Φράγμα εκκαθάρισης

Η κατασκευή του φράγματος Ιλίσου στον ποταμό Τίγρη, στη Νοτιοανατολική
Τουρκία, φαίνεται να χάνει σιγά σιγά τη στήριξη της βρετανικής κυβέρνησης.

Πέρυσι, ο Βρετανός υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας Στίβεν Μπάιερς είχε
ανακοινώσει ότι προσανατολιζόταν στο να υποστηρίξει την προσπάθεια της
Μπάλφουρ Σίτι να ηγηθεί της κοινοπραξίας για την κατασκευή του φράγματος ­
ενός έργου με προϋπολογισμό 1,25 δισ. στερλινών. Η χρηματοδότηση της
προσπάθειας αυτής μεταφραζόταν στο ποσό των 200 εκατ. στερλινών (περίπου 110
δισ. δραχμών).

Φαίνεται όμως ότι οι όροι που ετέθησαν ­ ιδιαίτερα όσον αφορά τη
μετεγκατάσταση των 16.000 Κούρδων που θα έμεναν άστεγοι ­ δεν πληρώθηκαν από
την τουρκική κυβέρνηση. Και παρ’ όλο που το φράγμα μπορεί να κατασκευαστεί
ακόμα και χωρίς τη βρετανική συμμετοχή, η βρετανική κυβέρνηση ασκεί πιέσεις σε
άλλες χώρες να μη στηρίξουν το έργο, εάν δεν ικανοποιηθούν πρώτα όλες οι
απαιτήσεις των ανθρωπιστικών και οικολογικών οργανώσεων.

Πέρα όμως από τις οργανώσεις αυτές, αντίθετοι στην κατασκευή του φράγματος
είναι και οι γείτονες της Τουρκίας, η Συρία και το Ιράκ, τα σύνορα των οποίων
απέχουν μόλις 40 μίλια από το Ιλίσου. Οι δύο χώρες υποστηρίζουν ότι με το
φράγμα θα διακοπεί η ροή των υδάτων προς τα εδάφη τους. Ενάντια στο έργο
τάσσεται και ο Αραβικός Σύνδεσμος, που τονίζει ότι η κατασκευή του φράγματος
μπορεί να οδηγήσει άμεσα σε πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ακόμη και η διακομματική
Διεθνής Επιτροπή Ανάπτυξης της Βρετανίας δεν το υποστηρίζει.

Δικαιώματα

Θα πρέπει να γίνει αποδεκτό, ότι το φράγμα Ιλίσου σίγουρα δεν υπηρετεί τα
δικαιώματα των Κούρδων της περιοχής ούτε και τον πολιτισμό τους. Κάποιες
οργανώσεις έφτασαν να το χαρακτηρίσουν ως “εθνική εκκαθάριση υπό άλλη
ονομασία”. Τεράστιες περιοχές θα πλημμυρίσουν και περισσότεροι από 16.000
Κούρδοι θα εκτοπιστούν.

Οι τουρκικές αρχές υποστηρίζουν ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη για ηλεκτρική
ενέργεια και ότι η περιοχή χρειάζεται απεγνωσμένα ανάπλαση, και αυτό είναι
αλήθεια. Είναι επίσης αλήθεια ότι το επίμαχο σημείο έχει καταπονηθεί από την
κουρδική εξέγερση και γι’ αυτό τον λόγο, αν εξαφανιζόταν από τον χάρτη, θα
εξυπηρετούσε την τουρκική κυβέρνηση. Οι Τούρκοι υποστηρίζουν ότι είναι η
στέρηση και όχι η καταπίεση που πυροδοτεί την κουρδική εξέγερση και ότι το
φράγμα θα φέρει την ευημερία στην περιοχή. Το ίδιο και ο τουρισμός, όπως σε
άλλα μέρη της Τουρκίας. Όμως η Χασανκέιφ, τι ειρωνεία, θεωρείται προς το παρόν
“προστατευόμενη περιοχή” και δεν επιτρέπεται στους Κούρδους να χτίσουν ούτε
ένα μικρό ξενοδοχείο.

Ερωτήματα

Η έκπληξή μας ήταν μεγάλη, όταν ακούσαμε τον Ιρλανδό καθολικό φίλο μας να μας
εξηγεί ότι θα πρέπει να σκεφτούμε το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν ως οργάνωση
σκληροπυρηνικών ταραχοποιών όπως ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός στο
παρελθόν. Περισσότεροι από 50.000 Κούρδοι χωρικοί πολέμησαν ενάντια στο ΡΚΚ
και τώρα που το μέτωπο εξασθένησε με τη καταδίκη σε θάνατο του ηγέτη του
Αμπντουλάχ Οτζαλάν, αυτοί οι άνθρωποι προστατεύουν τις σοδειές τους…

Επαπειλούμενη καταστροφή. Τεράστιες περιοχές θα πλημμυρίσουν και περισσότεροι από 16.000 Κούρδοι θα εκτοπιστούν, εφόσον κατασκευαστεί το φράγμα Ιλίσου

­ Και η Βόρεια Κύπρος; ρωτήσαμε. ­ Γιατί δεν συγκρίναμε την συμπεριφορά των
Τούρκων με αυτή των Ελλήνων; Αν το ξανασκεφτόμασταν θα συνειδητοποιούσαμε ότι
η Βρετανία βλέπει το ζήτημα από την ελληνική πλευρά. Η Τουρκία είχε δικαίωμα
να προστατεύσει τους Τουρκοκύπριους ενάντια στους Έλληνες, οι οποίοι ήταν οι
μόνοι που μάχονταν κατά της ανεξαρτησίας. Ο υπόλοιπος κόσμος θα ‘κανε το σωστό
αν συντασσόταν με την Τουρκία στην αναγνώριση της Βόρειας Κύπρου ως
ανεξάρτητου κράτους.

­ Εντάξει. Και τότε τι γίνεται με τον τουρκικό νόμο που απαγορεύει στους
πάντες να παραδεχτούν ότι η Τουρκία διέπραξε γενοκτονία ενάντια στους
Αρμενίους;

­ Ε, ναι, αυτό είναι κακό. Αλλά αυτό που θα έπρεπε να έχουμε αντιληφθεί είναι
ότι η Τουρκία θέλει να αλλάξει και ότι με το να τη φέρουμε στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, θα μπορούσαμε να τη βοηθήσουμε να αφήσει πίσω τα λάθη του παρελθόντος.

Ο φίλος μας επιμένει ότι οι Τούρκοι είναι προοδευτικοί, σκέφτονται
μακροπρόθεσμα και έχουν παρεξηγηθεί. Εγώ σκέφτομαι ότι ονειρεύεται να πάρει
ένα εξοχικό στην περιοχή. Η βρετανική κυβέρνηση πιστεύει ότι η Τουρκία είναι
προοδευτική, σκέφτεται μακροπρόθεσμα και έχει παρεξηγηθεί. Όμως εγώ νομίζω ότι
ονειρεύεται ένα τεράστιο συμβόλαιο που θα εισφέρει χρήματα στη βρετανική
οικονομία και θα αυξήσει την επιρροή της σε μια σημαντική περιοχή του κόσμου.