προβλεπόμενα από αυτή την πηγή φορολογικά έσοδα.
Συγκεκριμένα, στο επτάμηνο η υπέρβαση είχε φτάσει τα 500 δισ. δρχ. και
υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί περαιτέρω στα 550 δισ. δρχ. περίπου στο τέλος του
χρόνου.

Έτσι αντισταθμίζεται και η υπέρβαση δαπανών, η οποία υπολογίζεται στα 200 δισ.
δρχ. περίπου, κυρίως εξαιτίας των προεκλογικών παροχών.

3. Έλλειμμα: Το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2000 θα περιορισθεί σε
επίπεδο κάτω του 1%, έναντι 1,2% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός και το
πρόγραμμα σύγκλισης. Αυτό επιτυγχάνεται χάρη στην υπέρβαση εσόδων που
προαναφέρθηκε. Το 2001 προγραμματίζεται ο προϋπολογισμός να εμφανίσει
πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ, καθώς θα βοηθήσουν και οι μειωμένες δαπάνες για τόκους
λόγω της πτώσης των επιτοκίων. Πάντως, σύμφωνα με αρμόδια πηγή του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας, το μέσο επιτόκιο δανεισμού για το κράτος δεν θα είναι
δραματικά μειωμένο σε σύγκριση με το φετινό, καθώς αυτό θα εξαρτηθεί από την
πολιτική της Τραπέζης της Ελλάδος, η οποία θα έχει ως πρώτο μέλημα τη
συγκράτηση της ρευστότητας.

4. Εισοδηματική πολιτική. Στην ίδια γραμμή με φέτος σχεδιάζεται να
κινηθεί και η εισοδηματική πολιτική το 2001 με αυξήσεις 2,5%, που θα
επιτρέψουν τόσο τη συγκράτηση του ελλείμματος όσο και του πληθωρισμού.

5. Χρέος: Για το δημόσιο χρέος προβλέπεται, επίσης, περαιτέρω σημαντική
αποκλιμάκωσή του, έτσι ώστε να πέσει κάτω από το 100% του ΑΕΠ το 2001. Αυτό
εξασφαλίζεται χάρη στα αυξημένα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις και στη μείωση των
δαπανών για τόκους, λόγω της μείωσης των επιτοκίων.

Διαρθρωτικές αλλαγές

Η σημασία της διατήρησης και βελτίωσης των μακροοικονομικών επιδόσεων, πάντως,
μειώνεται σταδιακά καθώς ο κεντρικός στόχος της ένταξης στην ΟΝΕ έχει ήδη
επιτευχθεί. Αντίθετα, αυξάνει η σημασία των διαρθρωτικών αλλαγών, από τις
οποίες θα εξαρτηθεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας
στη ζώνη του ευρώ, σημειώνουν πηγές του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης.

Για το 2001 έχουν σχεδιασθεί πολλές διαρθρωτικές αλλαγές. Και μόνο η κατάργηση
του μονοπωλίου της αγοράς ενέργειας θα αρκούσε για μια ριζική αλλαγή του
τοπίου της ελληνικής οικονομίας. Αυτό θα συμβεί τον Φεβρουάριο, ενώ επίσης θα
προχωρήσει η εισαγωγή της ΔΕΗ στο Χρηματιστήριο, πιθανότατα την ίδια περίοδο.

Εκτός από την ενέργεια, όμως, αλλαγή σκηνικού θα έχουμε και στις
τηλεπικοινωνίες, αφού ο ΟΤΕ θα αποκτήσει στρατηγικό σύμμαχο, με πιθανότητα να
χάσει το Δημόσιο την πλειοψηφία των μετοχών του -αν και όχι και τον έλεγχο,
όπως υποστηρίζουν στο ΥΠΕΘΟ.

Επίσης, για το 2001 έχει προγραμματισθεί η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής, με
την οποία εξαντλείται ο κατάλογος των μεγάλων Δημοσίων Επιχειρήσεων.

Συνολικά τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις, αν προχωρήσουν τα παραπάνω σχέδια, θα
πρέπει να ξεπεράσουν κατά πολύ το 1 τρισ. δρχ., ποσό που υπολογίζεται ότι θα
εξασφαλισθεί φέτος.

Το άλλο βήμα, στην κατεύθυνση των διαρθρωτικών αλλαγών, θα είναι η άρση των
εμποδίων στην άσκηση των επαγγελμάτων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι
προτάσεις της επιτροπής των γενικών γραμματέων θα κατατεθούν τον Οκτώβριο,
αλλά η υλοποίησή τους δύσκολα θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του χρόνου, όπως
φιλοδοξούσε αρχικώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας.

Μεγάλο ανοιχτό θέμα είναι το εργασιακό, που ενδέχεται να οδηγήσει τη χώρα σε
νέο καθεστώς εργασιακών συνθηκών, στην κατεύθυνση των όσων ισχύουν σε αρκετές
χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακόμη, οι αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα συμπληρώνουν την εικόνα των
διαρθρωτικών αλλαγών του 2001.